માય એક્ષપરીમેન્ટ વિથ ટ્રુથ..૨- મનિષ દેસાઈ

%e0%aa%ae%e0%aa%a8%e0%aa%bf%e0%aa%b7%e0%aa%a6%e0%ab%87%e0%aa%b8%e0%aa%be%e0%aa%88

Manish Desai

મારા ફેસબુક મિત્ર શ્રી મનિષ દેસાઈનો હળવો કટાક્ષ લેખ ખરેખર હળવો નથી. આજના લેખમાં એઓ પોતાની રીતે સીતાજીના આત્મવિલોપન અંગે એમના મનની વાતો રજુ કરેછે.

મારા સત્યનાં પ્રયોગો.. માય એક્ષપરીમેન્ટ વિથ ટ્રુથ..૨

तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति કહીને સીતા “આત્મહન્તા” બની. કદાચ, આવી આત્મહન્તા બીજી નથી થઇ.

અંગ્રેજીમાં સીતાએ સ્યુસાઇડ કરેલો. એવું કહીશકાય. સ્યુસાઇડ અંગ્રેજી શબ્દ છે. એટલે શરીરહન્તા અને આત્મહન્તા નો ભેદ ત્યાં નથી. આત્મા અને મોક્ષ ની વાતો ફકત ઇન્ડીયન કોન્સેપ્ટ છે, એવો કોન્સેપ્ટ કે જેની પાસે વિઝા નથી, એટલે વ્યાપ એટલો વધ્યો નહીં…
કોઇ ઘટના જે મનનાં અહંકારને વ્યથીત કરી જતી હોય જેવી કે પ્રણયભગ્ન થાય, પત્ની પતિથી દુભાય, ઘંઘામાં નુકસાન જાય, પરીક્ષામાં નાપાસ થાય અને એવા ક્ષણીક આવેગમાં કોઇ સ્યુસાઇડ કરે.. (એમાં પણ ૯૦% પ્રયાશો નિષ્ફળ જાય, સાચું કહો તો નીષ્ફળ જવા માટે જ પ્રયાશો કરાય. ૧૦% મુરખાઓ સફળ થઇ જાય.) અેને આત્મહત્યા શબ્દ અપાય જ નહીં. આત્માની હત્યા આમાં ક્યાં થઇ..!! અને આત્મા તો અમર છે. અાત્મહત્યા થતી હોય તો પેલો..નૈનં છિન્દતિ શસ્ત્રાણી નૈનં દહતિ પાવક:, ન ચૈનં ક્લેદયન્ત્યાપો ન શોષયતિ મારુત: વાળો કાનજીનો કોન્સેપ્ટ જ ખોટો પડે.

મારી સમજ એવી છે કે, આને શરીરહન્ત કે દેહહન્ત જ કહીશકાય. અને એમાં અહંકાર ભગ્ન થવા સાથે ક્ષણીક વ્યથાનો વધતો જતોભાર કાયમ રહે, પેલો પુન:જન્મ નો કોન્સેપ્ટ આખો અલગ છે. કદાચ સીતા જેવી સ્ત્રી કે જેનો આત્મા પતિ દ્વારા વારંવાર સતત દુભાતો રહ્યો હશે.. આત્મા સુધ્ધાં તુટી ચુક્યો હશે, આ પણ બોધ પુર્વક દેખાયું હશે અને આત્મા ત્યજી દેવાનો બોધ થયો હોય, અને તેથી આત્મહન્તા બની.. દેહ હન્તા નહીં. જ્ઞાની વસ્તુત: આત્મહંતા છે. બોધ પુર્વક સ્વયંમ ને મીટાવી પરમાત્મા થઇ જવું, જ્યાં પોતે નથી ત્યાં પરમાત્મા છે..

સીતાનો પહેલો અનુભવ બૈરીઘેલા બાપને લીધે પ્રાણ જાય પણ વચન ના જાય ની જડતામાં ચૌદ વર્ષ વનમાં જવાનું સ્વીકારીને રામ સીતાને સલાહ આપે છે..કે, ભરતને અનુકુળ થઇને રહેજે, મારા વખાણ ભરત સામે કરશો નહીં, ભરત રાજા થયો છે તેને ખુશ રાખવો, વનમાં ઘણાં જોખમો છે. અંતે ગુસ્સે થઇને સીતા કહે છે કે, ભવાયાની માફક તું મને બીજાનાં હાથમાં સોંપી દેવા માંગેછે..? જેના કારણે રાજ ગયું એના દાસ થઇને રહેવા કરતાં આપઘાત કરી લઇશ.. રામ સીતા સાથે વન ગયા..
સીતા માટે આખો દુ:ખદ પ્રસંગ છે. જે પતિને પ્રેમ કરતી હોય એની પાસેથી આવા હીન શબ્દો સાંભળી કેવી લાગણી થઇ હશે..!! પણ કદાચ ચાલો મનને મનાવી લીધું હશે..

બીજો અનુભવ રાવણ વધ પછીનો છે જ્યાં રામ સીતાને કહેછે.. મેં યુધ્ધનો પરીશ્રમ તમને પ્રાપ્ત કરવા નથી કર્યો. મારા સુપ્રસીધ્ધ કુળ ઉપર લાગેલા કલંકને ધોવા આ બધું કર્યું છે. દસે દીશા ખુલ્લી છે, જ્યાં જવું હોય ત્યાં જઇ શકો છો. તમારી સાથે મારે પ્રયોજન નથી, રાવણ પોતાનાં ખોળામાં બેસાડી લઇ ગયો હોય, તેને કેવી રીતે ગ્રહણ કરી શકું ..!! તમે ભરત કે લક્ષમણ શત્રુધ્ન, સુગ્રીવ, વીભીષણની પાસે રહી શકો.. રાવણ તમારા થી દુર રહી જ ના શક્યો હોય.. સીતા પાસે અગ્ની પરીક્ષા લેવડાવી..!! અને સીતાની પ્યોરીટી ચેક કરાવી.. આ એક હીણ અને રુગ્ણ માનશીકતા હતી.. આ પ્રસંગ પહેલાથી પણ અતી હીણ હતો.. સીતાનો આત્મા ઘવાવાની અતી ઉપર ચાલી ગયો હશે..

ત્રીજો અનુભવ પરોક્ષ હતો.. રામે કોઇ ધોબીની વાતો સાંભળી હોવાનું તુલસીદાસનું ગપ્પું છે.રામનાં ભાઇઓ નાં જાસુસોએ રાવણને ત્યાં રહેલી સીતાની પવિત્રતા બાબત ગામમાં ચાલતી સંદેહની વાતો કરી, તપાસ કરી અપરાધીને દંડ આપવાને બદલે, કાચા કાનનો નપાણીયો પતિ પોતાની પ્રેગનેન્ટ પત્ની નો ત્યાગ કરીને વનમાં મુકી આવવાનો બંદોબસ્ત કરે છે. આના જ થોડા દિવસ પહેલાં સીતાની દેરાણીઓ રાવણ બાબત પૃછા કરતી હોય સીતાએ રાવણનું ચીત્ર દોરી બતાવ્યું જે જોઇને રામને કચવાટ તો હતો જ.. લક્ષમણ જ્યારે વનમાં મુકીઆવવાની સુચના બાબત સીતાને જણાવે છે ત્યારે સીતાનાં શબ્દો હતા કે, “લક્ષમણ મને જોઇને જાઓ હું ગર્ભવતી સ્ત્રી છું.” આ એક્ષટ્રીમ હતું.. એ સમજે છે કે રામ ફરી મળશે તો સંતાનો નાં પિતા બાબત પણ શંકા કરશે..!! અગ્નીપરીક્ષા પછી પણ જે પોતાની પત્નીને સંકા કરી ત્યાગ કરતો હોય ત્યારે પત્નીનાં આત્માની કેટલી ધીરજ ખુટી હશે..

અંતીમ અનુભવ ફરી પ્રત્યક્ષ થએલો.. લવ કુશનાં મોઢે રામાયણ સાંભળી રામે વાલ્મીકીને કહેણ મોકલ્યું કે, સીતા શુધ્ધ જ હોય, આ બન્ને સંતાનો મારા જ છે, એની ખાતરી આપો. અને સીતા જન સમુદાય સામે શુધ્ધતાની ખાતરી આપે તો હું સીતાનો સ્વીકારી લઇશ.. વાલ્મીકી સીતા ને લઇને આવે છે અને પોતાની સમજ મુજબ સીતાની સુધ્ધતા વિષે રામને ખાતરી આપે છે.. સાલી આખી વાત સાંભળી રામ કહે છે કે આ બધાની તો મને ખાતરી જ છે. પણ લોકો ની સમક્ષ સીતા સુધ્ધ ગણાય તો જ હું સીતાને પ્રેમ કરી શકું.. આથી વિશેષ સંભોગ સુધ્ધતાનાં પુરાવા શું આપી શકાય. વર્જીનીટી ટેસ્ટ હજું હવે સોધાયા છે.. તો પણ વિશ્ર્વનીય નથી. સંભોગ સુધ્ધતા નો પુરાવો શું અપાય..? બસ… હદ્દ કરી પતિ તપાવન નાપાણીયા પતિએ… અને ..

यथाहं राघवादन्यं मनसापि न चिन्तये।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति।

मनसा कर्मणा वाचा यथा रामं समर्चये।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति।

यथैतत् सत्यमुक्तं मे वेह्नि रामात् परं न च।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति॥

(વાલ્મીકી રામાયણ ઉત્તર કાંણ્ડ, સર્ગ ૯૭, શ્ર્લોક ૧૪-૧૫) અને સીતા આત્મહન્તા બની.. ત્યાં ઉભેલા લોકો નાં મોઢાં પડી ગયા.. રામને પતિ તરીકેનો અહંકાર નડ્યો.. તુટ્યો અને પોતે ખોટા પડ્યાની પ્રતીતી થઇ.. સતત થતી રહી.. રડતો રહ્યો.. બબડતો રહ્યો.. છેવટે રામે સરયુ નદીમાં સ્યુસાઇડ કર્યો. દેહહન્ત કરવાની વાતો અને દેહહન્તા થવા ઘણા હતા, દશરથ, કૈકેયી, કૌશલ્યા, લક્ષમણ, શરભંગ,શબરી, શ્રવણકુમાર નાં આંધળા પેરન્ટસ પણ, અને સીતા પણ.. આજ ટ્રેન્ડમાં આગળ વધીને રામ દેહહન્તા થયા હતા. સીતા આત્મહન્તા હતા. બન્નેમાં ક્વોલીટેટીવ ફરક છે. આત્મહન્તા કદાચ ફરી કોઇ બની ના શક્યું..
ની:સંદેહ પણે સીતા અદભુત સ્ત્રી રહી હશે..
#મેરેમનકીબાતેં #mereManKiBate

Advertisements

6 ટિપ્પણીઓ (+add yours?)

  1. pragnaju
    ઓક્ટોબર 26, 2016 @ 06:57:46

    કટાક્ષ લેખ બીજા પંથનો લખો તો ?
    …પ્રયત્ન કરવા જેવો નથી

    Like

    જવાબ આપો

  2. vimla hirpara
    ઓક્ટોબર 26, 2016 @ 11:19:43

    શ્રી મનીષભાઇ, સીતા તો યુગે યુગે ને દરેક સમાજમા જન્મે છે. હજુ સુધી એને ન્યાય મળ્યો નથી. જુઓ આપણી આસપાસ
    આવી અનેક બહેનો હશે.પુરુષ બહાર રખડતો હશે એને કોઇ પુછનાર નહિ હોય. એ રેડલાઇટ એરિયામા રખડીને ય પ્રવિત્ર રહેશે. પણ ત્યા એનીસેવા! કરનારી અપવિત્ર ગણાશે. મુસ્લિમ ને બીજા આફ્રીકન સમાજમા અનૈતિક સબંધોમાં પકડાયેલા સ્ત્રી પુરુષબન્ને સરખા જવાબદાર ગણાય છતા સ્ત્રીને જાહેરમાં પથ્થર મારીને મોતને ઘાટ ઉતારવામા આવે છે. આપણા પ્રાચીન ઇતિહાસમા જેમ વિધવાને જીવતી જલાવી દેવામાં આવતી એમ આંદામાન ટાપુઓમા વિધવાને દરીયામા ડુબાડી દેવામા આવતી. આવુ મે વાચેલું છે.આધુનિક સમાજમા જ જુઓ તો પ્રિન્સ ચાલ્સને પોતે વર્જીન હોય કે નહિ પણ ભાવિ પત્ની વર્જીન હોય એવો આગ્રહ હતો. આજે પણ પોતે રામ હોય કે નહિ પણ પત્ની સીતા હોવી જોઇએ એવો આગ્રહ પુરુષો રાખતા હોય છે. ક્યા સુધી ચાલશે આ અગ્નિપરીક્ષા.

    Liked by 1 person

    જવાબ આપો

  3. vimla hirpara
    ઓક્ટોબર 26, 2016 @ 11:47:42

    મનીષભાઇ એકઅૌર વાત. નૈતિકતા જાળવવાની જવાબદારી માત્ર એક પક્ષની કેમ? જુઓ યુવાન સ્ત્રીનુ અસામાજીક તત્વો, કે જુના સમયમા બહારવટીયા કે રાજના વેર રૈયત પર વાળવા એકબીજાની પ્રજા કે રજવાડાની સ્ત્રીઓનુ અપહરણ થતુ. પછી એ સ્ત્રીની જિંદગી પર કાયમનુ કલંક ચોટી જતું કયારેક આબરુ નામની બલા ની બીકે સ્ત્રી પોતે જ આત્મહત્યા કરી લેતી તો કયારેક પરિવાર એને ખતમ કરી નાખતો. હકીકતમાં ઘરના પુરુષવર્ગ કે જે શાસ્ત્રનિયુક્ત અંગરક્ષક નિયુક્ત છે એને માટે આ નિષ્ફળતા છે ને કલંકરુપ છે. એટલે પોતાની કાયરતાનો ગુસ્સો અસહાય સ્ત્રી ઉપર ઉતારે છે.જુઓ જે સીતા પરશુરામના ધનુષથી સાત વરસની હતી ત્યારે રમતી હતી ને સીતાના સ્વયમ્યરમા રાવણ એ ધનુષ ઉઠાવી નહોતા શક્યો. એ જ રાવણ સીતાને ઉપાડી જાય એ માનવામા ન આવે. પોતાનુ રક્ષણ કરવાને બદલે રામને મદદ માટે છેક સુધી પોકારતી રહી.
    કદાચ રામના પતિ તરીકેના કે અંગરક્ષકના મોભાને જાળવી રાખવા કે એના અહમને ટકાવી રાખવાઆમ કર્યુ હોય . બાકી સાચી
    હકીકત એ બે જણ જ જાણે. આપણે તો અનુમાન કરવાનુ ને .
    હકી

    Liked by 1 person

    જવાબ આપો

  4. vasant parikh
    ઓક્ટોબર 26, 2016 @ 15:00:12

    king can do no wrong and that may be the reason RAM is being worshipped as God.

    Liked by 1 person

    જવાબ આપો

    • kaushik
      ડીસેમ્બર 09, 2016 @ 18:20:33

      ના, વસંતભાઈ, રામ એ અવતાર છે. આપણે ત્યાં બ્રહ્મ, ઈશ્વર, અવતાર, અને અર્ચા એમ જુદા જુદા સ્વરૂપે અસ્તિત્વની વાત થઇ છે. આપણે બધા સ્વરૂપો માટે એક જ શબ્દ ‘ભગવાન’ વાપરીએ છીએ. દરેક સ્વરૂપના કાર્ય અને હેતુ જુદા છે. રામ- જે અવતાર છે- જન્મે તે પહેલા તેમનું ‘જીવન’ કેવું હશે તે નિર્ધારિત થઇ ચૂક્યું હોય. જેવી રીતે અમિતાભ બચ્ચન કોઈ ફિલ્મમાં બળાત્કાર કરે તો તેને ગુનેગાર ન ઠેરવાય, તેવું અહી સમજવું. રામ સ્વરૂપે, અવતાર તત્વ , એક રોલ ભજવે છે. તેથી આપણે ત્યાં રામ-લીલા, કૃષ્ણ લીલા વગેરે શબ્દો આવેલા છે. શાસ્ત્રોના ઉચિત અભ્યાસ વગર આપણે આપણી નાનકડી ફૂટપટ્ટી લઈને આવી મહત ઘટનાઓનું વિશ્લેષણ કરવા બેસીએ તે મેટ્રિક થએલો વિદ્યાર્થી આઈનસ્ટાઇન ની રિલેટીવીટી થીયેરીને ખોટી મા ને એના જેવું અજુગતું મને જણાય છે. અંધશ્રદ્ધા તો ખોટી જ, પણ અંધ અશ્રદ્ધા પણ તેટલી જ ખરાબ. પણ, હા, આ આખો આર્ટીકલ વિષયના અપુરતા અભ્યાસ/ અને સંસ્કૃત ભાષાના ઉપરછલ્લા જ્ઞાનથી અને પોતાને રેશનાલીસ્ટ ઠેરવવાના અભરખામાંથી આવેલો છે. તેનો પુરાવો લેખક સ્વયમ આપે છે, તેમના લેખ માં. પણ, તેમને સ્વતંત્રતા છે તમની સમજણને વળગી ને વફાદાર રહેવાની, અને તમને તમારી.

      Liked by 1 person

      જવાબ આપો

      • મનીષ દેસાઇ
        જૂન 10, 2017 @ 09:26:39

        રશો વૈસા.. જરુરી નથી કે હું કહું તે સાથે આપ સહમત થાઓ.. મારો આગ્રહ પણ નથી.. એમેઝોન ઉપર વાલ્મીકી રામાયણ બે વોલ્યુમમાં મળે છે ગીતાપ્રેશની પ્રોડક્ટ છે. મંગાવી શકો..

        Liked by 1 person

        જવાબ આપો

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,141 other followers

Please Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,141 other followers

%d bloggers like this: