કાંતાઆન્ટની ફ્રેન્ચ કિસ.

પ્રવીણ શાસ્ત્રી

french Kiss

કાંતાઆન્ટની ફ્રેન્ચ કિસ.

       અમારા કાંતાઆન્ટીની એક જ શબ્દમાં ઓળખાણ આપવી હોય તો કાંતાઆન્ટી એટલે “કાંતાઆન્ટી” જ. પછી આગળ પાછળ વિશેષણના જે પૂછડાં લગાવવા હોય તે લગાવી શકાય. આન્ટી જબરા વાતોડીયા. કાંતાઆંટીના કહ્યાગરા કંથ કનકઅંકલ, બહાર તો ખૂબ વાચાળ અને ઈન્ડિયાના જાણીતા વકીલ પણ એની તાકાત કે ઓકાત નહિ કે એઓ આંટીની હાજરીમાં મોં ઉઘાડે. આન્ટીની વાત કયા વિષયથી શરૂ થાય, ક્યાં વળાંક લે અને ક્યાં પૂરી થાય એની કલ્પના કરવી એ મુશ્કેલ. એકની એક પુત્રીએ એમને અમેરિકા બોલાવેલા. કાંતાઆન્ટીએ મેરેજબ્યુરોનો બિઝનેશ શરુ કરેલો. નિવૃત્તિની પ્રવૃત્તિ અને સમાજ સેવા. શાદી ડોટ કોમ વાળા કરતાં પણ ખુબ કમાયા.
        ખાસ તો નિર્દોષ ડિવોર્સીઓને પાછા પરણાવવાની સેવાના એક્ષપર્ટ.  દેશીને દેશી સાથે જ પરણાવે એવું કાંઈ નહિ. પોર્ટુરિકન, મેક્ષિકન, જમૈકન કે ફિલિપીયન સાથે પણ ચોખઠાં ગોઠવી આપે. ઈમિગ્રેશન, મેરેજ, અને ડિવોર્સના પેપર્સની માથાકૂટ ફરજીયાત રીતે કનક અંકલને જ જખ્ખ મારીને કરવી પડે. કહ્યાગરા કંથ અને આજ્ઞાંતિક  પેલેસ એમ્પ્લોયીનો રોલ ભજવતા અંકલને એની સિત્તેર વર્ષની ઉમ્મરે કોઈકવાર આન્ટી સાથે ડિવોર્સનો ફની વિચાર આવી જતો પણ હિમ્મતનો અભાવ કે પછી ચાળીસ વર્ષનો લગ્ન જીવનનો લવ, તેમ કરતાં રોકતો. બસ ટેવાઈ ગયા હતા. માત્ર શાંતિનો સાક્ષાતકાર એમને સ્વામિનારાયણ મંદિરની ધાર્મિક સભા અને ભોજનમાં જ થતો. બાકી એઓ ને એ સંપ્રદાય સાથે કશી જ લેવાદેવા નહિ હતી.  કાર હોય કે જીવન; અંકલ ભલે ડ્રાઈવ કરતાં; પણ બધી સુચના તો બાજુમાંથી આન્ટી જ આપતા. આન્ટી જીપીએસને પણ ચક્ક્રાવે ચઢાવતા.
         ગયા રવિવારે એક ફ્રેન્ડના દીકરાની વેડિંગ પાર્ટિમાં અંકલ અને કાંતાઆન્ટી અમારા ટેબલ પર હતા. તમે માનશો નહિ; પણ દશના ટેબલ પર આન્ટીની વાત સાંભળવાં બે કપલ પણ સાંકડી જગ્યામાં ખુરસી ખેંચીને બેસી ગયા. બીજા છ સાત ઉભા ઉભા આન્ટીની વાત સાંભળતા હતા.
        વાતનો વિષય સ્વાભાવિક રીતે જ લગ્નનો હતો. અનુપ જલોટાની વાત નીકળી, અનુપે જસલીન સાથે લગ્ન કરવા જોઈએ કે નહિ.
         કાંતા આન્ટીએ કહ્યું, ‘મિડિયા અને જેલસ જુવાનીયાઓએ બિચારા જલોટાને નકામો ઝૂડી નાંખ્યો, મેં હમણાં જ આપણાં એક દેશી દિલીપકાકાને સાયરાની ઉમ્મરની ચીકની ચમેલી સિનિયોરીટા સાથે ગોઠવી આપ્યું. અત્યારે એઓ હનિમૂનપર ગયા છે.’
       ‘મારા પપ્પાના કાકાની ચાર ચાર અખંડસૌભાગ્યવતિ કાકીઓ એમને છોડીને સ્વર્ગે સિધાવી હતી અને અમારા મોટાકાકાને પાંચમી વાર પરણવું હતું. પણ ધોળા વાળ વાળા દીકરાઓએ એમને બેસાડી પાડ્યા. છેલ્લા ત્રણ વર્ષ બિચારા સિંગલ તરીકે જ જીવ્યા અને ઉપર સિધાવ્યા. જો મારા હાથમાં હોત તો હું એમને પાંચમી વાર ઘોડે ચઢાવતે’ આન્ટિએ લગ્ન વિષયમાં કેટલા મોડર્ન છે તે ડિક્લેર કર્યું.
        ‘આન્ટી, પ્રિયંકા માટે શું માનો છો? એના કરતાં દશ વર્ષના નાના છોકરાને પરણવાની એ ઠીક છે?’ મિનાક્ષીએ પ્રશ્ન કર્યો. મિનાક્ષીએ લગ્ન પછી ત્રણ જ મહિનામાં ડિવોર્સ લીધા હતા અને દશ વર્ષથી સિંગલ હતી. આન્ટીએ જ્ઞાનયજ્ઞ શરૂ કરી દીધો.
         આન્ટીએ અમને પૂછ્યું ‘તમારામાંથી કેટલા ફ્રાન્સના પ્રેસિડન્ટનું નામ અને એમના વિષે જાણો છો.’
        મને ટ્રંપ અને ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનના જી-૭ મિટિંગ સમયના ખાટા મીઠા સંબંધની રાજકીય વાત ખબર હતી; પણ આન્ટી કોઈ વાત કહેવા માંગતા હોય ત્યારે જો તમે એમ કહો કે હું જાણું છું તો એમનો એમનો મૂડ ભાંગી જાય. હું ચૂપ જ રહ્યો.
        આન્ટીએ અમને સલાહ આપી કે ‘આખો દિવસ ગુજરાતી ચોપડાં ને હિન્દી મુવી જોવાને બદલે અંગ્રેજી છાપાંઓ પણ વાંચો. તમને ખબર છે કે ૨૦૧૭માં ચૂટાયલા ફ્રાન્સના પ્રેસિડન્ટ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનની વાઈફ, બ્રિગિટ ટ્રોગનેક્સ એના કરતાં ચોવીસ વર્ષ મોટી છે.  મા દીકરાની ઉમ્મર જેટલો જ તફાવત છે.’
        ‘ડોસો મોટો હોય અને પટાકડી નાની હોય એવું તો બધે જ બને છે પણ આતો આજે જ સાંભળ્યું કે ડોશીઓએ પણ પારણાંમાના છોકરાં ઉપાડવા માંડ્યા.’ એક કાકાએ અફસોષ જાહેર કર્યો.
        ‘હા તો આન્ટી, ફ્રાન્સની એ ડોશીનું પ્રેસિડન્ટ સાથે કેવી રીતે લફરું થયું? કોઈ તમારા જેવી કોઈ એજંસીવાળાએ જ ગોઠવ્યું કે પેપરમાં એડ મુકી હતી.’ એક આધેડ મહિલાએ સવાલ પુછ્યો. તેઓ રસિક વાતની લિન્ક તોડવા નહોતા માંગતા.
         આન્ટીએ ફ્રેન્ચ પ્રેસિડન્ટની વાત ચાલુ રાખી.
         ‘૧૯૯૪ની વાત છે. હાલના ફ્રાન્સના પ્રેસિડન્ટ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન, એમીન્સમાં ખાનગી જેસ્યુટ સ્કૂલમાં થીએટર અને ડ્રામા વિશે શીખતા હતા. તે સમયે એની ઉમ્મર ૧૬ કે ૧૭ વર્ષની હતી. અને તેની ડ્રામાટિચર મિસિસ બ્રિગિટ ટ્રોગ્નુક્સ, ૪૧ વર્ષનીતી. આ ડ્રામાટિચર પરણેલી હતી અને ત્રણ ત્રણ સંતાનની મા હતી. બન્ને વચ્ચે ૨૪ વર્ષની ઉંમરનો તફાવત હોવા છતાં, સ્ટુડન્ટ અને ટિચર વચ્ચે પ્રેમ થઈ ગયો. કોણે કોને શું શિખવ્યું એ ફ્રેન્ચ લોકોને પૂછવું જ નહિ.
         ‘હાય રામ! લાજ શરમ વગરની ફ્રાન્સની ડોસીઓ!’ એક માજી બોલી ઊઠ્યા ‘પછી શું થયું?
          ‘રોમાન્સ એટલે રોમાન્સ. ઈલ્લુ ઈલ્લુ, આઈ લવ યુ, આઈ લવ યુ, શરૂ થઈ ગયું. મેક્રોન સાહેબના પરિવારને તો ન જ ગમેને! અલ્યા તુ લવ કરવા બહુ નાદાન છે. અઢારનો થાય પછી લવ બવનો વિચાર કરજે.’
          ‘બાપાએ ઇમ્યુઅલ મેક્રોનને બીજી સ્કુલમાં ધકેલી દીધો. આપણી દેશી ફિલ્મોમાં આવે છે એવું જ થયું. બન્નેને છૂટા તો પાડ્યા પણ સાચા પ્રેમીઓ કદી છૂટા પડતા નથી. જ્યાં પ્રેમ હોય છે ત્યાં ઉમ્મરનો આંકડો જોવાતો નથી. પ્રેમ આંધળો છે. બન્ને સ્ટાર-ક્રોસ પ્રેમીઓએ ક્યારેય સંપર્ક ગુમાવ્યો ન હતો.
          ‘મેક્રોન ૨૭ વર્ષના થયા ત્યાં સુધી બન્નેનો રોમાન્સ ચાલ્યો. બ્રિગિટની તડપન વધી. મીનાકુમારીની જેમ દર્દિલા ગીતો ગાવાને બદલે ઇમેન્યુઅલ સાથે લગ્ન કરવા માટે તેના હસબન્ડ સાથે રાજીખુશીથી ડિવૉર્સ લઈ લીધા, ત્રણ પુખ્ત સંતાનોને છોડી દીધા. બન્નેએ લગ્ન કરી લીધા. કશું જ છાનું છપનું નહિ. પ્યાર કીયાતો ડરના ક્યા. પ્યાર કિયા કોઈ ચોરી નહિ કી. હો ગઈ શાદી ઔર હો ગયા હનિમૂન.’
         ‘અનુપ કે પ્રિયંકા જેવી સોસિયલ ચાંપલાશ કે સોસિયલ ધમાધમી કશી જ નહિ. ફ્રાન્સમાં તો બધું જ સાહજિક. મેક્રોને ૨૦૧૭માં ફ્રાંસના સૌથી યુવાન પ્રમુખ બનવામાં એની મેચ્યોર પત્નીનો ફાળો મોટો છે. તેણે પતિની સાથે ખૂબ જ સારી રીતે કામ કર્યું હતું. દરેક મહાન માણસની સફળતા પાછળ એક સ્ત્રી છે.કાન્તાઆન્ટીએ અમને ઈન્ટરનેશનલ સમાચારથી માહિતગાર કર્યા.
          આન્ટીએ ઉમ્મરના તફાવતની વાત ચાલુ રાખી. ‘જૂદાજૂદા કારણસર લોકો પરણે છે અને છૂટા પડે છે. ગયે વર્ષે અમે ક્રુઝમાં હવાઈ ગયા હતા. અમારા  ડાઈનિંગ ટેબલ પરના ગ્રુપમાં મારી ઉમ્મરની એક લેડી અને તેની સાથે એક હેન્ડસમ યુવાન પણ હતો. સ્વાભાવિક રીતે અમને લાગ્યું કે મા દીકરા હશે. એક ટેબલ પર હોય અટલે પહેલે દિવસે પરસ્પર ઓળખાણ થઈ. આ ડોશી અને છોકરો તો નવા પરણેલા હસબન્ડ વાઈફ નીકળ્યા. ન્યુલી વેડ કપલ ફ્રાન્સથી હનિમૂન પર નીકળ્યા હતા.’
          ‘ડોશીનું નામ સરાહ અને આશરે પચ્ચીસેક વર્ષના યંગ હસબન્ડ નું નામ આર્થર. જેવા રાજા એવી પ્રજા. એમની ઉમ્મરનો તફાવત પણ ફ્રાન્સના પ્રેસિડન્ટ જેટલો જ. પાછળથી ખબર પડી કે આર્થર એની બહેનપણીનો જ દીકરો હતો. બન્ને અમારી હાજરીની પરવા કર્યા વગર ડિનર લેવાને બદલે એકબીજાને જ ખાતા હોય એવું લાગતું, એક બાઈટ લે, એક સીપ ડ્રિન્ક લે અને એકબીજાને ચાટ્યા કરે.’
          ‘અમને એની સાથે સરસ ફ્રેન્ડશીપ થઈ ગઈ. ફ્રાન્સના લોકોની રહેણી કરણીની ઘણી વાતો થતી. આન્ટીએ એમના ક્રુઝ વેકેશનની વાત કરવા માંડી.
          ‘એકવાર અમે બધાં સ્વિમિંગ પુલમાં હતાં. હવે ક્રુઝના પુલમાં ખાસ તરવાનું તો હોય જ નહિ. કોઈક તરે બાકી બીજા બધા પાણીમાં પડી ડ્રિંક્સ અને મ્યુઝિક એન્જોય કરે. વાતો કરે. અંકલ લોંન્જ ચેર પર આડા પડીને કંઈક વાંચતા હતા. હું, સરાહ અને આર્થર પુલમાં હતા.’
‘        સરાહ મને કહે કે આર્થર ઇઝ ધ બેસ્ટ કીસર. હું એને એટલે જ પરણી. પહેલાના ત્રણ હસબંડ તો એની કંપેરિઝનમાં ઝીરો. બેશરમ ડોસલી. કીસને માટે જ પરણેલી એ કબુલ કર્યું. કીસની વાત નીકળતા એણે મને પુછ્યું ‘તારો હસબંડ તને કેટલી જાતની કીસ કરે છે?’
        ‘ડોશલીને શું જવાબ આપું. આપણાંથી કાંઈ ડોશલીની જેમ બધી ખાનગી વાત થોડી કહેવાય! મેં કહ્યું કે અમે તો ગાલ પર જ કીસ કરીયે. એણે મને ચુંબન શિક્ષણ આપવા માંડ્યું. કહે કે કીસ તો ૪૦-૫૦ જાતની થાય. કોણ કોને ક્યારે ક્યાં અને કેવી રીતે કરે છે એના પર એના નામ નક્કી થાય છે. ફોરહેડ કીસ કપાળ પર થાય.’
         મેં કહ્યું કે ‘એતો અમે પણ કરીયે. અમે એને બ્લેસિંગ કીસ કહીયે.’
        ‘કીસ ઓન હેન્ડ.’
       ‘હા હા એ પણ અમે કરીયે. રોયલ ફેમિલી સાથે અમે પણ એવી જ કીસ કરીયે. ઈન્ડિયામાં તો થાઉઝન્ડ ઓફ રજવાડા રોયલ્સ.’ મારે આપણું નાક નીચું પડવા નહોતું દેવું.
        ‘પછી એસ્કિમો કીસ.’
        ‘એ વળી કેવી.’
       ‘એસ્કિમોને વ્હાલ આવી જાય ત્યારે એક બીજા સાથે નાક ઘસ્યા કરે. વાઉવ નાકમાંથી ગરમ ગરમ હવા આવે. આખું બોડી ગરમ થઈ જાય.’
       ‘હું કાંઈ બોલી નહી; પણ હમણાં હમણાં દેશી ટીવી પર નાક રગડવાનું શરુ થઈ ગયું છે. તમને તો ખબર જ હશે દેશી મુવીમાં તો હોલિવુડ આવી જ ગયું છે.’
       પછી આવી ફ્રેન્ચ કીસની વાત. મને એટલી તો ખબર હતી કે એક બીજાની જીભ ચાટે. પણ એતો કહે કે એમાં માસ્ટરી મેળવવી અઘરી છે. એમાં બે જીભ એક બીજા સાથે રોમેન્ટિક વાતો કરે છે. એક પછી એક ઈરોટિક લેવલ ધીમે ધીમે ઉપર જાય બ્લડ ગરમ થાય છે. મારો આર્થર, હી ઈઝ ધ બેસ્ટ.’ અમારા ટાઉનમાં દર વર્ષે લોન્ગેસ્ટ કીસની કોમ્પિટિશન થાય. લાસ્ટ યર હું અને આર્થર ચેમ્પિયન થયેલા. ટ્વેન્ટી થ્રી અવર્સ એન્ડ સેવન મિનિટ્સ. પછી અમે અમે પરણવાનું નક્કી કર્યું.
        આર્થર આવીને ડોસીને ચાટી ગયો. ભલે એ લોકોને વાંધો ના હોય પણ આપણાંથી કાંઈ ઘારી ધારીને થોડું જોવાય? તોયે મેં ત્રાંસી નજરે જરા જોઈ લીધું.
          સરાહે મને પુછ્યું ‘આ તેં બાડી આંખે જોઈ તે કઈ કીસ એ ખબર છે?’
           મને તો બધું સરખું જ દેખાય. મેં કહ્યું ‘ફ્રેન્ચ કીસ.’
          તો કહે ‘નો, આ સિંગલ લીપ કીસ છે. ચાર હોઠની સેન્ડવીચ બનાવીને હવા ચૂસતા જવાનું. ઈનસ્ટન્ટ અસર થાય’
         પછી તો એણે જાત જાતની કીસની વાતો મને સમજાવી. હું તો રાજકપુર અને નરગીસના જમાનાની. એ લોકોએ માત્ર પ્રેમ જ કરેલો એવું માની જ લેવાનું. પડદા પર કોઈ દિવસ એમને કીસ કરતા મેં જોયા નથી. ઝાડ પાછળ શું કર્યું તે ભગવાન જાણે. એની પંચાતમાં પડવું નહિ.
          કાન પરની ઈયરલોબ કીસ, આંખ પરની બટરફ્લાય કીસ,  સ્પાઈડરમેન કીસ, લિંગરિંગ કીસ, દેશી ગાલપરની કીસ, લીવમાર્ક કીસ, સિક્રેટ મેસેજ કીસ, લિઝર્ડ કીસ, સિડક્ટિવ કીસ, બાઈટ એન્ડ નિબ્બલ કીસ, જૉ કીસ, વેમ્પાયર કીસ અને છેલ્લે બીગ ટીઝ કીસ.
           આ બીગ ટીઝ તો બેડરૂમની કીસ. કપાળથી શરૂ થાય અને પગના અંગુઠા સુધી પહોંચે. બધી કીસનું વર્ણન અને એની ઈફેક્ટ વીશેની વાત થઈ. પણ જે વાત મારી અને સરાહ વચ્ચે થઈ તે બધી વાત આપણી વચ્ચે ન થઈ શકે. તમારા સ્પાઉસને બીજા કોઈ શીખવી જાય તે પહેલાં તમે જ કરતાં થઈ જજો. જમાના બદલ ગયા હૈ.
          એક બાજુ લગ્નનો માહોલ અને બીજી બાજુ અમારા ટેબલ પર આન્ટીનું રસિક ચુંબનશાસ્ત્ર. ‘આ ફ્રેન્ચ લોકો ભલે જાતના નામ આપે પણ તમને જે સમયે જે યોગ્ય લાગે તે કરવું. અને જે કાંઈ કરો તેના નગારા વગાડવા નહી.’ આન્ટીએ છેલ્લી સલાહ આપી.
         અંકલ અત્યાર સૂધી ચૂપ હતા. એમણે મમરો મૂક્યો. વાત અધુરી કેમ રાખી. પેલા આર્થરે તમને ફ્રેન્ચ કીસ કેમ કરવી તે શીખવ્યું તેની વાત કરોને!
         “તમને કંઈ ભાન છે કે નહિ? તમે આ છોકરાંઓ આગળ શું લવારા કરવા માંડ્યા છે?” આન્ટી તાડુક્યા. “બસ બંધ કરો.”
 
         “ના, ના આન્ટી કંઈ જાણવા શીખવાની વાત હોય તો તમે નહિ શીખવો તો અમે કોની પાસે શીખીશું. અહિ બધા ચાળીસની ઉપરના જ છીએ.” મિનાક્ષીને આન્ટિની કિસની વાતમાં જબરો રસ પડ્યો.
          અમારા ટેબલ પર એક કપલની એક બાર તેર વર્ષની દીકરી પણ હતી. આન્ટીએ. પર્સમાંથી પોતાના બિઝનેશ કાર્ડની એક થોકડી એક છોકરીના હાથમાં પકડાવી દીધી. ‘જા બેટી આ બધા ટેબલ પર વહેંચી આવને.’
        ‘અંકલનેને તો વાતનું વતેસર કરવાની ટેવ જ છે. વાતમાં કંઈ દમ નથી. મારી અને સરાહની દોસ્તી થઈ ગઈ હતી. એનો જુવાનીઓ ભરથાર આમતેમ ભટકે અને થોડી થોડી વારે આવીને એનું મોં ચાટી જાય.’
         ‘પણ આન્ટી, અંકલે જે વાત કરી એ તો તમે કહી જ નહી.’ મિનાક્ષીએ પુછ્યું.
        ‘અરે બહેનો! એ વાતમાં કાંઈ દમ નથી. અમે કીસની વાતો કરતાં હતાં અને આર્થર આવ્યો. સરાહે કહ્યું કાંતાને શોર્ટ ફ્રેન્ચ કીસ શીખવી છે. આર્થરે મને કહ્યુ, ઓપન યોર માઉથ. આઇ’લ ટીચ યુ. યુ આર વેરી બ્યુટિફુલ ઈન્ડિયન લેડી. એણે તો સ્વિમિંગ પૂલમાં મારા બન્ને બાવડાં પકડી લીધા. આમ બ્યુટિફુલ કહે એટલે કાંઈ મોં થોડું ખોલાય? મેં તો જોરથી હોઠ અંદર લઈને મોં બંધ કરી દીધું. તો ય એની જીભ મને  અડાડી ગયો. અને અંકલે એ ડેકપરથી જોયું. ત્યારથી એ મને ચીઢવે છે.’
         ‘મેં તો તરત પુલની બહાર નીકળીને બાથરૂમમાં જઈ કોગળા કર્યા. પછી અમારા રૂમમાં જઈને લિસ્ટરીનના કોગળા કર્યા. એ ફ્રેન્ચ કીસ નહોતી, આલ્કોહોલીક મોં ગંધાય એવી કીસ હતી.’
           ‘અમારા ભારતભૂષણ અને મીનાકુમારીને તો આવી કીસ કરવાનો વિચાર પણ આવ્યો ન હશે. અમે બૈજુ બાવરા માં એમને કીસ કરતાં જોયલા નહિ, પછી અમને શું ખબર પડે આ ફ્રેન્ચ કીસ શું બલા છે.’
         ‘ફ્રેન્ચ કીસ ભલે ફ્રાંસના લોકો કરે, આપણે ઈન્ડિયામાં આવી કીસ કરવી નહિ. માવો ખાધેલા મરદને ફ્રેન્ચ કીસ કોણ કરે? એઈડ વાળાથી પણ ચેતતા રહેવું પડે. બેક્ટેરિયા મોંમાં ભરાઈ જાય અને રોગ થાય.’ આન્ટીએ અમને શાકાહારી સલાહ આપી.
          એક બાજુ હસ્ત મેળાપ થયો અને બીજી બાજુ ડિનર શરૂ થયું. જે વાત જુવાનીયાઓએ સાંભળીને શીખવા-કરવાનું હતું તે વાતો અમે પાકા ઘડાઓએ પણ સાભળી. અમને તો ગાલ પરની બકા બકી જ ફાવે. જો કીસનું કે ફ્રાન્સની વાતોનું જ્ઞાન મેળવવું હોય તો અમારા કાંતાઆન્ટીને મળજો.
###
પ્રકાશીત “ગુજરાત દર્પણ” નવેમ્બર ૨૦૧૮.

પ્રવીણકાન્ત શાસ્ત્રીની વાર્તા-૭- બેલાનો જેન્ટલમેન ક્લોઝ ફ્રેન્ડ

આભાર સહિત આપના બ્લોગના પરિચયાર્થે રિબ્લોગ કરું છું.

દાવડાનું આંગણું

(૭) બેલાનો જેન્ટલમેન ક્લોઝ ફ્રેન્ડ.

‘આની સાથે તમારા વ્હાલના દરિયાએ ચોથીવાર મને નીચું જોવડાવ્યું છે. માથે ચડાવીને  ફટવી મારી છે. ડો.રમા કાલે ઓ.પી.ડી.માં મારી સાથે જ હશે. એને શી રીતે આપની લાડલીની બીહેવિયર સમજાવીશ. માંડમાંડ એના ભત્રીજા, ડોકટર પિયુષને તમારી એકની એક દીકરીને મળવા તૈયાર કર્યો હતો. એને માટે તો ડોક્ટર છોકરીઓની લાઈન લાગે છે. એનો પ્રેફરન્સ પણ એમ.ડી છોકરીનો જ છે. આજે તમારી દીકરી નાની કીકલી નથી ગયે મહિને જ છવ્વીસ પૂરા કર્યા. બાપ દીકરી ગંભીરતા તો શીખ્યા જ નથી. ડોક્ટર!, હું બોલું છું તે સાભળો છો?  તમારા બ્રેઈનમાં કંઈ પેનીટ્રેટ થાય છે ખરું?’

ડો.શરદ વૈદ્ય બધું જ સાંભળતા હતા. એમણે એમનું બ્રેઈન વેક્ષ પેપર જેવું, એટલેકે જળકમળવત બનાવી દીધું હતું. ઘરમાં પત્ની ડો.સરલા વૈદ્યનું ડોમિનેશન સ્વીકાર્યા છતાં, મૂંગે મોંઢે જે કરવું હોય તે કર્યા કરતા. એમનો મોટો દીકરો  મનિષ પણ ડોક્ટર હતો. એને માટે ડોક્ટર સરલાએ શોધી કાઢેલી વહુ પણ ડોક્ટર હતી. બન્ને વેસ્ટ કોસ્ટના નાના ટાઉનમાં પ્રેક્ટિશ…

View original post 2,195 more words

મારી હૈયાવરાળ – નવીન બેન્કર

શ્રી નવીન બેન્કરનું નામ મારા વાચક મિત્રોથી અજાણ્યું નથી જ. અવાર નવાર એમની વાતો મારા બ્લોગમાં આપને માટે રજુ કરતો રહ્યો છું. આજથી એમની વાતોની મારા બ્લોગમાં એક નવી કેટેગરી “નવીન બેન્કરની વાતો”  ઉમેરી રહ્યો છું. આજનો એમનો લેખ “મારી હૈયાવરાળ” રજુ કરતાં પહેલાં એમના વિદુષી બહેન દેવિકા ધ્રુવે નવીનભાઈનો પરિચય “વિનોદ વિહાર”માં કરાવ્યો હતો. આ પરિચય મેં ને રોજ મારા બ્લોગમાં રિબ્લોગ કર્યો હતો. આજે ફરીવાર વડીલ મિત્ર શ્રી વિનોદભાઈ પટેલ અને દેવિકાબેન ધ્રુવના સૌજન્ય સહિત વિનોદ વિહારમાંથી કોપી કરીને આ પરિચયનુંપુનરાવર્તન કરું છું.
નવીન બેન્કર-  એક બહુમુખી પ્રતિભા અને બહુરંગી વ્યક્તિત્વ. 
— દેવિકા ધ્રુવ

 

NAVIN BANKER

 

નવીન બેંકર એટલે એક મસ્ત મઝાના, રંગીલા-રસીલા,મળતાવડા, નિખાલસ, ઉમદા અને ખુબ જ ઊર્મિશીલ માનવ. તેમની કલમ એટલે કમાલ ! અજબનો જાદૂ. અમેરિકન ફિલ્મ હોય કે ગુજરાતી નાટક, વ્યક્તિ પરિચય હોય કે હ્યુસ્ટનની કોઈપણ સંસ્થાની પ્રવૃત્તિ; તેમનું અવલોકન અને અહેવાલ આબાદ જ હોય. નાટક-સિનેમા, ફોટા,સંગીત અને લેખન તેમના મુખ્ય રસના વિષયો. 

“સંકટભરી આ જીંદગીથી હારનારો હું નથી,

સાગર ડુબાડી દે મને તેવો કિનારો હું નથી.”  

એવી જુસ્સાદાર શાયરીઓ ગણગણવાના નાનપણથી શોખીન, તો વળી નજર સામે સતત ‘આ દિવસો પણ વહી જશે’નું સૂત્ર રાખી જીવનના ચડાવ-ઊતારની ફિકરને, ફાકી કરી ફરનાર અલગારી પણ લાગે. 

આજે તેમના ભીતરમાં ડોકિયું કરી વિશેષ પરિચય કરીએ.  

૧૯૪૧માં ભૂડાસણ નામે નાનકડાં ગામમાં તેમનો જન્મ; ઉછેર અમદાવાદમાં અને ૧૯૭૯થી અમેરિકામાં સ્થાયી થયા છે. તેમના દાદા શરાફી પેઢી ચલાવતા અને ઘણા ધનિક. પણ કાળે કરીને સઘળું ઘસાતું ચાલ્યું. તેથી પિતાની સ્થિતિ અતિ સામાન્ય. નાની ચાર બેનો અને એક નાનો ભાઈ. પોતે સૌથી મોટા. ચૌદથી અઢાર વર્ષની કિશોરાવસ્થામાં આ છોકરો અમદાવાદમાં દોઢસો જેટલી જગાએ છાપાં નાંખવા જતો.પગમાં જુતિયાં પણ નહિ અને બપોરે ધોમધખતા તાપમાં છાપાના ‘વધારા’ પણ બૂમો પાડીને ખપાવવા જતો.દિવાળી ટાણે ખભે પાટિયું ભરાવી માણેકચોકમાં દારુખાનું વેચતો અને ઉતરાણના આગલા દિવસોમાં પતંગ દોરી પણ વેચવા નીકળતો. અરે! આ બધા કામો કરતાં કરતાં ૧૯૫૬માં મહાગુજરાતના તોફાનોમાં છાપાવાળા તરીકેનો પાસ હોવા છતાં પોલીસનો માર ખાઈ જેલ પણ વેઠેલી ! 

આર્થિક સંકડામણોની વચ્ચે ઝઝુમતા નવીન બેંકર ૧૯૬૨માં બી.કોમ. થયા . સરકારી ઑડિટર તરીકે અમદાવાદની એકાઉન્ટન્ટ જનરલની ઑફિસમાં પૂરાં ૨૩ વર્ષ કામ કર્યું. આ ખર્ચા-નિયમનનું કામ તેમણે બરાબર ખબરદારી અને રુઆબભેર કર્યું. આજે પણ તેમને લાગે છે કે જીંદગીનો એ દોર સુવર્ણકાળ હતો. 

બાવીસની ઉંમરે કેન્દ્રિય સચિવાલય હિન્દી પરિષદ યોજિત “પ્રેમચંદજીકી સાહિત્ય સેવા” એ વિષય પર વક્તૃત્વ સ્પર્ધામાં વૈવિધ્યપૂર્ણ વક્તવ્ય આપ્યું હતુ અને પ્રથમ ઇનામ પણ મેળવેલું. તેમાં તેમની વાક્‍છટા દાદપાત્ર બની હતી. સિનેમા અને નાટકો પ્રત્યેના અનુરાગે લેખનનો છંદ લગાડ્યો અને પછી તો એ જ જીવનનો રંગ બની ગયો. 

૧૯૬૨માં નવીનભાઈની પહેલી વાર્તા ‘પુનરાવર્તન’ કોલેજના વાર્ષિક અંકમાં છપાયેલી. અનંતરાય રાવળ, રમણલાલ જોશી, અશોક હર્ષ અને પીતાંબર પટેલે તેમને નવલિકા લેખન અંગે માર્ગદર્શન આપેલું. ત્યાર પછી ‘સ્ત્રીઓ અને સરકારી નોકરી’ કટાક્ષિકા, ’દિલ એક મંદિર’ ‘ ચાંદની’ માં પ્રગટ થઈ. તે પછી વાર્તાલેખનમાં વેગ આવ્યો. ઉપરાછાપરી સવાસો જેટલી તેમની નવલિકાઓ જુદા જુદા મેગેઝીનોમાં પ્રકાશિત થતી રહી. સ્ત્રી, શ્રી, મહેંદી, શ્રીરંગ ડાયજેસ્ટ,આરામ, મુંબઈ સમાચાર, કંકાવટી, જન્મભૂમિ પ્રવાસી, નવચેતન વગેરેમાં છપાતી રહી.તેમની ઘણી વાર્તાઓને ઈનામો પણ મળ્યાં. આમાંથી પાંચ વાર્તાસંગ્રહો બન્યા- ” હેમવર્ષા’, ‘અરમાનોની આતશબાજી’, ’રંગભીની રાત્યુંના સમ’,’કલંકિત’ અને ‘પરાઈ ડાળનું પંખી’.  ૧૮ જેટલી રોમેન્ટીક ’રંગભીની રાત્યુંના સમ’,’કલંકિત’ અને ‘પરાઈ ડાળનું પંખી’.  ૧૮ જેટલી રોમેન્ટીક પોકેટબુક્સ પણ ૧૯૬૪ થી ૧૯૭૧ દરમ્યાન પ્રસિધ્ધ થઈ હતી. એ જમાનામાં, બે રુપિયાની કિંમતમાં ૯૬ પાનાની પોકેટબુકોનું ચલણ હતું. રસિક મહેતા, કોલક, લક્ષ્મીકાંત વોરા, એમના જમાનાના જાણીતા લેખકો. આ પોકેટબુકો એસ.ટી સ્ટેન્ડો પર વધુ વેચાતી. 

નવીનભાઈ કહે છે તેમ તેમની વાર્તાને અંગત જીવન સાથે સીધો સંબંધ છે.હ્રદયમાં હેલે ચઢેલી ઊર્મિઓએ તેમની પાસે વાર્તા લખાવી છે.તેમની કલ્પનાની ત્રિજ્યા , જીવનના વર્તુળ બહાર જઈ શકી નથી. આભને અડવા કરતાં વાસ્તવિકતાની નક્કર ધરતી પર સહજ રીતે  તેમની  કલમ સરી છે. અતીતમાં જઈ વાર્તાના ઉપાડ અને ઉઘાડની તેમની શૈલીની રસાળતા ઘણી સફળ અને વાંચકને  જકડનારી રહી છે. 

૧૯૬૪થી ૧૯૭૭ સુધી તેમણે  ડઝનેક એકાંકીઓ અને  કેટલાક  ત્રિઅંકી નાટકોમાં કામ કર્યું હતું. ૧૯૭૦ થી ૧૯૭૪ દરમ્યાન ગુજરાતી રંગમંચ અને ફિલ્મી જગતના જાણીતા કલાકારોની વ્યક્તિગત મુલાકાત અંગેના લેખો  સ્વ. ચાંપશી ઉદ્દેશીના ‘નવચેતન’માં દર મહિને નિયમિત છપાતા. પ્રતાપ ઓઝા, માર્કન્ડ ભટ્ટ,અરવિંદ પંડ્યા, મનહર રસકપૂર, પ્રાણસુખ નાયક, પી.ખરસાણી, સ્વ.વિજય દત્ત, નરોત્તમ શાહ, દામિની મહેતા, જશવંત ઠાકર, દીનેશ શુક્લ, નલીન દવે વગેરે.. નામોની યાદી તો ખુબ લાંબી છે પણ મુખ્યત્વે આ છે.  

૧૯૭૯માં અમેરિકા આવ્યા . ન્યુયોર્કની ‘Russ Togs‘નામની કંપનીમાં અને સબ-વે સ્ટેશનો પરના કેન્ડી સ્ટોરોમાં અર્થ-ઉપાર્જનના કામની સાથે સાથે ઈતર પ્રવૃત્તિઓ પણ ચાલુ રહી. ફિલ્મો, ગુજરાતી નાટકોના અહેવાલ, અવલોકનો આદિ વિષય પરના તેમના અભ્યાસપૂર્ણ લેખો  ‘ગુજરાત ટાઈમ્સ’, ગુજરાત સમાચાર’,  ‘નયા પડકાર’ વગેરેમાં આવતા રહ્યા .પહેલાં તો આ લેખોની તેઓ અનુક્રમણિકા રાખતા.૧૯૯૧-૯૫ દરમ્યાન આ આંકડો ૧૦૭ સુધી પહોંચી ગયો. પછી તો એ દિનચર્યા છોડી દીધી! ૧૯૮૬માં ન્યુયોર્કના ગુજરાતી સમાજે યોજેલી એક નાટ્ય હરિફાઈમાં નવીન બેંકર દિગ્દર્શિત નાટક ‘ધનાજીનું ધીંગાણુ’ રજૂ થયેલું જેમાં તેમણે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. ૧૯૮૮માં હ્યુસ્ટન સ્થળાંતર કર્યા પછી હ્યુસ્ટન નાટય કલાવૃંદ સાથે જોડાયા અને  ક્યારેક ‘મહાભારત’ના અંધ ધૃતરાષ્ટ્ર બને તો ‘શોલે’ના કાલિયાનો રોલ કરે. હ્યુસ્ટનની ગુજરાતી સાહિત્ય સરિતા, અને સીનીયર  સિટીઝન એસોસિયેશન સાથે પણ જોડાયા.દરેક સંસ્થાની પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિયપણે તે અચૂક હાથ બઢાવે જ. નાટક સ્પોન્સર કરતાં પહેલાં પ્રમોટર, તે નાટકના કલાકારો અંગે નવીનભાઇનો અભિપ્રાય પૂછે. જૂની અવેતન રંગભૂમિના નાટકોથી માંડીને આજના નાટકો સુધીનું, તેમનું જ્ઞાન અજોડ છે. 

નવીનભાઈને એક કામ અતિ પ્રિય રહ્યું છે અને તે નાટ્યમંચ કે ફિલ્મ જગતની કોઈપણ વ્યક્તિ હ્યુસ્ટનમાં આવે ત્યારે તેમની સાથેની મુલાકાત અને વાર્તાલાપનું આલેખન. આવનાર વ્યક્તિ પણ તેમને મળીને અચૂક કૃતકૃત્ય થઈ જાય. એ અંગેની રસપ્રદ વાતો  નવીનભાઇના મુખે સાંભળવાની મઝા આવે.અને આલ્બમ જુઓ તો નવાઈ જ પામો! મન્નાડે, આશા ભોંસલે, અનુ મલિક,એ.આર. રહેમાન,ધર્મેન્દ્ર, અમીરખાન, અક્ષયકુમાર, બબીતા, કરિશ્મા, પ્રીતિ ઝીન્ટા,પરેશ રાવલ, પદમારાણી,ફાલ્ગુની પાઠક, નાના પાટેકર, અનિલકપૂર,ઐશ્વર્યારાય,અમિતાભ બચ્ચન, સલમાનખાન અને આવાં બીજાં તો અનેક..નવીન બેંકરની દરેક સાથે તસ્વીર તો હોય જ ! આમાનાં ઘણા કલાકારોને પોતાની કારમાં બેસાડીને હિલક્રોફ્ટ પરના ઇન્ડીયન સ્ટોરોમાં, હિન્દી ચલચિત્રો દર્શાવતા સિનેમા થિયેટરોમાં અને હોટલોમાં લઈ ગયા છે. શો કરવા આવતા કલાકારોને હોટલ પરથી લાવવા લઇ જવાની, સ્ટેજ પરની વ્યવસ્થામાં મદદ કરવાની  કામગીરીની રોમાંચક વાતોનો તો તેમની પાસે ખજાનો છે.અત્યાર સુધીમાં તેમણે ૨૦૦ જેટલાં અહેવાલો લખ્યા છે. કોઈ સંસ્થામાં આગેવાનીનું પદ ન લે, કોઇ કમિટીમાં મેમ્બર  પણ નહીં. પોઝીશનનો જરા યે મોહ નહિ પણ મૂક સેવક રહેવાનું પસંદ કરે.  

૨૦૧૦ની સાલમાં હ્યુસ્ટનના વરિષ્ઠ મંડળે નવીનભાઈના આ પ્રદાનને સન્માન-પત્રથી નવાજ્યું છે. ઇન્ડિય કલ્ચરલ સેન્ટર ઓફ હ્યુસ્ટને તેમને ‘સ્પીરીટ ઓફ ટાગોર એવોર્ડ’  કોન્સ્યુલર જનરલના શુભ હસ્તે ,૧૫મી ઓગસ્ટના સમારોહમાં, એનાયત કર્યો છે. 

૨૦૧૩માં તેમના લગ્નને ૫૦ વર્ષ પૂરાં થયાં અને પત્ની કોકિલા સાથે પ્રસન્ન દાંપત્ય માણી રહ્યા છે. મંદિરમાં ભજન ચાલતું હોય કે ક્યાંક  સંગીત ચાલતું હોય તો ખંજરી લઈ વગાડવા બેસી જવાનું તેમને ખુબ ગમે, બંસરી વાદન પણ કરી જાણે. ગાડી ચલાવતાં ચલાવતાં ગીતો ગણગણવાનું પણ ચૂકે નહિ! હજી આજે ૭૩ વર્ષે પણ ભારત જાય ત્યારે અમદાવાદની સાંજે ઠાકોરભાઈ દેસાઈ  હોલમાં જઈ નાટકો જોવા જાય જ.ભગવતીકુમાર શર્મા, રજનીકુમાર પંડ્યા, સિધ્ધાર્થ રાંદેરિયા,અશોક દવે, વિનોદ ભટ્ટ, વગેરેને અવશ્ય મળે. અમદાવાદના પોતાના મકાનમાં જઈ, એકાંત મહેસૂસ કરી,ખુદમાં ખોવાઈ જવાની વાતો હવે કરે છે. કારણ કે, દરિયા કિનારે રેતીમાં પડેલાં છીપલાં જેવા સંસ્મરણોને વાગોળવામાં પણ તેમને મઝા આવે છે. આ છીપલાં પણ કેવાં ? ખુબ અમોલા પણ વ્યવહાર જગતમાં એનું મૂલ્ય ?  -કશું નહિ !

ઇન્ટરનેટ પર તેમનો એક બ્લોગ પણ છે.  બ્લોગનું નામ છે- 

 

‘એક અનૂભુતિ એક અહેસાસ’.

http://navinbanker.gujaratisahityasarita.org/

“મારાં સંસ્મરણો’ શિર્ષક હેઠળ પોતાની આત્મકથાના પાનાં ત્યાં એમણે ખુલ્લાં કર્યાં છે. કેટલાક રેખાચિત્રો પણ આલેખ્યાં છે. 

બહુરંગી વ્યક્તિત્વ અને બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવતા નિખાલસ નવીન બેંકરના ખજાનામાં આવું ઘણું  બધું છે. કશી યે ઓછપની, ક્યારે ય ફરિયાદ વગર, નાની નાની વાતોમાંથી મોટો આનંદ માણવો તે નાનીસૂની વાત નથી. પોતાના ભાઈ-બહેનો પ્રત્યેનું વહાલ પણ અનન્ય છે. તેમાંની એક હું  હોવાનું ગૌરવ અનુભવું છું. આજે આ વિશેષ પરિચય લખીને મારી કલમને અને પૂ. સ્વ.માને ધન્ય સમજું છું.  

 અસ્તુ. 

 દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ, (હ્યુસ્ટન)

Click-પરિચય- બ્લોગ- શબ્દોને પાલવડે 

ઈ-મેલ સંપર્ક :   ddhruva1948@yahoo.com

———————————————-

 Re: Greetings of the year !-મારી હૈયાવરાળ

Navin Banker

નૂતન વર્ષાભિનંદન.
મિત્ર,
પુસ્તકો ભેટમાં આપવાનો આઈડીયા સારો છે.પણ જેને પુસ્તકો મોકલો તેને ખરેખર એ પુસ્તકો વાંચવા ગમશે ? એને સમય છે ? શક્ય છે કે એનો અને તમારો ઇન્ટરેસ્ટ જુદો હોય અને એ પુસ્તકો વાંચવાને બદલે પસ્તીમાં નાંખી દે.
મને તો આવા ખુબ અનુભવો છે.
ગુજરાતી પુસ્તકોની અવદશા અંગેનો મારો એક વિગતવાર લેખ હવે પછી હું તમને મોકલીશ.
અમારે હ્યુસ્ટનમાં ગુજરાતી સમાજની લાયબ્રેરીના પુસ્તકો ગારબેજમાં ગયા.
સિનીયર સિટીઝન્સની લાયબ્રેરીમાંથી ભાગ્યે જ કોઇ પુસ્તકો લઈ જાય છે પણ પાછા તો આવતા જ નથી.
સાહિત્ય સરિતાને ઘણાં બધા પુસ્તકો મળ્યા છે પણ કોઇ લાયબ્રેરી ચલાવવા માણસ મળતા જ નથી અને વર્ષોથી- રીપીટ- વર્ષોથી કોઇ સભ્યના ગેરેજમાં, ખોખાઓમાં બંધાઇને છાજલી પર ધુળ ખાય છે.
અમેરિકન લાયબ્રેરી- ડાઉનટાઉન-મીકીની સ્માંટ્રીટ પર- ત્રણ ઘોડા ( લાકડાના ઘોડા) પર ગુજરાતી પુસ્તકો પડ્યા છે. પણ કોઇ ગુજ્જુ (!) વાંચવા લઈ જતો નથી. સ્ટારડસ્ટ, નવનીત-સમર્પણ અને ચિત્રલેખા આવતા હતા એને પણ વાંચકોના અભાવે બંધ કરી દીધા છે.
એક ઇસ્માઈલી ભાઈ નુરૂદ્દીન દરેડિયા ગુજરાત ગૌરવ બહાર પાડે છે અને મફતમાં વહેંચે છે તથા એની દુકાનમાં ગુજરાતી પુસ્તકો સાવ ફેંકી દેવાની કિંમતે વેચે છે પણ કોઇ એ દુકાનની મુલાકાતે પણ જતા નથી. કોને રસ છે અને કોને સમય છે ?
દર ગુરૂવારે અહીંના પટેલ બ્રધર્સમાં બપોરે ગુજરાત સમાચાર અને ગુજરાત ટાઇમ્સની નકલો આવે છે પણ કેટલી કોપી વેચાય છે ? અરે ! જેમના લેખો છપાયા હોય એ લોકો પણ ખરીદીને વાંચતા નથી.  માત્ર ઇન્ટરનેટ પર દિવ્યભાસ્કર અને ગુજરાત સમાચારના લેખોના હેડીંગ્સ વાંચી લે છે.
ગુજરાતી ભાષાના સંવર્ધન અને ——ની ગમે તેટલી વાતો કરો, પ્રવૃત્તિઓ કરો, સાહિત્યની સંસ્થાઓના પ્રેસિડેન્ટ બનો કે છાપા ચલાવીને ખુરશીઓ શોભાવો પણ ગુજરાતી ભાષા મરી જ રહી છે. પુછો તમારા સંતાનો ગુજરાતી વાંચી લખી શકે છે ?  એ કોઇ મેઘાણી કે મુન્શીના પુસ્તકો વાંચી શકવાના છે ? હજી આપણી પેઢી આવા ઉધામા કરીને બ્લોગ પર લખશે , એમેઝોન પર પુસ્તકો છપાવશે, ગાંઠના ફદિયા ખર્ચીને પુસ્તકો છપાવશે અને કવિઓને -લેખકોને બોલાવીને વાહવાહ કરાવશે પણ તમારા સંતાનો ગુજરાતી બોલશે ? ગુજરાતી સાહિત્ય વાંચશે ? તો પછી કોને માટે આ હાય-વોય કરો છો ?
પણ આપણને તો ગુજરાતી લખવાની ચળ ઉપડે છે ને લખી નાંખીએ છીએ કારણ કે એ આપણુમ ઓબ્સેશન થઈ ગયું છે. જીવીશું ત્યાં સુધી ગુજરાતી વાંચીશું અને લખીશું. કોઇ વાંચે કે ના વાંચે ! લખીને, ઇ-મેઇલમાં મુકી દેવું કે બ્લોગ પર પછાડી દેવું. આપણને સંતોષ થાય એટલે બસ !
ફરીથી, તમારા બધાના પ્રયત્નો બદલ અભિનંદન અને શુભેચ્છાઓ. હું તો મારી હૈયાવરાળ ઠાલવી ને હળવો થઈ ગયો.

With Love & Regards, 

NAVIN  BANKER

6606 DeMoss Dr. # 1003, 

Houston, Tx 77074 

713-818-4239   ( Cell)

My Blog : navinbanker.gujaratisahityasarita.org

એક અનુભૂતિઃએક અહેસાસ

ચંદુ ચાવાલા અને કરસનદાદાનું “Me Too”

પ્રવીણ શાસ્ત્રી

પ્રવીણ શાસ્ત્રી

ચંદુ ચાવાલા અને કરસનદાદાનું “Me Too”

આજે અમારા કરસનદાદા ચોધાર આંસુએ રડ્યા. ડૂસકાં સાથે એમણે અનેકવાર રમાની માફી માંગી.

ખરેખર તો વાત આનંદની ઉજવણીનો હતો. ચંદુભાઈને ત્યાં આજે અમારી સુરતી ગેન્ગની દિવાળી ડિનરનો પ્રોગ્રામ હતો. બપોરે બે વાગ્યાથી જ ખાણીપીણીની ધમાલ ચાલતી હતી. મહિલાવર્ગનો તો હજુ નવરાત્રીનો નશો ઉતર્યો ન હતો. ગરબા અને રાસ પણ રમાયા. એક રૂમમાં ત્રણ ચાર કલાત્મક રંગોળી પુરાઈ હતી. મોટા ધડાકાવાળા બોમ્બ તો નહીં પણ સ્પાર્કલ્સનો તો ખજાનો હતો. આખો દિવસ ખૂબ ધમાલ રહી. રાત્રે દશ વાગ્યા પછી બાળબચ્ચા વાળા ઘરબેગા થયા. થોડા અંગત મિત્રો અને ચંદુનું ફેમિલી થાકીને વાતોના ગપાટા મારવા બેઠું હતું.

વાત નીકળી “મી ટૂ”  મુવમેન્ટની. એક ખૂણા પરની રિક્લાનર પર પગ લાંબા કરીને અમારા સદાના છન્નુવર્ષના કરસનદાદા કેરેટ કેઇક ઝાપટીને બેઠા હતા.

‘આ “મી ટૂ” કઈ બલા છે.’ કરસનદાદાએ પુછ્યું.

‘દાદા એ બહુ મોટી બલા છે. અમેરિકા પુરતી નથી આખી દુનિયામાં આ બલાની વાત છે. સૌથી વધારે વાતતો દાદા તમારા ઈન્ડિયામાં થાય છે.’  મંગુ મોટેલ દાદાને સતાવવાની એક પણ તક છોડતો નહિ.

‘મંગા ઈંન્ડિયા એકલું મારું નથી. તારો બાપ અને તેનો બાપ પણ પણ ઈન્ડિયામાં જન્મેલો છે. તું અમેરિકામાં પેદા નથી થયો.’

અમારી સાથે મહિલા વર્ગ પણ હતો.

‘આમ તો મેં પણ “મી ટૂ” ની વાત સાંભળી  છે પણ કાંઈ સમજાતું નથી’ ચંપાએ પણ જાણવાની ઈચ્છા દર્શાવી.

‘મમ્મી “મી ટૂ” એ મહિલા જાગૃતિની શરૂઆત છે.’ ચંદુની સૌથી નાની વહુ વિદુષીની એ ચંપા સાસુને શિક્ષિત કરવા માંડી. વિદુષીની ઘરમાં સૌથી વધુ ઠરેલ અને એજ્યુકેટેડ વહુ. એ જ્યારે બોલતી કે વાત કરતી હોય ત્યારે સૌ એને ધ્યાન આપીને સાંભળે. એણે જે જાણતી હતું તે કહેવા માંડ્યું.

‘૨૦૦૬માં એક નાની બાળકી પર કામુક હુમલો થયેલો. તે સમયે તરાના બર્કે નામની એક સોસિયલ એકટિવિસ્ટના મોંમાંથી અચાનક જ શબ્દો નીકળ્યા “Me Too”. આ “મી ટૂ”. કદાચ પોતાના ભૂતકાળની વાત હશે. ત્યાર પછી મીરામેક્સ નામની મોટી કંપનીના માલિક અને ફિલ્મપ્રોડ્યુસર હાર્વે વેઇનસ્ટીને એલીસા મિલાનો નામની અમેરિકન અભિનેત્રી અને ગાયિકાને જાતીય સતામણી કરી. બસ એલિસા મિલાનોએ આ વાત સોસિયલ મિડિયા પર વહેતી કરી અને એણે પણ તરાના બર્કેના જ શબ્દો “મી ટૂ” શબ્દો વાપર્યા. સીધો સાદો અર્થ તો “મને પણ” એવો થાય. હું પણ પિડિત છું. મને પણ અન્યાય થયો છે. આ શબ્દ નારી જગતનો ચેતના બની ગયો. જાતીય સતામણીનો ભોગ બનેલી મહિલાએ મોં સંતાડવાની જરૂર નથી. એ સંદેશની વાત છે. બહાર આવો અને સામનો કરો. તમે ગુનેગાર નથી પણ તમે પીડીત છો. સમય બદલાયો છે. તમારી વેદના માત્ર એક ક્ષણમાં તમારી વાત આખા વિશ્વમાં ફેલાવી શકો છે.’

‘અને મિલાનોએ એ જ કર્યું. ૧૫ મે, ૨૦૧૭ ના રોજ બપોરે મિલાનો દ્વારા “મી ટૂ” શબ્દને ટ્વિટ કરાયો અને દિવસના અંતે તો બે લાખથી વધુ લોકોમાં પ્રસરી ગયો. પછી ૧૬ ઓક્ટોબર સુધીમાં પાંચ લાખથી વધુ વખત ટ્વીટ થયો. ફેસબુક પર પહેલા ૨૪ કલાક દરમિયાન ૧૨ મિલિયન પોસ્ટમાં,મી ટૂ હેશટેગનો ઉપયોગ પાંચ મિલિયનથી વધુ લોકોએ કર્યો. આ છે સોસિયલ મિડિયાનો પાવર. વાત વાયરલ થતાં વાર નથી લાગતી. આ વાયરલ વાતે સમાજમાં એક વૈચારિક ક્રાંતી સર્જી દીધી છે.’ ‘સોશિયલ મીડિયા પર “#મીટૂ” હેશટેગનો ઉપયોગ ખૂબ ઝડપથી ભારતમાં પણ ફેલાઈ ગયો છે. જોબ કરતી મહિલાઓને ડર વગર સતામણીનો રિપોર્ટ કઈ રીતે કરવો તે શીખવવામાં આવી રહ્યું છે.  પુરુષોને પણ ઓફિસોમાં ખાસ ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે કે સેક્સ્ચ્યુઅલ હેરેસ્ટમેન્ટમાં કઈ નાની નાની વાતોનો પણ સમાવેશ થાય છે. સાહેબો હવે તમે છટકી નહિ શકો. ખરેખર તો આ માત્ર ભારતની જ વાત નથી. પુરુષો દ્વારા કો વર્કર્સની થતી સતામણી વૈશ્વિક છે. અમેરિકામાં પણ છે. યુરોપમાં પણ છે. અને આફ્રિકામાં પણ છે. જ્યાં જૂઓ ત્યાં બધે જ છે.’  ‘પહેલાં મૌખિક સતામણી થાય, કોમેન્ટ થાય અને પછી શારીરિક અડપલાં અને છેડછાડ શરૂ થાય. બદનામી, શરમ, ધાક ધમકી, નોકરી જવાનો ભય, અંગત લાચારી નો ભોગ બનેલી બાળકી, સગીર છોકરી કે પુખ્ત મહિલા બળાત્કારનો ભોગ બને, મૂંગી રહે, આખી જીંદગી પિડાય અને કેટલીક આત્મહત્યા પણ કરે. લોકોને તો મહિલાનો દોષ જ દેખાય. તેં આવા કપડાં પહેર્યાં. તું આવી રીતે જ વર્તી એટલે જ તારી સાથે આવું થયું; વિગેરે વિગેરે. સ્ત્રી ક્યાં જાય? કોને ફરિયાદ કરે?’ ‘પણ આ મી ટૂ ની ચેતનાથી હવે જે જે સ્ત્રીઓએ ભોગવ્યું છે તેઓ ધીમે ધીમે હિમ્મતથી બહાર આવી રહી છે. વર્ષો પહેલાં થયેલા અન્યાય જાહેર કરવા માંડ્યા છે.’  ‘અમેરિકાનો તાજો જ કિસ્સો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના નોમિનેશન વેળા ડો.ફોર્ડ જેવી મહિલા તેના ટીન વર્ષોમાં થયેલા બનાવની વાત લાવ્યા હતા. આજે પ્રસિદ્ધ ટીવી અને ફિલ્મ અભિનેતા બિલ કોસ્બી જેલમાં છે. બિલ ક્લિન્ટન અને ડોનાલ્ટ ટ્રંપનીની વાતો ચર્ચાય છે.’ ‘સ્ત્રી પુરુષો સાથે કામ કરતા હોય એવું એક પણ ક્ષેત્ર આમાંથી મુક્ત નથી. અમેરિકા હોય કે ઈન્ડિયા, હજુ આપણો સમાજ પુરુષ પ્રધાન છે. ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી, શિક્ષણ સંસ્થા, રાજકારણ, મંદિરો અને ચર્ચો, બધે જ જાતીય સતામણી નું અસ્તિત્વ છે જ.’ ઘણાંએ “મી ટૂ” સાંભળ્યું હતું પણ આનો ઇતિહાસ કે મૂળ ખબર ન હતું. આમ જૂઓ તો આ ગંભીર અને શૈક્ષણિક વાત હતી. ત્યાર પછી તો અમારા મિત્ર મંગુમોટેલે ભારતના નામી નેતા અભિનેતા, કાસ્ટિંગ કોચની ઘણી વાતો કરી. ૨૪,ઓક્ટોબર ૨૦૧૭માં ઈજી પેનુ અને રોય નામના કેલિફોર્નિયાના ઈન્ડિયન સ્ટુડ્ન્ટે ઈન્ડિયાના એક સો જેટલા મોટા માથાના જાણીતા માણસોના નામની યાદી સોસિયલ મિડિયા પર ફરતી કરી હતી. આ લોકોના સેક્સ્ચ્યુઅલ પ્રરાક્રમો ળતાઅને ત્રાસની માહિતી હતી. કમનસીબે બધા કેસ દબાઈ ગયા અને સફળતા ન મળી. પણ ફાયદો એ થયો કે શિક્ષણ ક્ષેત્રે યુનિવર્સિટિઓમાં એક ફફડાટ વ્યાપી ગયો હતો. નાના પાટેકર કે એમ.જે. અકબર અને અનુ મલિક તો ટીપ ઓફ ધ આઈસબર્ગ કહેવાય. આવા તો કંઇકેટલા કેસ બહાર આવશે.  વિદુષીનીએ કહ્યું ‘મેં  હમણાં જ ઈન્ડિયન ન્યુઝ પેપરમાં વાંચ્યું. સરસ લખ્યું હતું.’

“યત્ર નાર્યસ્તુ પૂજ્યન્તે રમન્તે તત્ર દેવતા:” જ્યાં નારીનું સન્માન થાય છે ત્યાં દેવતાઓનો વાસ હોય છે. માની લઇએ કે જ્યાં મહિલાઓનું સન્માન થાય ત્યાં દેવતાઓ વસે છે પણ કમનસીબી એ છે કે દેવતાઓને વસવાનું મન થાય એવી જગ્યા હવે બહુ ઓછી બચી છે. હૅશટેગ “મી ટુ” કેમ્પેઇને આખી દુનિયામાં મહિલાઓ પર થતા અત્યાચારોની વાતો ઉઘાડી પાડી છે. મારી સાથે પણ આવું થયું છે એવું કહેનારી મહિલાઓની સંખ્યા વધતી જ જાય છે.

બોલિવૂડની સરોજ ખાને કહ્યું કે, ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં કાસ્ટિંગ કાઉચ છે પણ અહીં રેપ કરીને મહિલાને રઝળતી મૂકી દેવાતી નથી અને રોજી-રોટી અપાય છે!

લો કરો વાત! આ વાતે મોટો ઊહાપોહ મચ્યો પછી સરોજ ખાને માફી પણ માંગી. ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી આ મામલે ખરડાયેલી છે. હજુ હમણાં સાઉથની હિરોઇન શ્રી રેડ્ડીએ, હૈદ્રાબાદના પોશ વિસ્તાર જ્યુબિલી હિલ્સમાં આવેલી ફિલ્મ ચેમ્બરની ઓફિસની સામે ટોપલેસ થઇને કાસ્ટિંગ કાઉચની વાત કરી હતી. તેણે તો ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીના મોટાં માથાઓનાં નામ પણ આપ્યાં હતાં. અગાઉ પણ આવું કહેવાની હિંમત ઘણી હિરોઇનોએ કરી છે પણ થોડોક ઊહાપોહ થયા પછી બધું રાબેતા મુજબ ચાલવા લાગે છે. બોલિવૂડમાં તો હવે એવી હાલત છે કે કાસ્ટિંગ કાઉચ માત્ર હિરોઇનોનું જ નહીં, પુરુષ કલાકારો સાથે પણ આવું થાય છે.

કોંગ્રેસના નેતા રેણુકા ચૌધરીએ કબુલ્યું કહ્યું હતું કે રાજકારણ પણ આમાંથી બાકાત નથી. તેમણે કહ્યું કે કોઇએ તો હવે બહાર આવવું પડશે. આપણે ત્યાં નેતાઓ થોડુંક બોલીને ચૂપ થઇ જાય છે. વર્કિંગ વુમન્સ માટે આપણે ત્યાં કડક કાયદાઓ છે, પણ જ્યાં સુધી મહિલાઓ તેના ઉપર જે વીતે છે એ હિંમતભેર કહેવા માટે આગળ નહીં આવે ત્યાં સુધી એ કાયદાનો કોઇ ફાયદો થવાનો નથી. સમાજે પણ આવું બહાર લાવનાર મહિલાને બિરદાવવાનું કામ કરવું જોઇએ. મહિલાઓ મોટાભાગે એ કારણે ડરતી રહે છે કે એનું નામ બદનામ થશે. સમાજ જ્યારે એની પડખે ઊભો રહેશે ત્યારે જ જે ખરાબીઓ છે એ બહાર આવશે.

વિદુષીની અને મંગુ જ સમાચારોની વાત કરતાં હતાં.  અમે બધા શ્રોતા હતાં. મંગુ ઈન્ડિયન સોસિયલ મિડિયા પર કાયમ ભટકતો માણસ એટલે ઘણી વાતોથી માહિતગાર. એણે કહ્યું કે ૧૪ વરસની ઋચિકા હરિયાણાના પોલીસવડા રાઠોડની સામે પડેલી, એને ક્યાં આગળ આવવું હતું કે કેરિયર બનાવવું હતું ? બિચારીને આપઘાત કરવો પડેલો.

એરહોસ્ટેસ ગીતીકા હરિયાણાના મિનીસ્ટર સામે પડેલી એને ય આપઘાત કરવો પડેલો ૬ મહિના પછી એની માને પણ મરવું પડેલું. જેસીકા લાલને તો તરત જ કપાળ વચ્ચે બુલેટ મળેલી. મોટા માથાની સામે પડો એટલે પોલીસ અને વકીલોની ફોજ તમારી પાછળ પડી જાય કે તમારે મરે છૂટકો. સામાજીક, આર્થિક રીતે તમે પાયમાલ થઈ જાઓ.

ચંપાની વચલી વહુ, વિદુષીની જેવી શાંત અને ઠરેલ નહીં, જો વિફરે તો દુર્ગામાતાનો અવતાર. એણે  વાતમાં ઝંપલાવ્યું. ‘આપણે તો ફરિયાદ બરિયાદમાં માનીયે જ નહિ. વાંકીચૂકી વાતનો ઈશારો મળે એટલે તરત જ ઝપેટી નાંખવાનો. એકવાર ઈન્ડિયામાં મારી મમ્મી સાથે મંદિરે ગઈ’તી. એવી ખાસ ગીરદી પણ ન હતી. તોયે એક ભક્ત મારી પાછળ અને પાછળ જ રહે અને મારા બટ્ટ સાથે ઘસાયા કરે. જરાવાર જોયા કર્યું. પછી એના પેટમાં મારી એવી તો કોંણી મારી કે વળ ખાઈ ગયો. પછી મેં કહ્યું સોરી કાકા, આ ગીરદીમાં તો એવું થવાનું જ.’

‘એક વાર બસમાં મને એવું થયું હતું. બસ લગભગ ખાલી હતી. મારી બાજુની સીટ ખાલી હતી. બસમાં પુરતી જગ્યા હોવા છતાં, એક કાકો મારી બાજુમાં આવીને બેઠો. પછી મારી પાસેને પાસે ખસતો જાય. મેં તો મોટેથી બુમ જ પાડી, કંડક્ટર બસને પોલીસ સ્ટેશન પર લઈ જા. આ નાલાયક છેડતી કરે છે. માનશો નહિ પણ એ ઉઠીને ચાલુ બસે ઉતરીને નાસી ગયો.’

‘બે ત્ર્ણ લફંગાઓને કોલેજ ગરબામાં પણ બેનપણીઓ સાથે ઝપેટ્યા હતા. રાહ જોવાની જ નહિ.’ જાણે બાંય ચઢાવતી હોય એમ બધી બંગડી ઉપર ચઢાવી.

ચંપાએ ડોમેસ્ટિક એબ્યુઝની વાત કરી. બાળકીઓ ઉપર સ્વજન વડીલો કે ઓળખીતા કાકા મામાઓ બળાત્કાર કરે અને નાની છોકરીઓ બીચારી ચૂપ રહે. ટીનેજર પર બળાત્કાર થાય; ઈજ્જત સાચવવા આત્મહત્યા કે એબોર્શનનો માર્ગ લેવો પડે. વિક્ટિમ તો શું પણ માબાપ જાણતા હોય તો પણ એઓ બિચારા ચૂપ રહે. મિત્ર સાથે ડેટિંગમાં જતી છોકરીઓને પણ ફસાવીને સીધી પથારી ભેગી કરી દે.

ભલેને ગમે તેવો સગો હોય તો પણ વાત સાચી હોય તો ફટકારી ફટકારીને એને ફજેત કરી મુકવો જોઈએ. કે બીજાને પાઠ શીખવાના મળે.

વચલી વહુ કહે, ‘મરદોએ એ સમજી લેવું જોઈએ કે “નો મીન્સ નો” ભલેને એ હસબન્ડ વાઈફ વચ્ચેની વાત હોય. એ રેઇપ કહેવાય. ઈચ્છા અને મંજુરી વગરનો સેક્સ બળાત્કાર જ કહેવાય. વચલી ચંપાની બાજુમાં જ બેઠી હતી. ધીમે રહીને ચંપાને કહ્યું, ‘મમ્મી, તમારા દીકરા પર કેસ ઠોકી દઉં. કાલે મેં એને એકવાર ના કહી હતી.’ ચંપા એની બધી વહુઓ સાથે સાસુ તરીકે નહિ પણ પ્રેમથી ફ્રેન્ડ તરીકે જ વર્તન રાખતી. એટલે જ આવી ફ્રેન્ડલી વાતો પણ થતી. અમે અને આખું સુરત જાણે કે અમારા ચંદુ અને ચંપાના લવ-લફારાં પછી એક જ ન્યાતના એટલે માબાપે વિવાહ સગપણ કરી આપેલું. અમારા ચંદુચંપા એને લાઈસ્ન્સ સમજી બેઠેલા. પરિણામે ચંદુભાઈને સરાધીયામાં ઘોડે ચડવું પડેલું.

ચંપાએ જરા ચંદુ સાંભળે એમ વચલીને કહ્યું. ‘લગ્ન પહેલાં મે બેવાર ના કહી હતી તોયે તારા શ્વસુરજીએ મને ભોળવી. હવે એક કે બે વાર ના કેહેવાથી આજના હબી અટકતા નથી. ત્રણ વાર ના કહેવી પડે. પહેલી ના ને તો એઓ હા જ સમજે છે, બીજી નાને “મે બી” ગણી કાઢે.

અમારા સૌની નજર ચંદુ પર સ્થિર થઈ.

બિચારો ચંદુ પંચોતેર પ્લસની ઉમ્મરે પણ એકવીશનો હોય એમ શરમાયો. એણે કબુલ કર્યું ‘થઈ ગયું એ થઈ ગયુ. આપણે સૌ સુખી છીએ. આ બધી વાત છોડો. જરા કેઈક અને કોફી વાળું થવા દો. કરસનદાદાદાને માટે કેરેટ કૅક લાવો.’ વાત આગળ ના વધારવા ચંદુએ ઓર્ડર ફરમાવ્યો. વાતાવરણ જરા હળવું થયું.

મંગુની નજર અમારા કરસનદાદા પર પડી. દાદા ચોધાર આંસુએ રડતા હતા.

‘દાદા, શું થયું. દાદા આર યુ ઓલ રાઈટ? દાદા ૯૧૧ને ફોન કરું?’ ભલેને મંગુના જન્માક્ષર કરસનદાદા સાથે મળતાનહોતા આવતા હોય પણ કરસનદાદા માટે દોડવું પડે તો એ જ દોડી વળતો.

‘દાદા શું થયું.’

ધીમેથી દાદાએ કહ્યું “મી ટુ”

હેંએએએ? વ્હોટ? દાદા તમને કોઈએ…..?

‘ના મેં કોઈને…આ પસ્તાવો થાય છે.’

‘દાદા શું થયું હતું? માંડીને વાત કરો.’ દાદાએ આંખો નૂંછી, પાણી પીધું. વાત શરૂ કરી.

‘મારા બીજા લગ્ન પછીની વાત છે. મારી સેકંડ વાઈફના કાકાની દીકરી રમા અમારે ત્યાં ત્રણ ચાર દિવસ મહેમાન તરીકે આવેલી. ખરેખર તો મારી જ ઉમ્મરની. વાઈફની પિત્રાઈ મોટી બહેન થાય. પરણેલી પણ હતી. પણ મને બહુ જ ગમતી હતી. એકાંતમાં અચાનક મારાથી એને ગાલ પર બકી થઈ ગઈ. અરે આ શું કરો છો? તમારાથી આવું થાય? હું તો તમારી મોટી બહેન કહેવાઉં. આ પછી રમા એક દિવસ વહેલી ચાલી ગઈ. ત્યાર પછી રમાએ કોઈ પણ દિવસ મારી સામે જોયું નથી કે  વાત કરી નથી. હવે તો રમા આ દુનિયામાં નથી. એના કોઈ છૈયા છોકરાં પણ નથી. મને આજે ખોટું કર્યાનો ખુબ જ પસ્તાવો થાય છે. આજે જો રમા જીવતી હોત એ પણ કહેતે “મી ટૂ”.

કરસનદાદા ફરી ચોધાર આંસુએ રડ્યા. ડૂસકાં સાથે એમણે અનેકવાર રમાની માફી માંગી. વહુઓ કેઇક કોફિની તૈયારીમાં પડી.

ચંપા દાદાને આશ્વાસન આપતી હતી. ‘દાદા હવે રમા નથી. હોત તો તમને રડાવતે; હવે રડવાનો કાંઈ અર્થ નથી. તે સમયે રમાએ બુમાબુમ કરી હોત તો ફજેતો થાત. તમે બચી ગયા. કલાપીએ કહ્યું છે તે પ્રમાણે કબુલાત કરી, માફી માંગીને પસ્તાવો જાહેર કર્યો એટલું પુરતું છે. હવે આ કેરેટ કેકનો નાનો પીસ બચ્યો છે તે લઈ લો. મંગુભાઈ કહેતા હતા કે હવે દાદાનો કેઇક ખાવાનો મૂડ નહિ હોય એમ કહીને મોટ્ટો પીસ એમણે લઈ લીધો છે.’

‘સાલો બદમાશ મંગો, મારો સાત જનમનો દુશ્મન છે.’ કરસનદાદાએ શક્ય એટલી ભદ્રભાષામાં મંગુને ઢગલાબંધ સુરતી સંભળાવી. મંગુ અમને કહેતો હતો કે ‘ડોસો પશ્ચાતાપનું નહિ પણ, પરાક્રમ કરવાનું રહી ગયાનું રડતો હશે.’

“તિરંગા” નવેમ્બર ૨૦૧૮.

 

 

 

પ્રવીણકાન્ત શાસ્ત્રીની વાર્તા-૬- પચ્ચીસ હજારનો ડંખ

મારી આ વાર્તાને દાવડાજીના આંગણાંમાં સ્થાન આપવા બદલ એમનો હાર્દિક આભાર. મારા નવા મિત્રોને ફરી વાંચવાનો લાભ મળે એ માટે દાવડાજીના આભાર સાથે આપને માટે રિબ્લોગ કરું છું.

દાવડાનું આંગણું

(૬) પચ્ચીસ હજારનો ડંખ

કોણ! પંડ્યા સાહેબ?’

ઊત્તરને બદલે પ્રશ્ન. ભાઈ આપ કોણ?’

માત્ર રાજના નામે ઓળખાતા બાવન વર્ષીય રાજેન્દ્રપંડ્યા,  ફ્લોર મોપ કરીને મેગ્ડોનાલ્ડના રેસ્ટરૂમના ક્લોઝેટ પાસે સ્ટુલ પર થાકીને બેઠા હતા. કોઈ છોકરાએ ઉલ્ટી કરી હતી. સાફ કરતાંએમને પણ ઉબકા આવતા હતા. જીંદગીમાં આવું કામ કર્યું ન હતું. અમેરિકાની જોબ હતી. કરવું પડ્યું.   આંખખુલ્લી હોવાછતાં રેસ્ટરૂમમાં આવતા જતાં લોકોને જોવાને બદલે, પોતાના સુરતના સેટેલાઈટ વિસ્તારના આધુનિક ફ્લેટનું દિવાનખાનું જોઈ રહ્યા હતા. વૃધ્ધ પિતા કહી રહ્યા હતા બેટા હજુ વિચારી જો. આપણી પાસે શું નથી! અમેરિકા જવાનું માંડી વાળ. હવે મારી પણ ઉમ્મર થઈ. ક્યારે શું થાય તે કોને ખબર! મારી અંતિમ વેળાએ તું અમારી સામે હોય તો મારો જીવ અવગતે ન જાય.’  મોટાભાઈએ પણ કહ્યું રાજુ, તારા સિવાય અમારું બીજું છે પણ કોણછોકરાંઓ પણ તારી સાથે આવશે પછી અમે કોની સાથે હસી…

View original post 1,438 more words

૯ સુરસુરીયાં ! – જુગલકિશોર વ્યાસ

મને ગંભીર કાવ્યો કરતાં પ્રતિ-કવિતડું વધુ ગમે છે. શ્રી જુગલકિશોર ખુબ હળવી રીતે ઘણી વજનદાર વાત કરી દે છે.

NET–ગુર્જરી

એક શ્વાસે રચાયેલી પ્રતીપંક્તીઓ – મુળ સર્જકોની ક્ષમા–વંદના સાથે

નીરખને મગજમાં કોણ ઘુમી રહ્યું,

એક હું એક હું એમ બોલે !!

આપણો ચીંતવ્યો અર્થ કૈં નઈં સરે,
શાંતીથી ઉંઘ–આરામ કરવો !

એક ચતુરને એવી ટેવ,
પથ્થર થકી બનાવે દેવ !

વગર પાણીએ કરે સ્નાન,
મોંમાં પાંત્રીસ કેરું પાન !

‘તું નાનો હું મોટો’ એવો ખ્યાલ જરી ના ખોટો;
‘નાના’ને ‘મોટો’ કરવાનો ધંધો સદાય ખોટો !!

અન્યનું તો એક વાંકું,
આપણાં અઢાર છે !!

“ઈશ્વરને ગમ્યું તે ખરું !”
(વડીલ પાછા ફર્યા !)

તું મહાકવિ કહી જાત વખાણી રહ્યો, કવિતડું તારું સૌ કોઈ જાણે !

કવિપદે બેસવું એક બાજુ રહ્યું; કવિપગે પડ, પછી બેસ ભાણે !

હું લખું હું લખું એ જ અજ્ઞાનતા
વિવેચના–ભાર જ્યમ લહિયું તાણે !

– જુ.

View original post

પ્રવીણકાન્ત શાસ્ત્રીની વાર્તા-૫ -“ડાયાબેટિક પ્રસાદ.”

મારી વાર્તાને દાવડાજીએ એમના સુપ્રસિદ્ધ બ્લોગમાં સ્થાન આપીને મારું ગૌરવ વધાર્યું છે. છેલ્લા પાંત્રીસ વર્ષથી મને ડાયાબિટિસ સાથે પાકી દોસ્તી છે. એ ખરેખર આમતો એ તોફાની છે. પણ સમજાવી પટાવીને અંકુશમાં રાખવો પડે છે. એક સમયે ગળપણ મોંમા મુકવાનું ગમતું નહોતું. આજે ગમે તે ગળી વસ્તુ મોંમાં નાખવાનું ગમે છે. HA1C નું લેવલ જેટલું નીચે રહે એટલું રાખવું અગત્યનું છે.

The hemoglobin A1c test tells you your average level of blood sugar over the past 2 to 3 months. It’s also called HbA1c, glycated hemoglobin test, and glycohemoglobin.

People who have diabetes need this test regularly to see if their levels are staying within range. It can tell if you need to adjust your diabetes medicines. The A1c test is also used to diagnose diabetes.
What Is Hemoglobin?

Hemoglobin is a protein found in red blood cells. It gives blood its red color, and it’s job is to carry oxygen throughout your body.
How the Test Works

The sugar in your blood is called glucose. When glucose builds up in your blood, it binds to the hemoglobin in your red blood cells. The A1c test measures how much glucose is bound.

Red blood cells live for about 3 months, so the test shows the average level of glucose in your blood for the past 3 months.
આ વાર્તા જૂની છે. અનેક જૂદા જૂદા માધ્યમ દ્વારા વહેતી રહી છે. દાવડાજીના આંગણામાં ફરી એકવાર વાંચી લો. મને ખાત્રી છે વાંચવાનું ગમશે જ.

દાવડાનું આંગણું

(૫)ડાયાબેટિક પ્રસાદ.

ઊર્મિનો ઊચાટ અને બબડાટ ફફડાટ પરાકાષ્ટા એ પહોંચ્યો હતો. એના બા એટલે કે સાસુજી ભગવાનની રૂમમાં માળા ફેરવતા હતા. જેઠ એટલેકે જીજાજી ટીવી પર ન્યુઝ જોતા હતા. જેઠાણી એટલેકે એની પોતાની મોટી બહેન રસોઈ કરતી હતી. એનો વ્હાલમિયો ઉત્પલ ઘરમાં આવ્યોજ ન હતો. ભાણેજ કહો કે ભત્રીજો કહો નિખિલ, એના ફેસબુક સંપર્કમાં મસ્ત હતો. દસ વર્ષની  દીકરી આર્ષા, કાનમાં ઈયરફોન નાંખીને  મોટા બરાડા પાડીકંઈક ગાતી હતી.  

કોઈ  ઊર્મિનો બબડાટ સાંભળતું ન હતું.  આવતી કાલે સત્યનારાયણની કથા હતી.  ઊર્મિ, મહારાજે આપેલી યાદી મુજબ પુજાપાની સાધન સામગ્રી ભેગી કરતી હતી.

દેરાણી જેઠાણી એટલે કે બન્ને બેનોએ સાસુમા એટલે કે બાને ઘરકામમાંથી નિવૃત્ત કરી દીધા હતા. બાના બન્ને દીકરાઓ બે બેનો સાથે પરણીને આનંદથી સુખી કોટુંબિક જીવન માણતા હતા. બા એક સત્ય સમજતા હતા. જો દીકરાઓને સુખી જોવા હોય તો વહુઓને મસકા પાલીસ કરીને, ખુશ રાખવામાં

View original post 1,305 more words