અંતિમ એષણા

મારી આ વાર્તા, આ પહેલાં પીડીઍફ ફોર્મમાં પ્રકાશિત થઈ હતી. મારા નવા વાચક મિત્રોની વાંચન સરળતા માટે ફરી પાછી રજુ કરું છું. આપને આ વર્તા કેવી લાગી તે આપની કોમેન્ટમાં જણાવવા હાર્દિક વિનંતી.

                         અંતિમ એષણા વાર્તા # ૫૪

              sarogacy

                      સૌજન્ય : Google Images

        ક્લૅરાનો જીવનદીપ ધીમે ધીમે બુઝાઈ રહ્યો હતો. બ્લડ પ્રેસર ઘટતું જતું હતું. હાર્ટ રૅઇટ ઘટતા જતા હતા. માત્ર દસ-બાર દિવસમાં જ ક્ષીણ થયેલી કાયા જાણે ચેતન વિહિન લાકડું થઈ ગઈ હતી. હાથ પગ ની ઉષ્મા ઘટતી જતી હતી. છેલ્લા દસ દિવસથી આવી સ્થિતિ હોવા છતાં કોઈ પરિબળે એને જીવંત રાખી હતી. જીવા દોરી તૂટી ન હતી. એની મિત્ર એન્જલીના એનો હાથ પોતાના હાથમાં રાખીને એના બૅડ પર બેઠી હતી. ક્લૅરા ના શાંતીપૂર્વક દેહવિલય માટે પ્રાર્થના કરતી હતી.
        ક્લૅરાની કલાકો સૂધી બંધ રહેતી આંખો જરા વાર ખૂલતી સિલિંગને તાકતી. અને જરા હોઠ ફફડતા. બીજા કોઈને સમજાતું નહીં કે ક્લૅરા શું બોલે છે કે કહેવા માંગે છે, પણ એન્જલિના અને ડૉક્ટર બેનરજી તો જાણતા હતા કે ક્લૅરા શું બોલે છે.
        ‘નન કૅઇમ ટુ સી મી.’ કોઈવાર એ પૂછતી ‘અંજુ, કોઈ આવ્યું?’ અંજુની આંખમાંથી બે ગરમ ટીપાં ક્લેરાના હાથ પર પડતા. ક્લેરાને એનો નિરાશા જનક ઉત્તર મળી જતો અને તે ફરી ગાઢ નિદ્રામાં સરી જતી.
        ક્લૅરા અને એન્જલિના કૉલેજકાળથી ખાસ મિત્ર. સુખ દુઃખના ભાગીદાર. ક્લેરાનું સાચું નામ કાલિંદી. એન્જલિનાએ કાલિંદીનુ ક્લૅરા કર્યું. ક્લૅરાએ એન્જલિનાને અંજલિ બનાવી. ક્લૅરાએ બાર બાળકોને જન્મ આપ્યો હતો. ત્રેપ્પ્ન વર્ષની ઉમ્મરે ટ્વિન્સને જન્મ આપ્યો. સિઝેરિયન કરવું પડ્યું. આ એનું ત્રીજીવારનું સિઝેરિયન હતું. ગર્ભાશયની દિવાલ પાતળી થઈ ગઈ હતી. ગર્ભાશયમાં પાતળી દિવાલોમાં અનેક તડો પડી. રપ્ચર થયું. ઘણું લોહી વહી ગયું. ડૉક્ટર બેનરજીએ બનતા બધા પ્રયાસો કર્યા. પણ સફળતાની શક્યતા નહોતી જ. આશ્ચર્યતો એ વાતનું કે તરત જ જીવન સમાપ્ત થવાની ધારણા હતી પણ કોઈ અગમ્ય રીતે એ ટકી રહ્યું હતું. સંપૂર્ણ કૉમા પણ ન કહેવાય. ડૉક્ટર બેનરજી લગભગ દર કલાકે આઈ.સી.યુ માં આંટો મારતા. અત્યારે તેઓ હોસ્પિટલમાં બે દિવસ પહેલા જ આવેલા યુવાન OBGN સર્જન ડૉક્ટર વીકીને ઓરિયેન્ટેશન માટે સાથે લાવ્યા હતા.
        ‘ડોક્ટર વીકી, ધીસ ઈઝ ક્લૅરા એન્ડ હર ફ્રેન્ડ એન્જલિના. બેનરજીએ ઓળખાણ કરાવી અને ક્લૅરાના કેસની વિગતો સમજાવી. વાત ચાલતી હતીને ક્લૅરામાં ક્ષણિક ચેતનાનો સંચાર થયો. મહાપરાણે ગણગણાટ થયો. ડોક્ટર વીકીને કંઈ સમજાયું નહીં. એમણે એન્જલિના સામે પ્રશ્નાર્થ નજર નાંખી.
        નજરના પ્રશ્નનો ઉત્તર મળ્યો.
       “ડૉક્ટર, ક્લૅરા એના એકાદ સંતાનની રાહ જુએ છે. વર્ષો પહેલાની એની ઈચ્છા હતી કે એના અંત સમયે એકાદ બાળક એનો હાથ પકડે. અચાનક જ આ પરિસ્થિતિ ઉભી થઈ. કોઈની ભાળ મળતી નથી. છેલ્લા ટ્વિન્સને તો માં બાપ લઈને તરત ઉપડી ગયા. “
       વીકી ગુંચવાતા હતા. ડૉક્ટર બેનરજીએ ખુલાસો કર્યો. ‘ક્લૅરા ઈઝ સરોગેટ મધર. સરોગસી ઈઝ હર પ્રોફેશન. એની સરોગેટ મધર તરીકેની આ નવમી પ્રેગનન્સી હતી. મેડિકલ સલાહની અવગણના કરીને એણે સરોગેટ થવાનું સ્વીકાર્યું. હતું. આત્યાર સૂધીમાં એની નવ પ્રેગનન્સી દરમ્યાન એણે ત્રણ ટ્વિન્સને જન્મ આપ્યો છે.’
‘છેલ્લી પ્રેગનન્સી દરમ્યાન જ્યારે ખબર પડી કે બે બાળકી છે ત્યારે દંપતિ સાથે ડૉકટર બેનરજીની હાજરીમાં ક્લૅરાએ એક બાળકીને દત્તક લેવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. એ દંપતી એ રાજીખૂશીથી હા પણ કહી હતી. આ પહેલા ક્લૅરાએ આ જ દંપતી માટે સરોગેટ મધર થઈને એક તંદુરસ્ત દીકરાનો જન્મ આપ્યો હતો. પણ મરણ પથારીએ પડેલી ક્લૅરાને બાળકી આપવાનો કોઈ અર્થ ન હતો. માં બાપ, થેન્ક્સ અને ગેટ વેલ સૂનની શુભેછાનો કાર્ડ મૂકી, બન્ને દીકરીઓને લઈને ચાલ્યા ગયા. વળી કોઈ કાનુની કૉન્ટ્રાક્ટ પણ ન હતો. ક્લૅરાને તો પોતે જન્મ આપ્યો હોય એવું કોઈક એના મરણ વખતે હાજર હોય એટલી જ ઈચ્છા હતી.’
        ‘ઈઝ સી ઈન્ડિયન?. ‘
       એન્જલિનાએ જવાબ આપ્યો ‘હા. એનું મૂળ નામ કાલિંદી. હું ઈટાલિયન છું. એ મને એન્જી, અંજલિ કે અંજુ કહે છે.’
      ડોક્ટર વીકીને રસ પડ્યો. એણે બૅડ પાસે એક ચેર ખેંચી. ડૉકટર બેનરજીને બેસવા કહ્યું. પોતે બૅડ પર જ બેઠક જમાવી. કેસ પેપર્સ જોતા જોતા એન્જલિના સામે જોયા વગર પૂછ્યું ક્લૅરાના જીવન વિશે કહી શકશો?
        ‘મારી મૈત્રી કૉલેજમાં થઈ. એ ડોર્મમાં મારી રૂમ પાર્ટનર હતી. એ આફ્રિકાથી એના બેન બનેવી સાથે નવ વર્ષની ઉમ્મરે ઈંગ્લેન્ડ આવી હતી. મોટી બહેને મા બાપની જગ્યા લીધી હતી. બનેવીનો સારો વ્યાપાર હતો. ક્લૅરાએ પંદર વર્ષની ઉમ્મરે વીસ વર્ષનું કાઠું કાઢ્યું. બનેવીની નજરમાં કામ વાસના ભડકી. એક દિવસ તેણે અડપલું કરવાની કોશિશ કરી….
       બસ મોટી બહેનને સમજાવીને એ માન્ચેસ્ટરથી ભણવા માટે લંડન આવી. બનેવીએ લંડનમાં પણ પીછો ન છોડ્યો. હોંશિયાર હતી. એને અહીં પેન સ્ટેટ યુનિવર્સિટીમાં એડમિશન મળ્યું. એ અમેરિકા આવી. એ મારી રૂમ પાર્ટનર બની.
        શરૂઆતમાં મોટી બહેન કૉલેજ ખર્ચ માટે પૈસા મોકલતી હતી. બનેવીને ખબર પડતા તેણે બહેનને ખૂબ મારી. મદદ બંધ થઈ. ક્લૅરાએ એક કંપનીમાં પાર્ટટાઈમ કામ શરૂ કર્યું. એની સુપરવાઈઝર ઈન્ડિયન હતી. ઈન્ડિયન હોવાને કારણે મિત્ર બની. નોકરીમાં એને શક્ય એટલા લાભો અપાવતી. એક દિવસ ક્લેરાની મિત્રએ ઓફિસમાં કામ કરતી મલિષા માટે બેબી સાવર પાર્ટી યોજી હતી. પાર્ટી પુરી થઈ. બધાએ વિદાય લીધી. ઓફિસમાં માત્ર બે જ હતા. ક્લૅરા અને એની ઈન્ડિયન સુપરવાઈઝર. સુપરવાઈઝર બાથરૂમમાં ગઈ. લાંબા સમય સૂધી બહાર ન આવી. ક્લેરા તપાસ કરવા ગઈ. સુપરવાઈઝર ડૂસકા ભરીને રડતી હતી.
        ‘વ્હોટ હેપન? ક્યા હુઆ?’
       ‘કુછ નહીં ક્લૅરા! મેરે નસીબમેં માં બનનેકા સુખ નહીં લીખા. મેં મેરા ભાગ્ય પર રો રહી થી.’
      પછી એણે વાત કરી. હું માં બની શકું એમ નથી. મેં અને મારા હસબંન્ડે સરોગસીની તપાસ કરી. લગભગ પચાસ હજાર ડોલરનો ખર્ચ થાય અને એટલી રકમ અમારી પાસે નથી. ઘણી એજન્સીમાં તપાસ કરી. બધે જ નિષ્ફળતા મળી. મારા હસબન્ડ દત્તક લેવાનું દબાણ કરે છે પણ મારું મન માનતું નથી. મને મારું જ બાળક જોઈએ છે. ક્લૅરાએ કહ્યું. હું મદદ કરીશ. હું તમારા બાળકની સરોગેટ માં બનીશ….
        એણે એક તંદુરસ્ત બાળકને જન્મ આપ્યો. બાર દિવસ માટે બ્રેસ્ટ ફીડિંગ પણ કરાવ્યું…મિત્રને કોઈપણ આર્થિક વળતર વગર અમૂલ્ય ભેટ આપી. સાડા નવ મહિના પોતાના ગર્ભમાં પોષાયલા બાળકને કઠણ હૈયે મિત્રના પારણામાં મુકી દીધું. બે મહિના માટે રોજ એ બાળકને રમાડવા જતી. મિત્ર દંપતિ ક્લૅરાને પોતાના બાળક સાથે વધુ માયા બંધાય તે કદાચ યોગ્ય લાગ્યું ન હોય કે કદાચ બીજું કારણ પણ હોય, કોઈને પણ કહ્યા વગર . એક દિવસ એકાએક એે મિત્રએ એની જોબ છોડી અને ભાડાનો એપાર્ટમેન્ટ છોડી અદ્ર્શ્ય થઈ ગઈ. ક્લૅરા માનસિક રીતે ભાંગી પડી હતી. એ અરસામાં એજન્સીઓ એ એનો સંપર્ક સાધ્યો. એક સરોગસી એજન્સીએ એનો સંપર્ક સાધ્યો. ઉદરમાં પોષાતા બાળક સાથે અંગત લાગણીને કેવી રીતે અલગ રાખવી તથા પોતાની અને બાળકની તંદુરસ્તી માટે કઈ કાળજી રાખવી એની ખાસ ‘થેરાપી’ની ભલામણ કરી. એના આર્થિક લાભો પણ જણાવ્યા. બીજા એક દંપતિ માટે સરોગેટ થવા સમજાવી. આ બીજી વાર એને એંસી હજાર ડોલર મળ્યા. બસ આ એને ફાવી ગયું. ગમી ગયું. સરોગેટ મધરહુડ એ એનો પ્રોફેસન બની ગયો. એને પુરુષસંગની કોઈ ઈચ્છા ન હતી. એ કહેતી ગર્ભાવસ્થામાં શરીર સાથે જોડાયલા બાળકની લાત ખાવાનો જે આનંદ મળે તે જિંદગી ભર પાળેલા પુખ્ત થયેલા સંતાનની લાત ખાવામાં નથી મળતો.
        આમ છતાં છેલ્લા બે વર્ષથી એવી વાત કરતી હતી કે આખી જીંદગી તો નહીં પણ મારા ગર્ભમાં રહેલું એકાદ બાળક મારા મૃત્યુ સમયે હાજર હોય અને આખરી ઘડીએ મારો હાથ પકડી રાખે એ સુખની લાલસા છે.
        પાંચ વર્ષ પહેલાની વાત છે. એક ફ્રેન્ચ મોડેલ અને એના પતિને બાળક જોઈતું હતુ. પણ ગર્ભાવસ્થા સ્વીકાર્ય ન હતી. ક્લેરાએ એને સરોગસી દ્વારા સુંદર છોકરાની ભેટ આપી. એને દોઢ લાખ ડોલર મળ્યા. ત્યાર પછી એણે સરોગેટ થવાનું બંધ કર્યું. પાંચ વર્ષ પછી ધનિક દંપતિને બીજા બાળકની ઈચ્છા થઈ. ક્લૅરાને મોટી રકમની લાલચ આપી. ડોક્ટરની સલાહ વિરૂધ્ધ. એણે સરોગેટ થવાનું સ્વીકાર્યું. ખબર પડી કે ટ્વિન્સ બાળકીનો વિકાશ થઈ રહ્યો છે ત્યારે એણે એક બાળકીની માંગણી પણ કરી હતી જે ફ્રેન્ચ કપલે મૌખિક રીતે સ્વીકારી હતી પણ…..
        ક્લૅરાની આંખ ખૂલી….વધુ પહોળી થઈ…એનો અવાજ આશ્ચર્યજનક સ્પષ્ટ હતો….માય ચાઈલ્ડ…
         ડૉક્ટર વીકીએ કહ્યું ડો. બેનરજી, આ સ્થિતિમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ એના સંતાનની ભૂમિકા ભજવી શકે. કોઈક કહે કે હું તમારો દીકરો કે દીકરી છું. બસ એ શાંતીથી દેહ છોડશે.
        અમે એ પ્રયાસ પણ કરી જોયો. પણ ન તો ચેતના નો સંચાર થયો કે ન તો એનો વિલય થયો.
        લૅટ મી ટ્રાય વન મોર ટાઈમ.
       ડૉક્ટર વીકીએ બૅડ પર એન્જલિનાની જગ્યા લીધી. એક હાથ કપાળ પર મુક્યો. એક હાથમાં તેનો હાથ લીધો.
        મૉમ. આઈ એમ યોર સન વીકી. મૉમ લૅસ્ટ ગો હૉમ….
        એક ક્ષણ…બે ક્ષણ..ક્લૅરાની આંખ અને શ્વાસ આપોઆપ બંધ બંધ થયા. છ આખ ભીની થઈ.
                                *****
ડૉક્ટર વીકીને માટે એ માત્ર એક માનવિય સાહજિક પ્રયાસ  જ હતો.
        ડૉક્ટર વીકીને પોતાને પણ ક્યાં ખબર હતી કે પોતે કાલિંદી નામની માના ગર્ભમાં ઉછર્યો હતો.
       એની ઈન્ડિયન માતા અને અમેરિકન પિતાએ વીકીને વાત ન્હોતી કરી કે પોતાના પિંડે સાડા નવ મહિના માટે વગર ભાડાની ક્લૅરાની કોખમાં આશરો લીધો હતો. કોઈને ખબર ન હતી કે વીકી ક્લેરાના પહેલા ખોળાનું સંતાન હતું.

Published in
Gujarat Darpan

12 responses to “અંતિમ એષણા

  1. pravinshastri September 15, 2017 at 11:13 AM

    આભાર સંગીતાબહેન.

    Like

  2. Sangita kothari Desai September 15, 2017 at 12:45 AM

    લાગણી ઝણઝણી ગઇ..
    ખુબ સંવેદનશીલ વાર્તા…
    અભિનંદન..

    Liked by 1 person

  3. Shah January 25, 2017 at 4:44 PM

    http://www.bbc.com/news/world-asia-india-37182197

    “India is called the “surrogacy hub” of the world, where infertile couples, including many from overseas, pay local women to carry their embryos through to birth.”

    Liked by 1 person

  4. deejay35(USA) January 23, 2017 at 2:00 PM

    ભારતની નાર પૈસા ખાતર પણ આ કામ ન કરી શકે. કાલ્પનિક વાર્તા માં બધું શક્ય થઈ શકે.આભાર.

    Liked by 1 person

  5. Pingback: અંતિમ એષણા | પ્રવીણ શાસ્ત્રીની વાર્તાઓ અને મિત્રોની પ્રકીર્ણ પ્રસાદી

  6. મનસુખલાલ ગાંધી August 12, 2016 at 10:40 PM

    બહુ સુંદર હ્રદયસ્પર્શી વાર્તા છે.

    Liked by 1 person

  7. pravinshastri July 18, 2014 at 7:36 AM

    બહેન, ભારતની અત્યારની વાતોથી તો અજાણ છું પણ અમેરિકામાં સરોગસી એજંસીઓ સરોગેટ મધરને સાઈકોલોજીકલ ટ્રેનિંગ પણ આપે છે. ખૂબ સંવેદનશીલ વિષય છે.

    Liked by 1 person

  8. શૂન્યતાનું આકાશ July 18, 2014 at 6:43 AM

    બહુ સરસ વાર્તા …..સરોગસી અને લાગણી ..ખબર નથી કેવી રીતે આ થઇ શકતું હશે ..પોતાનો અંશ આપી શકાતો હશે ? દે વખતે જીવતેજીવ મરવા જેવું જ થયું હશે ….ખબર નથી કેવું લાગતું હશે ..:(

    Like

  9. pravinshastri July 15, 2014 at 10:57 AM

    નવીનભાઈ, આપની આત્મીયતા બદલ આપનો ખુબ જ આભારી છું. આપનો પ્રતિભાવ મળે એટલે એડી પર ચાલવાને બદલે પંજા પર ચાલતો થઈ જાઉ છું.

    Like

  10. NAVIN BANKER July 15, 2014 at 10:08 AM

    પ્રવિણભાઈ, આપે ખુબ હ્રદયસ્પર્શી વાર્તા કહી. મારી આંખોમાં આંસુ આવી ગયા. વિનોદભાઇ, આપે આપના બ્લોગ પર આ વાર્તા મૂકીને ઉત્તમ કામ કર્યું છે. આપ બન્ને મારે માટે મહાન છો.
    નવીન બેન્કર ( હ્યુસ્ટન)

    Like

  11. pravinshastri July 14, 2014 at 5:15 PM

    વિનોદભાઈ, કોઈને ન કહેવાની શરતે એક સાચ્ચી અને ખાનગી વાત કહું? હવે મને મારા વખાણ ગમવા લાગ્યા છે. પેટછૂટી વાત કહી છે.

    Like

  12. Vinod R. Patel July 14, 2014 at 4:33 PM

    ભલે સરોગેટ પણ માતા ની લાગણીઓ તો હોવાની જ કેમ કે એણે બાળકને પોતાના ઉદરમાં

    ઉછેર્યું હોય છે .આ વાર્તામાં એક સરોગેટ માતાની લાગણીઓ સરસ ઝીલાઈ છે .

    . નવા ડોક્ટર વિકીને પુત્ર તરીકે બતાવીને આ વાર્તાનો અંત પણ ચમત્કારિક છે એ ગમ્યું

    વાર્તાના શાસ્ત્રમાં પ્રવીણ શાસ્ત્રી દા જવાબ નાહી !.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: