રાગ શિવરંજની -Rāga Shivaranjani

આજે મારે રાગ શિવરંજની માટે થોડી વાત કરવી છે. ફરી એકવાર સ્પષ્ટતા કરી દઉં કે મને સંગીતનું જ્ઞાન નથી કે કે મેં સંગીતનું શિક્ષણ લીધું નથી. કંઈક શીખવા પ્રયત્ન કર્યો હતો પણ સમયના અભાવે ન શીખી શક્યો. બસ શોખ છે. ગમે છે. માણું છું એટલું જ પુરતું છે. પણ મારા જેવા અનેક હશે જેમને સાંભળવા માણવાનું ગમતું હશે. જૂના ફિલ્મી ગીતો જે શાસ્ત્રીય સંગીત પર રચાયા છે તે વારંવાર સાંભળ્યા છતાં જ્યારે કોઈક જગ્યાએ એના સૂરો સંભળાતાં જ કાન સરવા થઈ જતા હોય તેમને માટે આ શ્રેણી શરુ કરી છે. આમાં જે કાઈ રજુ કરું છું એ માત્ર ગુગલ અને યુ-ટ્યૂબ પરથી મળતી માહિતીનું સંકલન જ છે.
જો રાગ શિવરંજની ની વાત કરીએ તો આ રાગ બ્રેઈન ફંક્શન ઔટિઝમ, જેવા રોગો મટાડવામાં મદદ રૂપ બને છે, એલ્ઝાયમર કે મારા જેવાને જેને વારે વારે ભૂલી જવાની કુટેવ પડી હોય તેની યાદ શક્તિમાં વધારો કરે છે.

The Hindustani rāga Shivaranjani belongs to the Kaafi thaat in terms of classification of the scale.[1] Its structure is as follows.

.
• ārohaṇa : S R g P D S
• avarohaṇa : S D P g R S, R D S.
The komal(soft) gandhar(g) in place of shuddh gandhar (G) is the difference between this rāga and the global musical scale of Bhoop.
4. Raga Shivranjni
Raga Shivranjani can be played any time. Raga Shivranjani is derived from thaat Kafi (Parental scale). Its Jati (class) is Audav-Audav. Its first sur will start in Madh saptk in middle octave.This raga is extremely popular among instrumentalists. This raga is known to evoke the moods of romance and sorrow. Arohi and Amrohi notes of the raga Shivranjani are very close to raga Bhoopali except that in raga Bhoopali, the GA note is shudh whereas in raga Shivranjani, the GA note is komal which is represented as lower case ga. Also vaadi and Samvaadi notes are different in raga Shivranjani compared to raga Bhoopali. These differences set apart raga Shivranjani from raga Bhoopali. Obviously, both ragas sound totally different. Sometimes liberty is taken with raga Shivranjani and shudh Gandhar (Ga) may be used by some musicians.

Shivranjani

Arohi: S – R – g – P – D – S’

Amrohi: S’ – D – P – g – R – S

.
Note: Arohi and Amrohi notes of raga Shivranjni are same in ascending and descending order.

Bandish of Raga Shivranjani

If you are familiar with Hindi songs then you will notice That the words “anjaana” in the song “Tere mere beechame, kaisa hain ye bandhan anjaana” (Film – Ek duje ke liye), “gaye vo” in the song “Jane kahan gaye vo din” and “samay ki” in the song “Mere naina” stanza “beete samay ki rekha” have the same exact notes or have the same subset of notes from bandishi of raga Shivranjani.

Songs of Raga Shivranjani:
Ajahun na aye balma, Film – Sanjh Aur Savera

 Mere naina savan bhado, Film – Mehbooba

Jaane kahaan gaye wo din, Film – Mera Naam Joker

 

Sansar hai ek nadiya, Film – Raftaar

Aawaz deke hamem tum bulao, Film – Professor

Banake kyun bigada re, Film – Zanjeer

https://www.youtube.comwatch?v=HuxwpTCvXX8

 

 

 

 

 

Ai mere sanam ai mere sanam, Film – Sangam

https://www.youtube.com/watch?v=EagBXY4TqKI

il ke jharokhe mein tujhko bithakar, Film – Bramhachari

https://www.youtube.com/watch?v=55Q4wry987Y
Tere mere beech mein, Film – Ek Duje ke liye

https://www.youtube.com/watch?v=oGKDBhdxn6c

10. Kahin deep jale kahin dil, Film – Bees Saal Baad

 

https://www.youtube.com/watch?v=cEKyWum3IDc

Tumhe dekhti hun to lagta hai aise, Film – Tumhare Liye

https://www.youtube.com/watch?v=LGPttUlg2Do

Bahaaro phool barsaao, mera mehboob aaya hai, Film – Suraj

https://www.youtube.com/watch?v=McP9D114BfU

13. Yaad teri aayegi mujhko bara sataayegi, Film – Ek Jaan Hain Ham

https://www.youtube.com/watch?v=yx_NDaztGb0

Rimjhimke geet savan gaye, Film – Anjaana

https://www.youtube.com/watch?v=MnU2t4KU_Yc

Na kisiki ankhka nur hun, Mohd Rafi, Film – Lal Quila

16. Tumse milkar na jane kyun, aur bhi kuchh, Film- Pyar Jhukta Nahin

https://www.youtube.com/watch?v=cf3lpiA311w

17. Mujhe Kuch Kahna Hai, Film – Mujhe Kuch Kahna Hai

Jo bhi dukh yaad na tha, yaad aya – A Ghazal by Ghulam Ali Must watch video.

https://www.youtube.com/watch?v=blaEYa5DktE

 

 https://www.youtube.com/watch?v=O9OpnICQ3Jw

 

Advertisements

7 ટિપ્પણીઓ (+add yours?)

  1. aataawaani
    ફેબ્રુવારી 01, 2016 @ 11:55:52

    पिय प्रवीणकाणतशास्त्री भाई
    शिवरंजनी मारे धराइने सम्भलवी पडशे . हमना पौत्र आने पौत्र वडु सुता छे उठ्शे एटले साम्भलिश .

    Liked by 1 person

    જવાબ આપો

  2. aataawaani
    ફેબ્રુવારી 01, 2016 @ 14:11:54

    प्रिय प्रवीणकांत भाई
    अजहू न आये बालमा सावन बिता जाए अने बीजा गीतों सांभळ्या
    कई प्रेमिका याद करे छे के श्रावण वीतीगयो पण हजी प्रेमी न आव्यो /

    Liked by 1 person

    જવાબ આપો

  3. jugalkishor
    ફેબ્રુવારી 02, 2016 @ 03:03:57

    બહુ જ મજાની શરુઆત ! પ્રવીણભાઈનું આ ક્ષેત્રનું પ્રાવીણ્ય આજે જાણ્યું. હવે માણીશું પણ ! ખુબ આભાર સાથે –

    Like

    જવાબ આપો

  4. Vimala Gohil
    ફેબ્રુવારી 02, 2016 @ 16:33:49

    શિવરંજનીનો ખજાનો અમારા માટે ખુલ્લો મુકવા માટે આભાર માનીએ તેટલો ઓછો…..
    આપના ખજાનાની લૂંટ ચાલું છે, લૂંટ પુરી થયે વધુ સમ્રુધ્ધ થઈશું…

    Like

    જવાબ આપો

  5. Dr.Laltt Parekh
    ફેબ્રુવારી 06, 2016 @ 09:01:04

    Thak you very much Pravinbhao,please include me my e.mail add—-ljparekh@yahoo.com

    Liked by 1 person

    જવાબ આપો

  6. suresh vyas
    એપ્રિલ 28, 2016 @ 10:25:07

    very nice collections incude me. my mail. sureshvyas66@gmail,com

    Liked by 1 person

    જવાબ આપો

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,141 other followers

Please Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,141 other followers

%d bloggers like this: