ડો.જીતેશની બા

પ્રવીણ શાસ્ત્રી

ડો.જીતેશની બા

     ‘બા તમને અહિ ફાવશે ને? જૂઓ મેં બધી જ સગવડ કરી છે મેનેજર આપણો ગુજરાતી જ છે. તમે ઝીરો ડાયલ કરશો એટલે રમણભાઈ જ ફોન લેશે. અને આ સેલ ફોનપર વન ડાયલ કરશો એટલે સીધો ફોન મને મળશે. કંઈ પણ મુઝાવા જેવું નથી માત્ર બે જ દિવસનો સવાલ છે. હું આવીને લઈ જઈશ.’

    ‘દીકરા તું મારી ખોટી ચિંતા કરે છે. મારે બે દિવસ તો શું બે મહિના પણ રહેવું હોય તો રહેવાય એવી સરસ સગવડ કરી છે. તું તારે મને તારી સગવડે ફોન કરતો રહેજે. હું તને ખોટા ટાઈમે ફોન નહિ કરું.’

     ‘રમણ, ટૅઇક  કૅર ઓફ માય મૉમ.’ કહીને ડો. જીતેશ વિદાય થયો.

     બીજી સવારે હોટેલ મેનેજરને બાએ ફોન કર્યો. ‘રમણભાઈ મારો જીતુ ક્યારે મને લેવા આવશે?’

     ‘બા, ડોક્ટર સાહેબનો હમણાં જ ફોન હતો. થોડા રોકાયલા છે. કદાચ કાલે કે પરમ દિવસે લેવા આવશે, કંઈ પણ કામ હોય તો મને કહેજો. મેં તમારે માટે સવાર સાંજના ટિફિનની વ્યવસ્થા કરી છે.’

     ‘રમણભાઈ ઈંડિયાની ટિકિટનો શું ખર્ચો આવે?’ બાએ હળવેથી અચકાતાં અચકાતાં પુછ્યું.

     ‘બા, એતો સિઝન અને એરલાઈન પર આધાર રાખે. કેમ એ પુછવું પડ્યું?

     ‘ના આ તો અમસ્તું જ.’

     બિચારો મારો જીતેશ. મારી હાજરી એની કર્કશા પત્નીને અને તેની મમ્મીને ગમતી નથી. હું આવી ત્યારથી જોતી આવી છું. બન્ને વચ્ચે કંઈક  ખૂટે છે. મારે અહિથી ચાલ્યા જવું જોઈએ. હું ક્યાં એની સાચી મા છું!

     અને રોકી રાખેલ અશ્રૂધોધથી બાનો પાલવ ભીનો ભીનો થઈ ગયો.

     હું કોણ માથા પર મેલાના ટોપલા ઉપાડનારનું લોહી. હું કેવી રીતે ડોક્ટર જીતેશની મા બની એની સાથે રહી શકું? ખબર પડ્યા પછી મારાથી એના ઘરને કેમ અભડાવાય? મને ક્યાં ખબર હતી કે મારા માબાપ કોણ છે? આશ્રમવાળાએ મને કદીયે ન કહ્યું કે હું કોણ છું?

     બાને આંસુના પડળમાંથી પણ વર્ષો પહેલાના ચિત્રો સ્પષ્ટ દેખાવા લાગ્યા. હું કદાચ પાંચ છ વર્ષની હોઈશ. મને કહેવામાં આવ્યું હતું. બેટી તું અહિ સલામત છે. હું અનાથાશ્રમમાં હતી. જરા મોટી થતાં સમજ પડી કે મારા પર બેત્રણ વાર બળાત્કાર થયો હતો. બેભાન અવસ્થામાં પોલિસે હોસ્પિટલ પહોંચાડી હતી અને ત્યાર પછી ત્યાંથી અનાથાશ્રમમાં જીવન શરું થયું. ત્યાં સહારો અને પ્રેમ મળ્યો. દશ ધોરણ સૂધી ભણી પણ ખરી અને ગીરધારીલાલ શેઠ આવ્યા જીતેશના બાપુ કાંતિલાલને ત્યાં કામ કરવા લઈ ગયા. આમ પણ હું સોળ વર્ષની થઈ ગઈ હતી. અનાથાશ્રમમાં રહેવાની મારી ઉમ્મર ન હતી.

     બા આયનામાં પોતાના પ્રતિબિંબ સામે જોઈને પોતાની વાત પોતાને જ કરતાં હતા.

     દીકરા જીતુ તને કદાચ ખબર નથી પણ તારી સાસુએ તને કહ્યું હતું તે મેં સાંભળ્યું હતું.

     ‘હવે આ લપને કોઈ રીતે કાઢને, ક્યાં સૂધી અમારે એને વેઠવાની છે. જીતુ તું બા બા કર્યા કરે છે. એ ક્યાં તારી સાચી બા છે? એ જશે તો જ આપણે સાથે રહીશું નહિતો ડિવોર્સ. ગીરધારીલાલ કાકાએ અમને ભેરવી દીધા. તારા કરતાંતો હિતેશ હેન્ડસમ હતો. બીલકુલ અમેરિકન ક્વોલિટી. વેદિયા ડોક્ટર કરતાં તો વધારે સ્માર્ટ લાગતો હતો.’

     દીકરા જીતેશે હળવેથી કહ્યું હતું ‘નીના બા તને શું નડે છે. આખા ઘરનો ઘસરડો તો બા કરે છે. હવે બાનું ઈન્ડિયામાં છે પણ કોણ? એ બિચારા ક્યાં અને કોની સાથે રહેશે. છતાં જો તને ના જ ફાવે તો બાને માટે એમને અનુકૂળ વ્યવસ્થા કરીશું’

     આ વાત તો બે મહિના પહેલાંની હતી; પણ ગઈ કાલે તો નીનાએ બાની હાજરીમાં જ નોટિસ ફટકારી હતી! તારી બાને આજે ને આજે ઘર બહાર કાઢ. મારા ઘરમાં માથે મેલાના ટોપલા ઉચકવા વાળી ના જોઈએ. જીતેશે જવાબ આપ્યો ઠીક છે. હું વ્યવસ્થા કરીશ. જીતેશ એની બાને મિત્રની હોટેલમાં મૂકી ગયો.

     કુસુમબા ખુરશી પર બેસી દિવાલ પરના મોટા આયનામાં પોતાની જાતને જોતાં, પોતાના જ પ્રતિબિંબ સાથે વાતો કરતાં હતાં. જાણે મિરરમાંથી મોટો અવાજ આવ્યો; ‘એ ક્યાં તારી સાચી બા છે?’

     જાણે સાંભળવા ના માંગતા હોય એમ એમણે કાન પર હાથ દાબી દીધા. છતાં અવાજ આવતો જ રહ્યો. વાત સાચી જ હતી. ‘કુસુમ તેં ક્યાં એને પેટમાં રાખ્યો હતો? તેં ક્યાં એને ધવડાવ્યો હતો?

     અશ્રુબંધ તૂટી ગયા હતા.  વણથંભ્યો પ્રવાહ વહેતો રહ્યો. સફેદ સાડલો ભીનો ભીનો થઈ ગયો. બા પણ સાચી અને ખોટી હોઈ શકે?

     આંખ પર ઝામેલા અશ્રુપટલમાંથી એને કાંતિલાલ દેખાયા. ‘અરે કુસુમ તું જ મારા જીતેશની બા છે.

     કાંતિલાલ પોતાની વણિક જ્ઞાતિના જ કાપડના વેપારી ગીરધારીલાલને ત્યાં ગુમાસ્તા તરીકે નોકરી કરતા હતા. આર્થિક રીતે મધ્યમવર્ગના કાંતિલાલનું એમના સમાજમાં આદરણીય નામ હતું. પ્રમાણિક અને સરળ કાંતિલાલ, ગીરધારી શેઠના વિશ્વાસુ માણસ હતા.  માત્ર એક જ દુઃખ હતું. પત્નીની ત્રણ ત્રણ કસુવાવડ પછી બાળકની આશા છૂટી ગઈ હતી. ડોક્ટરે પણ જણાવ્યું હતું કે પછીની પ્રેગ્નન્સી માતા માટે જીવલેણ નીવડે એવી શક્યતા છે. ધ્યાન રાખજો.

     જન્મ મરણ તો કુદરતના હાથની વાત છે. બન્યું પણ એવું જ. ધ્યાન રાખવા છતાં મોનાપોઝના સમયે જ,  લાંબા સમય પછી મોટી ઉમ્મરે કાંતિલાલના પત્ની પ્રેગ્નન્ટ થયા. બિમાર રહેતાં. પૂરતી કાળજી લેતાં ગર્ભ તો આઠ મહિના ટકી ગયો પણ એકાએક એમણે દેહ છોડી દીધો. મૃતમાતાના શરીરમાંથી સર્જરી કરીને પ્રિમેચ્ચોર બાળકને બચાવી લેવાયું. કાંતિલાલ પર આભ તૂટ્યું.

     શેઠજીએ પોતાના ગામથી એક નિરાધાર છોકરીને આખા દિવસની કામવાળી તરીકે બોલાવી લીધી. ખાવું પીવું, ઘરકામ કરવું, બાળ જીતેશની કાળજી લેવી, ઘરના માણસ જેટલું સુખ ભોગવવું, મહિને સો રૂપિયા પગાર. વર્ષમાં ત્રણ નવા ફ્રોક અને બે ચણીયા ચોળી. કાંતિલાલ તો ભગવાનના માણસ એમણે તો એના લાલને અને ઘરના કબાટની ચાવી એ છોકરીને સોંફી દીધી. એમનું ગુમાસ્તા જીવન વહેતું થઈ ગયું. કુસુમ ઘરમાં ગોઠવાઈ ગઈ. જીતેશ કુસુમના ખોળામાં ગોઠવાઈ ગયો.  કુસુમ ઓટલે બેસીને પાડોસી છોકરીઓ સાથે જીતેશને રમાડતી હતી ત્યારે ખોળામાં બેઠેલા જીતેશનો પહેલો શબ્દ હતો બા. બસ ત્યારથી એ કામવાળી કુસુમનું નામ મહોલ્લાની છોકરીઓ અને મહિલાઓ માટે ‘જીતેશની બા’ નામ થઈ ગયું. અને તે દિવસથી એ જીતેશની મા બની ગઈ.

     એક બે મહિલાઓએ કાંતિલાલને સૂચન પણ કર્યું કે કુસુમે કબાટમાંથી તમારી પત્નીના સાડલા પહેરવા માંડ્યા છે તો એની સાથે પરણી જાવને! કાંતિલાલે જવાબ આપ્યો, મિસકેરેજમાં જીતેશ પહેલાના છેલ્લા સંતાન કરતાં પણ ઘણી નાની છે. સાડી લુઘડાં વાપરે તો દીકરી છે ભલે પહેરે. એ પણ મારી તો દીકરી જ કહેવાય. મારો જીતેશ જરા મોટો થાય એટલે કુસુમને ગમતા છોકરા સાથે પરણાવીશ. અનાથ કુસુમ કાંતિલાલને માટે દીકરી બની અને જીતેશને માટે બા જ બની ગઈ. હેત વહેતું રહ્યું.  જીતેશ મોટો થતો ગયો. સમજણો થતો ગયો. કુસુમને માટે તો નાનો જીતલો જ રહ્યો. એને પોતાના લગ્નનો કે શરીર સુખનો વિચાર પણ ન આવ્યો.  મોટો થતાં જીતેશને ખ્યાલ આવતો ગયો કે કુસુમ મારી મા નથી. એનો આદર ઘટ્યો નહિ પણ ઉલટો વધ્યો. કુસુમ પોતે પણ પોતાનું નામ ભુલી ગઈ. લોહીના સગપણ વગર માત્ર “બા” નામ રહી ગયું. અરે કાંતિલાલ પણ હવે નોકરાણી કુસુમને “બા” જ કહેતા.

     બાને જીતેશની ઉપર વહાલ હતું તેમ કડપ પણ ભારે હતો. પોતે તો અભણ હતી. પણ એટલું સમજતી કે આજ કાલ બધા માબાપ પોતાના છોકરાઓને ડાક્ટર, વકીલ કે ઈજનેર જ બનાવે છે. બસ એણે જ નક્કી કરી લીધું કે મારે મારા જીતેશને મોટો ડાક્ટર બનાવવો છે.

     જીતેશ ભણવામાં હોશિયાર હતો. સ્કોલરશીપ અને ઉદાર શેઠની આર્થિક મદદથી ડોક્ટર થયો. ભગવાને બુદ્ધિશક્તિ આપી પણ રંગ શ્યામ આપ્યો હતો. બરાબર કુસુમનો જ રંગ. શેઠજીના એક મિત્રની વિધવા, પોતાની દીકરી નીનાના લગ્નને માટે આવી હતી. શેઠજીએ મિત્રદાવે જિતેશ સાથે મેળ પાડી આપ્યો. બધું જ શુભમ શુભમ પાર પડ્યું. જીતેશ લગ્ન પછી અમેરિકા આવ્યો. પિતાને આગ્રહ કરતો, પપ્પા અમેરિકા આવી જાવ. પણ પપ્પા માનતા ન હતા. પપ્પા માંદા પડ્યા. કેન્સરનું નિદાન થયું. કુસુમે ખૂબ સેવા કરી. ડોક્ટરોએ આશા છોડી દીધી. સમાચાર મળતાં જીતેશ ઈન્ડિયા દોડ્યો. કાંતિલાલે મરતાં પહેલાં જીતેશ ને કહ્યું બેટા કુસુમે ભલે તને જન્મ નથી આપ્યો પણ માત્ર સો રૂપિયાના પગારે એ આજ્ન્મ તારી મા બની રહી છે. એણે એનો પગાર પણ પોતાને માટે વાપર્યો નથી. વર્ષો સૂધી બચાવેલા પગારના પૈસામાંથી વહુનીના માટે ઘરેણાં કરાવ્યા હતા. જન્મ પછી તને જીવતો રાખવા જે કાળજી લીધી છે તે ન લેવાઈ હોત તો આજે તારું અસ્તિત્વ ના હોત. તું બા કહે છે તો બાને બા જ માનજે. એની કાળજી લેજે દીકરા. આ કાંતિલાલના આખરી શબ્દો હતા.

     કાંતિલાલની અંતિમ ક્રિયા થઈ ગઈ. જીતેશે જે કાંઈ પૈસા વેરવા પડે તે વેરીને કુસુમનું નામ પોતાની માતા તરીકે કોર્ટમાં દાખલ કરાવી, જરૂરી સર્ટીફિકેટ મેળવી લીધા. વિઝા પણ મળી ગયા અને પોતાની સાથે જ બાને લઈને અમેરિકા આવી પહોંચ્યો. સાથે રહેતા વિધવા મરજાદી સાસુમાને કુસુમબાનું આગમન ના રુચ્યું. રોજ મા દીકરીના જાત જાતના મહેણાં ટહોણાં શરુ થઈ જતાં. જીતેશ ધનિક વિધવાનો ઘરજમાઈ હતો. પહેલાં જેતેશની ગેરહાજરીમાં બોલાતું. પછી કુસુમબાની હાજરીમાં બોલાતું થયું અને છેલ્લે બોલાતું કે આ લગ્ન જ એક મોટી ભૂલ છે. જીતેશ ઘણીવાર ખમી ખાતો અને કેટલીકવાર પ્રેમથી સમજાવવાની કોશીશ કરતો.

     જીતેશને કે કાંતિલાલને કોઈપણ દિવસ બા નું મૂળ જાણવાની ઈચ્છા જ નહોતી થઈ. જરૂર પણ  નહતી; પણ સાસુમાએ એ શોધી કાઢ્યું કે બનાવી દીધું. કાંતિલાલ અને બાળકને માટે ઘરમાં એક સ્ત્રીની જરૂર હતી. કાંતિલાલની કામ પરની ગેરહાજરી ગીરધારીલાલના ધંધાને અસ્ત્વ્યસ્ત કરી મૂકે એમ હતું. એમણે અનાથાશ્રમમાંથી કુસુમને મેળવી આપી.  એના પર બે વાર બળાત્કાર થઈ ચૂક્યો હતો. અનાથાશ્રમે આશ્રય આપ્યો હતો. અનાથાશ્રમના રેકર્ડ મુજબ  કુસુમના માબાપ અછૂત હરિજન હતા.સર્વોદય સંસ્થાએ એને દશ ધોરણ સૂધી ભણાવી હતી. આ માહિતી મુજબ સાસુમાની નજરમાં આ વણિક જમાઈ જીતેશ હવે ભારતમાં કાયદેસર ન બોલાય એવા શબ્દોવાળો અછૂત બની ગયો હતો.

     કુસુમબાને વેવાણે અને વધૂએ અછૂત તરીકે અપમાનિત કરી અને જીતેશને પણ હલકી વરણનો ઘણી કાઢ્યો. મારી હાજરીની જરૂર નથી. જીતેશ હવે બાળક નથી. મારે જીતેશનું લગ્ન જીવન અને ડોક્ટર તરીકેનું ભવિષ્ય બગાડવું નથી. હું તો ઈન્ડિયા જ જઈશ. મારે મારા દીકરાના જીવનમાંથી નીકળી જ જવું જોઈએ. હું ક્યાં એની મા છું? હું તો એક કામવાળી. ફરી અનાથાશ્રમમાં જઈશ. ત્યાંના અનાથ બાળકોની સેવા કરીશ. હું ઈન્ડિયા પાછી જઈશ.

     વિચારતાંવિચારતાં એમની આંખ ઢળી ગઈ.

     ૦૦૦૦

     ‘બા હું આવી ગયો છું.’ બાએ જાગીને જોયું તો જીતેશ એની સામે બેઠો હતો.

     ‘ઓહ! જીતેશભાઈ, ક્યારે આવ્યા? હવેથી હું તમારી બા નથી. મને કુસુમ જ કહેજો. જીતેશભાઈ મારા બાકીના પગારમાંથી મને ઈન્ડિયાની ટિકિટ કઢાવી આપો. હવે મારે તમારી નોકરીમાંથી છૂટા થવું છે.’

     ‘બા એકદમ શું થયું? આવું કેમ બોલો છો? આગળ એક પણ શબ્દ બોલશો તો મને મરેલો જોશો     . મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળો. મને ફ્લોરિડાની હોસ્પિટલમાં જોબ મળી છે. બીજું બે દિવસ લોયર અને નીના સાથે ઘણાં કલાકો ગાળ્યા. ડિવોર્સ માટેનું સેટલમેન્ટ થઈ ગયું છે. અમને બન્નેને ખાત્રી થઈ ખ્યાલ આવી ગયો છે કે અમે બન્ને એકબીજા માટે અનુકૂળ નથી. એને હિતેશ સાથે લગ્ન ન થયા તેનો વસવસો છે. એને માટે હું કાળો છું. બા તમે અને નીનાના મમ્મી માત્ર નિમિત્ત જ બન્યા છો. જીવનમાં ઘણીવાર ન ધારેલા પ્રવાહમાં ઘસડાઈ જઈએ. આખી જીંદગીની રિબામણીને બદલે જાગ્યા ત્યાંથી સવાર કરવામાં  કશું જ ખોટું નથી. જ્યાં સૂધી તમે મારે માટે ગરમ ગરમ રોટલી કરવાવાળી શોધો નહિ ત્યાં સૂધી તો તમે મહિને સો રૂપિયા પગારના મારા બા જ રહેવાના. ત્યાર પછી નવી વહુના એકસો અને એક રૂપિયાના સાસુમા તરીકે પ્રમોશન મળશે. આવતી કાલે થોડા કાગળો પર સહિ કરવાની બાકી છે તે કરીને આપણે પરમ દિવસે બપોરની ફ્લાઈટમાં ફ્લોરિડા જવા નીકળી જઈશું. ચાલો ફેસ થઈ જાવ. આજે તો મારા દોસ્ત રમણને ત્યાં જ જમવાનું છે. નાનપણનો દોસ્ત છે. એની સાળી માટે મુરતીયો શોધે છે. એ તમારી સાથે વાત કરવા માંગે છે. જઈશું ને?’

     ‘ચાલ, ચાલ દીકરા ચાલ. હું તો ક્યારની તૈયાર છું.’

     જીતેશની બાના ચહેરાના રંગો બદલાઈ ગયા.

 

ગુજરાત દર્પણ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮.

Advertisements

પચરંગી પરપોટા – સુરેન્દ્ર ગાંધી

  

bubble

પચરંગી પરપોટા

s-gandhi 

                                              લેખક: સુરેન્દ્ર શાંતિલાલ ગાંધી 

તાજેતર માં ખ્યાત નામ સ્ત્રીઓ અને પુરુષો વચ્ચે ખાનગી માં થયેલી કામોપાસના ના હવાલા ના હિસાબ કિતાબ   ” સેક્સ્યુઅલ હેરેસમેન્ટ ”  ની ખાતાવહી રૂપે પ્રગટયા છે. કામરસ નો કળશ છલકાયો અને બે નમ્બર માં થયેલા સોદા ઉઘાડા પડ્યા જેની કલંકિત  કાળી  શાહી ની અમાસ  ઉજળા ચારિત્ર્યવાનચેહરા ઉપર છવાઈ ગઈ. અને ‘ મી ટૂ યાને કે “હમ ભી કુછ કમ નહીં” નું એલાન કરતી અબળાઓએ કેટલા સબળા મુછાળાઓ ને બદનક્ષી ની બદબો માં સબડતા કરી દીધા. ભલભલા મહારથીઓ , મહન્તો જેવા ઓ અરથી ઉઠે અને એમના માન માં શોક્સભાઓ યોજાતા પેહલા ખરતા તારા ને પણ શરમાવે એવી ઝડપે ધૂળધાણી થઇ ગયા. હવે લાગે છે કે મરતા પેહલા મસાણે આ પ્રમાણે જવાય.

                           ભાષા શુદ્ધિ ના આગ્રહી ભાવુકો ના તૃપ્ત્યાર્થે સેક્સ્યુઅલ હેરેસમેન્ટ ને કામરસ ની કામાયણ કે રતિક્રીડા ના રમખાણ કે પછી છિનાળ છમકલાં નું મથાળું મારવું? 

                           અબળાઓના લાભ લેનાર નરપિશાચોએ ધોખો ખાધો ! ઉદારતા થી કોઈ અબળા ને”તુલસી મેરે આંગણ કી” કહી ને  અપનાવી ને શોભાયમાન કરી , પાડોશી ના ચૂલા માં થી આગ ને આમઁત્રી ને પોતાની જ વાત લગાવી. ઘર ની મોંઘીદાટ ગાડી  લેક્સસ, બેન્ટલી, ફરારી, બીમી, બેન્ઝ, મઝરાટી હોય કે સીધી સાદી ટકાઉ જાપાનીઝ  કાર વાપરવાને બદલે “ઉંબર” માં આરૂઢ થયા  કે પછી ગરમ તવા ના તાતપર્ય માં તરબોળ થઇ ને રોટલો શેક્યો અથવા રોજ ની રૂઢિચુસ્ત રસોઈ જમવાને બદલે કોઈ આકર્ષક ભોજનાલય ના અવનવા ભાવતા ભોજન ઝાપટ્યા એના ગોકીરા માં બચાડા ગરીબડાઓ ની ગરબડ થઇ ગઈ.

              આજના હાઈટેક યુગ માં રામાયણ ને બદલે કામાયણ નું પ્રભુત્વ વ્યાપક બન્યું છે. વાસ્તવ માં આ કામાયણ એક યા અન્ય સ્વરૂપે પ્રાચીન અને અર્વાચીન છે. અમરાપુરી માં મેનકા હોય અને ધરતી પર મોનીકા હોય. મકસદ માં બેઉ મતલબી. 

                        પુરાતત્વ ખાતા ના નિષ્ણાતો ને શરમાવે એવા પુરાવા રજૂ કરી ને સમય ના વહાણાં વીત્યા બાદ કરેલા કરતૂતો પર બાઝેલા પોપડા ઉખાણી ને પ્રૌઢાવસ્થા ને વરેલા પુરુષો ને, એક જમાના માં ઉજવેલી હવસ હોળી ના વર્ષો બાદ નાળિયેર બનાવ્યા. 

                         

               આ સામાજિક અનિષ્ટ માં પ્રતિષ્ઠિત અને નામચીન સ્ત્રી, પુરુષો અને સામાન્ય જનો  સ્વેચ્છાએ કે અનિચ્છાએ સઁડોવાય છે અને પ્રસિદ્ધિ પરાકાષ્ટા એ પહોંચે છે. નામચીન શું કામ? ઉતરતા સ્તર ની મહિલાઓ પણ આવી વર્તણુક નો ભોગ બને છે. મહદ અંશે અનિચ્છા એ, પણ આ બાબત ની નોંધ ભાગ્યે જ લેવાય છે. જયારે પ્રતિષ્ટિત સ્ત્રીઓ ની આવી વર્તણુક ના વિવરણ થાય, હોંકારા થાય અને સહાનુભૂતિ થી એમને નવાજવા માં આવે. જયારે મોટા ભાગ ની સામાન્ય સ્ત્રીઓ ને થયેલી વિટમ્બણા પડઘાતી નથી. આવી  બીનાઓ થી એક પરિવર્તન પ્રજ્વળે છે પ્રવચનો પ્રસરે છે અને પાછું એનું એજ…

             સ્ત્રીઓ આવી ઘણી વાર આવી વર્તણુક  ધ્યેયસિદ્ધિ માટે અથવા ચડઘીયાતાપણું હાંસલ કરવા માટે અપનાવતી હોય એવું બને? પણ આમ કરતી વખતે  સારાનરસા ના લાભાલાભ નજર અંદાજ થઇ જતા હોય ખરા?  અને અચાનક સો ચૂહા મારી ને હજ કરવા જતી મજગુરુ સતી સાવિત્રી બને છે. 

                     મહાનુભાવો,પ્રતિષ્ઠિત પુરુષો, જેમણે સિદ્ધિ ના શિખરો સર કર્યા હોય, ખુબ જેહમત થી કંઈક બન્યા હોય , એમની આવી કઢંગી હાલત કેમ થાય છે?  કદાચ એમની પરિપક્વતા માં કે પરિપૂર્ણતા માં અધૂરપ અથવા ખાલીપા નો અનુભવ થતો હોય, કદાચ એમના દામ્પત્ય ની નિકટતા કેહવા પૂરતી જ હોય. 

                       હું મનોવૈજ્ઞાનિક નથી અને આ વિષય મારા ગજા બહાર નો છે.  આ તો મારા ભેજાં ના પચરંગી પરપોટા નું પારાયણ છે. પણ એટલું તો નક્કી જ છે કે બે હાથ વગર તાળી ન પડે અને બિલાડી ના પેટ માં ખીર ન તકે અને કોના પેટ માં વાત  ન  ટકે એની ચોખવટ કરી ને મારી સલામતી જોખમાય એવું હું નહીં કરું…………

 

 

1140 -અમેરિકામાં વસતા ભારતીય ડાયાસ્પોરાની રસસ્પદ કથા

શ્રી વિનોદભાઈ પટેલના આભાર સહિત મારા સૌ વાચક મિત્રો માટે આ સરસ માહિતી સભર પોસ્ટ રીબ્લોગ કરું છું આશાછે કે આપને જાણવાનું ગમશે જ.

વિનોદ વિહાર

અમેરિકામાં આવીને એમનાં સ્વપ્ન સાકાર કરી રહેલા ભારતીયોની રસસ્પદ માહિતી આ વિષયના કેટલાક વિડીયોની મદદથી આજની પોસ્ટમાં રજુ કરવામાં આવી છે એ જાણવી તમને ગમશે.

અમેરિકા અનેક દેશોમાંથી આવીને વસેલા વસાહતીઓથી બનેલો સ્વાતંત્ર્યને વરેલો દેશ છે.એટલે તો અમેરિકાને એક ”મેલ્ટીંગ પોટ ”ની ઉપમા આપવામાં આવી છે.

સૌ પ્રથમ ૧૯ મી સદીથી થોડી સંખ્યામાં ભારતીયોએ અમેરિકા આવવાનું શરુ કર્યું હતું .ત્યારબાદ બાદ આજ સુધીમાં તેઓ અહી મેડીસીન,ટેકનોલોજી,વ્યાપાર,રાજકારણ,મોટેલ-હોટેલ,યોગથી શરુ કરી અવકાસ વિજ્ઞાન જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં પ્રગતી કરીને  છવાઈ ગયા છે.આજે અમેરિકામાં લગભગ ૩૦ લાખ ભારતીયો જુદા જુદા ક્ષેત્રોમાં એમણે સેવેલાં સ્વપ્ન સાકાર કરી સારી કમાણી કરી રહ્યા છે .

અમેરિકામાં ભારતીય ડાયાસ્પોરા-વસાહતીઓની વસ્તીમાં થયેલ પ્રગતિનો ખ્યાલ નીચેના ચિત્રથી સ્પષ્ટ થશે.

અમેરિકામાં આવીને આજે છવાઈ ગયેલ ભારતીય ડાયાસ્પોરા વિશે નીચેના વિડીયોમાં જે હકીકતો કહેવામાં આવી છે એ ખુબ જ રસિક અને જાણવા જેવી છે.

Bridging Worlds: The Story of Indians in the United States of America; A Place in The Sun

Independent…

View original post 97 more words

ફિર ભી દિલ હૈ હિન્દુસ્તાની – લેડિઝ પાવર હરનિશ જાની.

ફિર ભી દિલ હૈ હિન્દુસ્તાની      

૧૦મી જાન્યુ.૨૦૧૮

લેડિઝ પાવર

harnish jani 

સૌજન્ય

હરનિશ જાની.

 

            જગતમાં નારીશક્તિ જેવી બીજી શક્તિ નથી. પરુષ તો તેની આગળ નબળો જ પડે છે. પરુષને એમ થાય છે કે પોતે કોઈ પણ સ્ત્રીથી ચડિયાતો છે. તે પણ સ્ત્રીશક્તિનું એક રુપ છે. સ્ત્રી જ પુરુષને તેવું લાગવા દે છે. ભગવાન સ્ત્રીઓના જન્મ વખતે જ એમના મગજમાં પુરુષને કંટ્રોલ કરવાનો  પ્રોગ્રામ ગોઠવી આપે  છે.  બે ત્રણ વરસની દીકરી પણ દાદાને બનાવી શકે છે. અને ટિનએજ કિશોરી બાપુની પાસે ધાર્યું કામ કરાવી શકે છે. સદીઓથી દરેક દેશમાં,દરેક ધર્મમાં સ્ત્રીઓને સિસ્ટમેટિક રીતે  દબાવી દેવામાં આવી છે. શરૂઆત વસ્ત્રોથી કરી. સ્ત્રીઓએ જ માથું અને મોઢું  ઢાંકવાનું. સ્ત્રી પોતાના ધર્મમાં ઊંચો હોદ્દો ભોગવી ન શકે કોઈ હિન્દુ મઠની મહંત ન બની શકે. .સ્ત્રી કદી પોપ ન બની શકે. “ અવતાર પયગંબરકો દેતી હૈ, ફિર ભી શયતાનકી બેટી હૈ “ આમ સાહિર લુધિયાનવી ટોણો મારે છે. અથવા તો  એક સ્ત્રીની કુખે પેદા થનાર તુલસીદાસજી લખે કે પશુ અને નારી તાડનકે અધિકારી.”  હવે નવા જમાનામાં પુરુષોએ ધર્મના નામે ચડાવી દીધેલા પોતાને ફાવતા કાયદા ન ચાલે. આજકાલ તો “તીન તલાક “થી પણ મુશ્લીમ સ્ત્રીઓને સદીઓની સતામણી પછી મુક્તી મળી રહી છે.  વિસમી સદીના પાછલા ભાગ પછી અમુક દેશોના લિડર તરીકે સ્ત્રીઓ દેખાવા લાગી. ૧૭૭૬માં આઝાદ થયેલ  અમેરિકામાં લોકશાહીની વાતો પહેલે દિવસથી થઈ પણ સ્ત્રીઓને વોટીંગ હક્ક માટે વરસો લડત આપવી પડી હતી.અને ૧૯૨૦માં તે હક્ક મળ્યો. અને તે અધિકાર માટે સુઝન.બી.એન્થની જેવી સ્ત્રીએ વરસના  સો સો પ્રવચનો કર્યા હતા. આવી બીજી સ્ત્રીઓની જહેમતથી આજે સુઝન.બી.એન્થનીના નામનો સિલ્વર ડોલર પણ બહાર પડયો છે. બાળકને જન્મ આપવો એ ખૂબ જ મોટી વાત છે. અને તેનો અધિકાર ભગવાને સ્ત્રીને જ આપ્યો છે.

          ૧૮૭૦ પહેલાં ફ્રાંસમાં લગભગ પચાસ ટકા સ્ત્રીઓ ડિલીવરી દરમિયાન મરી જતી હતી. બાળકો પણ જન્મ વખતે મરી જતા હતા.આમાં સ્ત્રીજાતી પર અથવા તો કહીએ કે માનવજાત પર સૌથી મોટો ઉપકાર કર્યો હોય તો તે સાયન્ટિસ્ટ લુઈ પાસ્ટરે, મારી દ્રષ્ટિએ ૧૯મી સદીના એક મહાન સાયન્ટિસ્ટ હતા. જેમણે પોતાની લેબોરેટરીમાં પ્રયોગો દ્વારા શોધી કાઢ્યું કે આ મૃત્યુ માયક્રોબ–બેકટેરિયાથી થાય છે. તે જમાનામાં ડિલીવરી મિડવાઈફ( દાઈ, સુયાણી ) કરાવતી હતી. અને તે મિડવાઈફ ડિલીવરી પહેલાં હાથ નહોતી ધોતી. અને લુઈ  પાસ્ટર પેરીસના ડોક્ટરોને ડિલીવરી પહેલાં હાથ અને સાધનો ગરમ પાણીથી ધોવાનુ કહ્યું. જે વાત ડોક્ટરોની મેડિકલ સોસાયટીને ન ગમી કે એક કેમિસ્ટ ડોક્ટરોને કઈ હેસિયતથી સાલાહ આપે છે? નેપોલિયન ત્રીજાના કાન ભંભેરીને મી.પાસતરને પેરીસ છોડાવ્યું. તે જ વરસે ૧૮૭૦માં નેપોલિયન ત્રીજાએ પણ બીજી રાજકીય રમતોને કારણે ફ્રાસની ગાદી છોડવી પડી.લુઈ પાસ્તરે દુનિયાને માયક્રોબાયોલોજી અને બેકટેરીયોલોજી જેવા બે નવા વિષય આપ્યા. અને શોધી પણ કાઢ્યું કે સ્ટરીલાઈઝેશન– ૧૦૦  ડિગ્રી વરાળવાળા ઉકળતા પાણીમાં ડિલીવરીના સાધનો ધોવામાં આવે તો કોઈપણ જાતના બેક્ટેરિયા મરી જાય છે. તે વખતે ભારતમાં શોધાયું કે શિતળાના જંતુઓ મારવા શિતળા માતાને નારિયેલ ચઢાવવું. લુઈ પાસ્તરે  કોલેરાની રસી પણ શોધી અને બીજા રોગોના વેક્સીનેશન પણ શોધ્યા. તેમની શોધોને પાયો બનાવી બીજા નવા સાયન્ટિસ્ટ પેદા થયા. અને માયક્રોબાયોલોજીના ક્ષેત્રમાં અવનવી  શોધો કરી.  એમની થિયરી અને શોધખોળોએ ફ્રાંસની જ સ્ત્રીઓને ડિલીવરીમાં મરતી અટકાવી એટલું જ નહીં પણ જગતના દરેક દેશની સ્ત્રીઓને મરતી અટકાવી.  પેસ્ચ્યુરાઈઝડ મિલ્ક અને વાઈનની બનાવટ મી. લુઈ પાસ્તરને આભારી છે. વિસમી સદીની શરુઆતમાં ગુજરાતમાં દરેક ઘરમાં દસ દસ બાર બાર બાળકો જન્મતા. તેમાં પાંચ સાત પુખ્ત વયના થઈ શકતા. ૧૯૫૦ પછી બાળ મૃત્યુ ઘટ્યા.તેનો જશ માઈક્રોબાયોલોજી અને બેક્ટેરીયોલોજીના ક્ષેત્રના  વિકાસને કારણે છે. છેલ્લા ત્રીસ ચાલીસ વરસમાં મારી જાણ મુજબ મેં કોઈ પણ બાળ મૂત્યુ સાંભળ્યું નથી.આ વધારે બાળકોની પ્રથા દરેક દેશમાં હતી. તેમાં અમેરિકામાં આજકાલ નેચરલ ચાઈલ્ડ બર્થ પર ચર્ચાઓ ચાલે છે. ટાઈમ મેગેઝિને  ૯૧૩ સ્ત્રીઓનો એક સર્વે લીધો તેમાથી ૭૦ ટકા સ્ત્રીઓ નેચરલ બર્થમાં માનતી હતી. પણ જેવું ડિલીવરીનું લેબર ચાલું થયું કે મોટા ભાગની સ્ત્રીઓએ એનેસ્થેસીયાની માંગણી  કરી તેમાં ૪૩ ટકાને લેબરનું દર્દ સહન ન થતા. હોસ્પીટલમાં દાખલ કરવી પડી. અને બીજી ૨૦ ટકાને તો સિઝેરીયન કરવું પડ્યું હતું. આ સ્ત્રીઓનું કહેવું છે કે સદી પહેલાં આ  હોસ્પીટલો નહોતી. ત્યારે સ્ત્રીઓની ડિલીવરી ઘરમાં જ કરાતી. તો ડોક્ટરોની વાત સમજવા જેવી છે. તેમનું કહેવું છે કે ૧૯મી સદીમાં  ડિકીવરીમાં મૃત્યુનું પ્રમાણ પણ બહુ હતું. જે આજે નહીવત્ છે. તેમ છતાં કેથોલિક ધર્મમાં લખ્યા મુજબ પોપસાહેબ ગર્ભનિરોધક સાધનોની વિરુધ્ધ છે. તે સ્ત્રીની વ્યક્તિગત તંદુરસ્તી માટે તો ખરાબ છે જ. પરંતુ જગતની વસ્તીના વધારા માટે પણ ખતરનાક છે.

છેલ્લી વાત–

એક શેઠે,એક અસ્થિર મગજના (ગાંડા) લોકોની સંસ્થાને સ્વિમીંગ પૂલ બનાવવા મટે દાન કર્યું. એકાદ વરસ થયું અને તેમણે સંસ્થાના પ્રમુખને ફોન કર્યો.” પ્રમુખ શ્રી ,પછી પેલો સ્વિમીંગ પુલ તૈયાર થયો કે નહી?” પ્રમુખ શ્રી, બોલ્યા, “અરે હા, તૈયાર થઈ ગયો અને છ એક મહિના પર તેનું ઉદ્ઘાટન પણ થઈ ગયુ. અને દર્દીભાઈઓ તેનો આનંદથી લાભ લે

છે.” “કોઈ દર્દીભાઈ ડૂબી જશે એનો ભય નથી?” “ના ના, કોઈના ડૂબવાનો સવાલ જ નથી. સ્વિમીંગપુલમાં હજૂ પાણી જ ભર્યું નથી.‘

E mail-harnishjani5@gmail.com

Fire and Fury – Michael Wolf (President Trump)

To read, Please click below and download the book.

Fire and Fury – Michael Wolff

સમજણનો બરફ-નરેશ ડૉડીયા

પ્રવીણ શાસ્ત્રી

આજે ન્યુ જર્સીની અમારી કાઉન્ટીમાં ખૂબ સ્નો પડ્યો એટલે મેં એક હળવી પોસ્ટ ફેસબુક પર મુકી______

“મારા વ્હાલા કવિ મિત્રો, આપને જરા વરસાદ આવે એટલે રોમૅન્ટિક ગલગલીયા થાય, વસંત આવે ને ભ્રમર ગાન શરૂ થઈ જાય એટલે બેચાર ગઝલો ફેસબુક પર ઠપકારી દો તો જરા અમારા સ્નોની પણ કવિતા ઠોકી દોને! ધારો કે તમારી કાર સ્નોના ઢગલામાં ફસાઈ ગઈ હોય, તમારા ચારે પૈડા ઘુર્ર્ઘુરાટી કરતા ફર્યા કરતા હોય પણ તમારી કાર ત્યાંની ત્યાં જ હોય, એવામાં બીજી કોઈ પટાકડી આવીને ડ્રાઈવર સાઈડ સાઈડ પર આવીને એવી ઠોકે કે તમારાથી બહાર પણ ન નીકળાય અને પછી નેચર કોલિંગ તકાદો કરે……બસ લખી દો એકાદ સરસ ગઝલ. મારે મારા બ્લોગમાં મુકવી છે. કવિ મિત્રો પ્લીઝ એકાદ કવિતા તો આપો.”

પ્રતિભાવમાં મળ્યા એક મૃદુ હૃદયના કવિમિત્ર નરેશભાઈ ડૉડીયા.

Naresh Dodia

 નરેશ ડૉડીયા

Tulip

એ મળી હતી ત્યારે બિલકુલ બાલીસ
અને મુગ્ધ કુમારીકા જેવી હતી,
પ્રત્યેક પળ જાણે એને જીવી લેવાની
હોય એ રીતે ઉત્સાહથી થનગનતી હતી.
એને તુલીપનાં ફૂલો બહું ગમતાં હતાં
સમરટાઇમમાં અચુક અમારા બેકયાર્ડમાંથી
એ મનગમતું તુલીપ એના માટે તોડી જતી

એક વરસ,બે વરસ,ત્રણ વરસ એમ વરસો વિતતા ગયા
જેમ જેમ શીયાળાઓ વિતતા ગયા એમ એના પર
બરફની જેમ સમજણનાં થર ચડતા ગયા.
અને એ નીચે દબાતી રહી

દરેક શીયાળા પછી બરફને ઓગાળવા હુંફાળૉ
સમર આવે,

ચારે બાજું રંગબેરંગી ફૂલો કતારોમાં ગોઠવાય ગયા હોય
જાણે રંગોને પહેરીને મુગ્ધ છોકરીઓ હારબંધ ઉભી હોય.
હું પણ મારા બેકયાર્ડમાં સમરટાઇમમાં ઉગેલા
રંગબેરંગી તુલીપનાં ફૂલોને જોયા કરૂં છુ અને
વિચારૂં છુ કે,

હવે એ તુલીપનાં ફૂલ તોડવા આવે તો
એને સમર જેવી લાગણીની હુંફમાં ઓગાળીને
અને સઘળૉ સમજણનો બરફ ઓગાળી નાખવો છે.
-નરેશ કે.ડૉડીયા

રૂંવાટીદાર ટહૂકા કાનની અંદર લઝરતા જાય છે
હૂફાળી એક મૌસમના એધાંણ મળતા જાય છે.
આ શીયાળાને જાશો કોઈ આપીને ઞયું પરદેશમાં
બરફના દેશમા જઈ આહ ઠંડી એ હવે ભરતા જાય છે.
– નરેશ કે.ડોડીયા

કોઇ સીમાપારથી આવેલ પંખી બોલ્યું હતું
એક મૌસમ હુંફ માટે હોય,એ સમજાવી ગયું
– નરેશ કે. ડૉડીયા

@@@@@@@@@@@

સાથે હવે જરા હસી લો

Bhupendrasinh R Raol

ની મસ્તી

અમે હોવેલ ગામમાં શાસ્ત્રી રે અચકો મચકો કારેલી,
શિયાળે ફ્લોરિડા ગચ્છન્તિ કરતા રે અચકો મચકો કારેલી
ફ્લોરિડાના ગવર્નરે વિઝા ના આપ્યા રે અચકો મચકો કારેલી,
એમાં હવે બરફ વર્ષમાં ફસાણા રે અચકો મચકો કારેલી.
બુઢી ગોરાંદે એ આંખ મિચકારી રે અચકો મચકો કારેલી,
અમારુ લોહિનું દબાણ વધી ગયું રે અચકો મચકો કારેલી.
તીયા કોળાંદે એ કારને ઠોકી રે અચકો મચકો કારેલી.
ઓ નીવાબેન કહી આંખ ઉઘડી રે અચકોમચકો કારેલી
અમારા બધા દુખ નાશ પામીયા રે અચકોમચકો વઘારેલી રે.
કવિતા પૂરી..
😄😄😄🙏🙏🙏

“ચંદુ ચાવાલા અને છોટુ મોટુનો એકતા મંચ”

“ચંદુ ચાવાલા અને છોટુ મોટુનો એકતા મંચ”  

Election

 

          પંદર ડિસેમ્બરની વહેલી સવારે મારા પર અમારા ચંદુચાવાલાનો ફોન આવ્યો.

          ‘સાસ્ટ્રી જેસી ક્રિસ્ન, જાગે છેને?’

          ‘જય શ્રી કૃષ્ણ ચંદુભાઈ, ઉંધતો હતો. તમે એલાર્મનું કામ કર્યું. બોલો શું કામ છે? ક્યાં જવાનું છે? હજુ તો હું બૅડમાં જ છું’

          ‘ટુ સાલો હજુ બી સૂર્યવંસી હુરતી ને હુરતી જ રીયો. આપના હુરટમાં જીઆરે મોલ્લાના લોકો બિચારા નોકરી ઢંઢાએ દોરતા હોય તિયારે, હાડા આઠ વાગે અમારા ભગવાનદાસ કાકા ઓટલા પર દાતન કરટા કરટા ગુજરાટમિટ્ર છાપુ વાન્ચટા ઉટા. ટુ બી બરાબ્બર એના જેવો જ ઠઈ ગીયો. આઠ વાગી ગીયા ટો બી ઊઘીયા જ કરે છે. બામન છે ટો વેલ્લો ઉઠીને જરા સંઢ્યા પૂજા કરીને ભગવાનનું નામ ડેટો હોય ટો ટારું કલ્યાન ઠાય.’

          ‘ચંદુ હજુ હું ઊંઘમાં છું કંઈ ખાસ કામ હોય તો બોલ. નહિ તો મોડેથી ફોન કરજે.’ સામાન્ય રીતે હું હમેશા મારા કરતાં નાનો હોવા છતાં, એની સાથે તમે અમેના વિવેકથી વાત કરતો અને ચંદુ આત્મીયતા પૂર્વક મારી સાથે તું-તાંથી વાત કરતો. અડધી ઊંઘમાં મેં એને સીધું જ કહી દીધું.

          ‘સોરી શાસ્ત્રી આપણે પછી વાત કરીશું’ એણે સીધી ભાષામાં વાત કરી અને ફોન મુકી દીધો. મારી પણ ઊંધ ઊડી ગઈ હતી. સવારના નિત્યકર્મથી પરવાર્યો અને પાછો એનો ફોન આવ્યો. આ વખતે બીલકુલ સીધી વાત કરતો હતો.

          ‘શાસ્ત્રી ઓગણીસ ડિસેમ્બરે છોટુ અને મોટુએ એકતા સમારંભ રાખ્યો છે. એમાં તમારે પ્રમુખપદે રહીને સભાનું સંચાલન કરવાનું છે.’

          ‘વ્હોટ? છોટુ મોટુની એકતા? ઈમ્પોસિબલ. તમને તો ખબર છે કે સેટ રેસ્લિંગમાં ઘણીવાર બન્ને જણા   રેફરીને જ મારે. આ છોટુ મોટુની વાતમાં પડે તે જ માર ખાય. તમે જ પ્રમુખ કે માસ્ટર ઓફ સેરિમની કે ચીફ ગેસ્ટ કે ડીજે જે હોય તે, તમે જ બનો. મારે તો છોટુ મોટુની હાજરી હોય ત્યાં આવવું પણ નથી.’

          છોટુ અને મોટુ બન્ને કહેતા હતા કે શાસ્ત્રી અંકલ એકદમ તટસ્થ માણસ છે એટલે સંચાલનમાં તો એ જ જોઈએ.

          ‘ના હું તટસ્થ નથી. એમને કહી દેજો.’ મેં હાથ ખંખેરી નાખ્યા.

          આ છોટુ મોટુ એટલે ચંદુભાઈના વચલા દીકરાના બે સાળા. બન્ને ટ્વિન્સ. એકનું અજય અને બીજાનું નામ વિજય. પણ મૂળ નામો માત્ર પાસપોર્ટમાં જ રહેલા, એમને બધા છોટુ અને મોટુ તરીકે જ ઓળખતા. પહેલા મોટુનો જન્મ થયો અને બીજી મોનિટે છોટુનો જન્મ થયો હતો. પણ બન્નેમાં કોઈજ સમાનતા નહિ. મોટુ રિપબ્લિકન તો છોટુ ડેમોક્રેટ જ. ગુજરાતની ચૂંટણીમાં મોટુ ભાજપી અને છોટુ કોંગ્રેસી. છેલ્લા ચાર મહિનાથી એના ઘરમાં રોજ ડિનર ટેબલ પર વાગ્યુદ્ધ થતા રહેતા હતા. બન્ને ની પત્ની સગ્ગી બહેનો. બિચારી બે ભાઈઓની ઘાંટાઘાંટવાળી વાતોથી ત્રાસી જતી. કહેતી કે આપણે જૂદા થઈ જઈએ. શાંતિથી બેસીને ખવાય તો ખરું! તો બન્ને નફ્ફટોનો એક જ જવાબ; જો જૂદા થઈશું તો લડીશું કોની સાથે? તારા બાપ સાથે? બિચારી ચૂપ થઈ જતી. બન્નેમાં સારો સંપ અને સારી સમજ.

          મોટુ મોદી સાહેબનો પરમ ભક્ત. મોટુ માનતો કે નહેરુ ગાંધી કુટુંબની નાગચૂડમાંથી મોદીસાહેબે ભારતને બહાર કાઢ્યું છે. દેશનું સુકાન નહેરુ લોહી જ સંભાળી શકે એ નશાના ધેનમાં પ્રજા સુસુપ્ત પડી રહી હતી. મોદીજીએ કુશળતાથી પોતાના ભાજપ પક્ષમાંના આંતરિક અંતરાયો દૂર કર્યા અને એકલે હાથે પોતાને વડાપ્રધાન તરીકે પ્રોજેક્ટ કરીને સુનામી સર્જી. કોંગ્રેસનો સફાયો સર્જ્યો. સાહેબ એટલે સાહેબ. ચાણક્યનો બીજો અવતાર. રાજકીય કૂટનીતિના કૌટિલ્ય. મોટુ માનતો અને જાણતો કે રાજકારણમાં કોઈ જ સ્વચ્છ નથી હોતા. બધા સીધી આડકતરી રીતે પોતાની સાથ પેઢીનું જમા કરી દેતા હોય છે. આ ચાવાલો એ બાબતમાં ચોખ્ખો છે.’

          બસ ત્યાં જ છોટુનું છટકતું. ‘ભારતે એને પીએમ બનાવીને શું કાંદા કાઢ્યા છે. લગનમાં બૈરાઓ પાંચવાર સાડી બદલે એમ દશવાર કપડાં બદલીને ગાર્મેન્ટ ઈન્ડ્સ્ટ્રિઝના મોડેલની જેમ ફોટા પડાવ્યે રાખે છે. દેશના પૈસે દુનિયામાં ભટક્યા કરે છે. ભોળી પ્રજાને ખોટા ખોટા પ્રોમિસ આપીને છેતરી છે. મહા ફેંકુ છે ફેંકુ. એણે કર્યું છે શું? કાશ્મિર એમનું એમ છે. દાઉદ હજુ પકડાયો નથી. કાળુંધન આવ્યું નથી. નોટબંધી અને ગબ્બર સિંહ ટેક્ષે વપાર ધંધાની પત્તર ફાડી નાંખી છે. બુલેટ ટ્રેઈનની ભારતને શી જરૂર છે? પાકિસ્તાનીઓ આપણા સૈનિકના માથાં વાઢે છે. ટામેટા અને કાંદાબટાકાના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે.’

          ‘મોટુ, તારામાં તો જરા પણ અક્કલ નથી. તું તો ભગતડો છે ભગતડો. સાહેબથી ઈમ્પ્રેશ થઈ ગયો. સુનામી તો પેલા બાવીસ વર્ષના હાર્દિકે સર્જી છે. માત્ર બે વર્ષમાં આનંદીબહેનને ઘરે બેસીને મંજીરા વગાડી ભજનનો આનંદ લેતા કરી દીધા. એણે એકલે હાથે પટેલ, દલિત, રજ્પૂતો અને મુસ્લિમ પ્રજાને એક કરી દીધા. મોદીની સભામાં કાગડા ઊડે અને હાર્દિકની પાછળ માનવ મહેરામણ છલ્કાય. ગુજરાત અને ભારતમાંથી ભાજપને આ છોટેસરદાર જ ભગાડશે અને નહેરુ વારસદારને રાજ્યધૂરા સુપ્રત કરશે. આજે દેશભરના મોટા મોટા નેતાઓ એની સાથે ચર્ચા વિચારણા કરી એની પાસે માર્ગદર્શન મેળવે છે. હું મારે ખર્ચે હાર્દિકને અમેરિકા બોલાવીશ. ભવ્ય સત્કાર સમારંભ યોજીશ.’

          આતો એક દિવસની ચર્ચા. છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી ઘરમાં ડિનર સમયે આની આજ વાત રિસાઈકલ થતી.

          ઈલેક્શન નજીક આવતું ગયું તેમ તેમ બન્નેનો ઉશ્કેરાટ વધતો જ ગયો. મોટુ ઠંડા કલેજાનો અને છોટુ એકદમ ગરમ ભેજાનો. એ બુમાબુમ કરતો મોટુ તારા સાહેબને તો “પાડી” દઈશું. મોટુ એને થોડી થોડી વારે સળી કરીને ઉશ્કેરતો રહેતો.

          બન્ને બહેનોએ નક્કી કર્યું કે આપણે સાથે ખાઈ લઈશું અને પોતપોતાના હસબંડને બેડરૂમમાં બેસાડીને  ખવડાવીશું.

          છોટુ મોટુએ બેડરૂમમાં ખાવાનું શરૂતો કર્યું પણ કંઈ ખૂટતું લાગ્યું. સમજાયું નહિ શું થયું. બન્ને પોતાની થાળી લઈને ડાઈનિંગ ટેબલ પર આવી ગયા. અને પછી તો પાછું એનું એ જ. ઈન્ડિયન પોલિટિકસ એમનું વ્યસન બની ગયું હતું. બન્ને બહેનો કંટાળી. પોતાની નણંદને ત્યાં રહેવા ચાલી ગઈ. હવે નણંદ એટલે અમારા ચંદુભાઈની વચલી પુત્રવધૂ. ચંદુભાઈને ત્યાં બિચારીઓ રહેવા ગઈ. મહિલાઓએ નક્કી કર્યુ અને છોટુ-મોટુને ફાયનલ નોટિસ ફટકારી. આ ઈલેક્શન સૂધી બન્નેને જેટલું આખડવું હોય તેટલું આખડી લો. ઓગણીસ ડિસેમ્બર પછી આ ઘરમાં ઈન્ડિયાની કે અમેરિકાની પોલિટિક્સની જરા પણ ચર્ચા થશે નહિ. ઈલેકશનના રિઝલ્ટનું પણ પોસ્ટમોર્ટમ કરવાનું નથી. આ ફાઈનલ અલ્ટિમેટમ. અમારા ફરમાનનો અમલ ના થાય તો ડિવૉર્સ. નો ઈફ, નો બટસ.

          બન્ને ભાઈઓ માંડમાંડ નક્કી થયા. વચ્ચે શાસ્ત્રીને એટલે કે મને સંડોવવાનો પ્રયત્ન થયો પણ આવી ચર્ચાઓમાં આપણા હાથ ઊંચા.

          અમેરિકાની સત્તરમી ડિસેમ્બર સૂધી છોટુ બરાડતો રહ્યો ભાજપને પાંચ સીટ પણ નહિ મળે. મોટુ ઠંડે કલેજે ગણગણતો રહ્યો; ભાજપની દોઢસો સીટ તો પાક્કી જ છે.

          પરિણામ આવી ગયું.

          છોટુ-મોટુનું મોં બંધ હતું. બન્ને ને ઘણું કહેવું હતું પણ હાઈકમાન્ડે ત્રણ તલાકની છેલ્લા પાટલાની નોટિસ આપી હતી.

        ઓગણીસ ડિસેમ્બરની સાંજે ચંદુભાઈના વિશાળ બેઝમેન્ટમાં આમંત્રિતોની હાજરીમાં એકતા સમારંભ યોજાયો હતો. ભલે ઈસ્લામમાં મહિલા ત્રણ વાર ન બોલે પણ હિંદુમાં તો અમે મહિલાઓ મરદોને ત્રણ વાર તલાક તલાક કહીને ઘરની બહાર કાઢીશું. છોટુ-મોટુએ એકતા મંચનો સમારંભ એક હોલમાં ગોઠવ્યો.

          હોલમાં દાખલ થતાં ટેબલ પર બે બોક્ષ હતા. એક બોક્ષમાં કમળના આઈડી ટેગ હતા, બીજા બોક્ષમાં પંજાના આઈડી ટેગ હતા. પોતપોતાની પસંદ પ્રમાણે ટેગ લગાતા હતા. જમણી બાજુ કમળવાળા અને ડાબી બાજુ પંજાવાળાએ બેસવાનું હતું પણ એ યોજના ભાંગી પડી. અમુક આમંત્રિતોએ પંજો પહેર્યો હતો તો પણ કમળ વાળા સાથે બેસી ગયા હતા. કેટલાક ડબલ ઢોલકી જેવાઓએ કમળ અને પંજા બન્ને ટેગ લગાવી દીધા હતા. કેટલાક આમંત્રિતો ‘નોટો’ની જેમ કોઈપણ ટેગ લગાવ્યા વગર ઓપન બારની મજા માણતા હતા.

          ચંદુભાઈએ બરાબર વચ્ચે સ્થાન લીધું. એની જમણી બાજુ ભાજપી મોટુ અને મંગુ મોટેલ બેઠા હતા. ડાબી બાજુ     કોંગ્રેસી છોટુ અને કરસનદાદા બેઠા હતા.

          ચંદુભાઈએ કરસનદાદાને બે શબ્દ બોલવા વિનંતી કરી.

         ‘ભાઈઓ અને બહેનો, આજનો સમારંભ મારે માટે દુઃખની અભિવ્યક્તિનો પ્રસંગ બની રહે છે. મારો ભત્રીજાને ભાજપ અને કોંગ્રેસ તરફથી ટિકિટની ઓફર થઈ હતી. પણ સિધ્ધાંતને વળગી રહ્યો અને અપક્ષ તરીકે એકલે હાથે ચૂટણી લડ્યો. એણે જનતા જનાર્દનનો ચૂકાદો માથે ચડાવી ડિપોઝિટના નાણા જતા કર્યા. જો કોંગેસને સફળતા મળી હોત તો અમારા સમાજને અનામત મળી હોત. ભલે અમે બીજા પાંચ વર્ષ રાહ જોઈશું. આજે મારે પરિણામ પર કાંઈ જ કહેવું નથી. હું બધા ભારતના રાજકારણમાં સમજપૂર્વક રસ લેતા આજે આવેલા આમંત્રિતોને હાર્દિક વિનંતી કરું છું કે જેઓ આ ઈલેક્શનમાં હાર્યા છે એમના આશ્વાસન માટે બે મિનિટનું મૌન પાળીશું. ઓમ શાંતિઃ શાંતિઃ શાંતિઃ’

          કેટલાક નફ્ફટ મહેમાનો મોંમાં મન્ચુરિયન ભરીને પણ બે મિનિટનું મૌન પાળવાને બદલે ચાવતા ચાવતા વાતો કરતા હતા.

          બે મિનિટને બદલે ચંદુભાઈએ મૌનનું નાટક એક મિનિટમાં જ સંકેલી લીધું. હારેલાઓની શોક સભા પછી એમણે મંગુ મોટેલને બે શબ્દ બોલવા વિનંતી કરી.

        મંગુએ ખૂબજ નમ્રતાપૂર્વક જણાવ્યું કે આ પરિણામથી મને ખરેખર ખૂબજ દુખ થયું છે. અંગત રીતે મારી ગણત્રી હતી કે અમારા પક્ષને નવ્વાણું ટકા સીટ મળશે પણ કમનસીબે માત્ર નવ્વાણું ટકા નહિ પણ માત્ર નવ્વણું સીટ જ મળી. ઈવીએમ આડું ફાટ્યું અને સહકાર ન આપ્યો. અમારું જે કોંગ્રેસનો કચરો દૂર કરવાનનનું સ્વચ્છતા અભિયાન હતું તે પૂર્ણ ન કરી શક્યા તેનો અમને અફસોસ છે. આવા વિકટ અવરોધોમાં ઈવીએમની મદદ વગર જીત્યા છે એમને મારા હાર્દિક અભિનંદન.

            આજે છોટુ મોટુને મોં ખોલવાની મનાઈ હતી.

          ચંદુચાવાલાએ સમાપન કરતાં કહ્યું કે ‘આનંદની વાત છે કે આપણા ગુજરાતના લોકોએ પોતાની પસંદગીના સભ્યોને વિધાન સભામાં મોકલ્યા છે. આશા છે કે એઓ પોતાની ફરજ નિષ્ઠા પૂર્વક બજાવશે જ. આપણે સૌ પરદેશમાં છીએ, ઘણાંએ ભારતનું નાગરિક્ત્વ પણ ગુમાવ્યું છે છ્તાં દેશહિત આપણે હૈયે છે. હું તો બિઝનેશમેન છું. કબુલ કરું છું કે મેં તો દરેક પાર્ટિમાં પૈસા આપ્યા છે. હું એ રીતે તટસ્થ છું. ચૂટાયલી સરકારને સપોર્ટ કરતો રહું છું. લોકશાહિમાં જે સરકાર લોકોએ ચૂંટી હોય તેમને તેમના એજંડા મુજબ નિયત ટર્મ માટે કામ કરવા દેવી જોઈએ.’

          ‘છોટુ અને મોટુ બન્ને મારા સંતાન જેવા જ છે. દરેકને પોતાના વિચારોની અભિવ્યક્તિ અને તમારા આદર્શોની રજુઆત કરવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા છે પણ તમે જે માનો તે જ સામાએ માનવું જોઈએ એ જરૂરી નથી. આંદોલન થાય એ જાગૃતિની નિશાની છે પણ આંદોલન ગુન્ડાગીર્દી અને હિંસક ન જ બનવું જોઈએ. આશા છે કે ભારતની ચૂંટણી પતી ગઈ છે. ત્યાંના લોકોનું કલ્યાણ થાય અને તમારા ઘરમાં શાંતિનું સામ્રાજ્ય સ્થપાય. તમે ભલે ઘરેલુ રાજકિય નેતા બનતા હો પણ પત્ની અને બાળકો તો સામાન્ય પ્રજાજનો છે. એમની માંગણી એવી છે કે હવે તમારે તમારા ડિનર ટેબલ પર રાજકારણની ચર્ચા કરવી નહિ. અહિ આવેલા સર્વ મહેમાનોને હાર્દિક વિનંતિ છે કે સૌએ પહેરેલા કમળ અને પંજા ગારબેજમાં નાંખી દેવા. આ દેશમાં એની જરૂર નથી. જ્યારે તમે ડિનર લેતા હશો ત્યારે છોટુ અને મોટુ તમારી પાસે આવશે અને દરેકને અમેરિકન ફ્લેગ અને તિરંગાની પીન ભેટ આપશે. આપણે અમેરિકાની ધરતીનું પાણી પીએ છીએ. અમેરિકાની હવા આપણા ફેફસામાં ભરીયે છીએ તો અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિ અપનાવતા થઈએ એ જરૂરી છે. ભારતથી અનેક નેતાઓ આવશે. એઓ ને ખબર છે તમે મત આપવાના નથી. તમને સમજાવશે કે અમને તમે ડોલર આપો અને સોસિયલ મિડિયા પર અમારો મફતનો પ્રચાર કરો. તમારે શું કરવું તે આખરે તો તમારે જ નક્કી કરવાનું છે. ગોડ બ્લેશ અમેરિકા, જયહિંદ.’

          જયહિન્દ ની સાથે જ બધા ફૂડ કાઉન્ટર પર ધસી ગયા. છેવટે તો બધા દેશી જ ને? એક એક વ્યક્તિની લાઈનમાં તો માનીયે જ નહિ. લાઈન ખરી પણ ટોળાની જ લાઈન. ભાજપવાળો આગળ હોય તો કોંગ્રેસી કેમ છો ભાજપભાઈ કરતાં તેની સાથે ખાવાની લાઈનમાં જોડાઈ જાય. એ પણ એક એક્તા જ કહેવાય.

(તિરંગા જાન્યુઆરી ૨૦૧૮)

confession કબૂલાત, ચોખવટ.

પ્રવીણ શાસ્ત્રી

ચિત્ર સૌજન્યઃ શ્રી ધીરજલાલ વૈદ્ય

 confession, કબૂલાત, ચોખવટ.

મારા પ્રેમાળ મિત્રો,

હું સાહિત્યકાર નથી

          ૧૯૬૦ થી ૨૦૦૯ સૂધી કોઈ ગુજરાતી પુસ્તકો વાંચ્યા જ નથી વચગાળાના સાહિત્યકારોના નામ પણ હમણાં હમણાં જાણતો થયો એટલું જ. પણ નવરાના ધંધા તરીકે સામાજિક વાતો અને કલ્પનાઓને આવડે તે રીતે શબ્દોમાં ઉતારતો થયો. એ વાર્તા બનતી ગઈ.

          વાર્તા-નવલિકા-નવલકથાના પણ સાહિત્યિક બંધારણો હોય છે એવું તો સાહિત્યકાર મિત્રો પાસે હમણાં જ જાણ્યું. અને કાવ્યોતો શબ્દોનું ગણિત! મારે માટે તો શોધનાત્મક નિબંધો પણ ખૂબ જ અઘરી વાત. સમજાય જ નહિ તો સર્જાય જ કેવી રીતે. બસ કાલ્પનિક વાતો લખું છું. વારતા (વાર્તા) તરીકે મારા બ્લોગમાં મિત્રો માટે પોસ્ટ કરતો રહું છું. આવી ૧૦૦+ વાર્તાઓ લખી છે. એવી જ રીતે એક નવલકથા પણ લખી છે. લખાઈ ગઈ છે. જે બે પાંચ વાચકમિત્રોને ગમે છે અને વખાણ કરે છે તે મને પણ ગમે જ છે. હું સામાન્ય માણસ છું. વખાણ ગમે છે. એનો દંભિક નકાર નથી કરતો.  પછી તે ભલે ઔપચારિક કે વાડકી વ્યવહારના વખાણ હોય.જો

          મારી જ વાતો શૈક્ષણીક ક્ષેત્રના સાહિત્યકાર લખે એમાં ઘણો જ ફેર પડે તે હું સમજું છું. હું કોઈ સ્પર્ધા માટે કે કોઈ પરીક્ષક કે સમીક્ષકને માટે લખતો નથી. લખેલું ભારતના કોઈ મેગેઝિનમાં મોકલતો નથી. (સાઈકોલોજીની દૃષ્ટિએ કદાચ ફિયર ઓફ રિજેક્શન પણ હોય.) વાર્તાના નાના નાના ચાર સંગ્રહ એમેઝોન પર મૂક્યા છે. સંપૂર્ણ ખાત્રી છે કે કોઈ જ ગુજરાતી ખરીદીને વાંચવાનું નથી. મેં પોતે દશ દશ પુસ્તકો ખરીદ્યા છે. મારા ઘરમાં કોઈ ગુજરાતીમાં લખેલું મારું લખેલું વાંચવાવાળું કોઈ જ નથી.

          અત્યાર સુધીમાં બ્લોગમાં ૧,૨૦,૦૦૦ હાજરીઓ પુરાઈ, અને પ્રતિલિપિ ના ફલક પર ૧,૨૧,૦૦૦ વાચકોએ મારી વાતો વાંચી. આ આંકડા મોટા નથી; તો પણ મારા જેવા અજાણ્યા સાહિત્ય ક્ષેત્રની બહારના લેખને માટે તો મોટા સંતોષની  વાત છે.

          વર્ષને અંતે મારા ઈ-મેઇલ વિદ્વાન સાહિત્યકાર મિત્રો, બ્લોગર્સ અને મારા બ્લોગના વાચકમિત્રો, પ્રતિલિપિ સંચાલકો અને પ્રિતિલિપિના વાચકમિત્રો અને લાસ્ટ બટ નોટ લીસ્ટ મારા ફેસબુક મિત્રોનો ખૂબ ખૂબ હાર્દિક આભાર.

          પ્રવીણ શાસ્ત્રીના સપ્રેમ વંદન.

Previous Older Entries

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,142 other followers

Please Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,142 other followers