Category Archives: शास्त्रीय संगीत और मनभावन फिल्मी गीत.

રાગ વસંત (Basant)

saraswat

રાગ વસંત (Basant)

આ વર્ષે ૨૦૧૮માં વસંતપંચમી માધ (મહા) સુદ પાચમ ૨૧ જાન્યુઆરી, રવિવારને દિવસે આવે છે. ચાલો વધાવીએ વસંતના આગમનને મંગલવાદ્યમાંથી રેલાતા વસંત (બસંત) રાગથી.

Basant Hai Aayaa Rangeela Film – Stree  – 1961
Rag – Basant Tal – Dadra, Tintal
Music Director(s) – C. Ramchandra Singer(s) – Asha Bhosle, Mahendra Kapoor

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય રાગ વસંત-

दो मध्यम कोमल ऋषभ चढ़त न पंचम कीन्ह।

स-म वादी संवादी ते, यह बसंत कह दीन्ह॥’

આરોહ- સા ગ, મ॑ ધ॒ રેં સાં, નિ સાં

અવરોહ- રેં॒ નિ ધ॒ પ, મ॑ ગ મ॑ ऽ ગ, મ॑ ધ॒ ગ મ॑ ગ, રે॒ સા

પકડ- મ॑ ધ॒ રેં॒ સાં, નિ ધ॒ પ, મ॑ ગ મ॑ ऽ ગ

વાદી સ્વર : સા સંવાદી : મ

થાટ- પૂર્વી (પ્રચલિત)

આ રાગ વિશે કેટલાક મતભેદો પણ છે. પહેલા મત મુજબ, આ રાગમાં કેવળ તીવ્ર મધ્યમનો પ્રયોગ હોવો જોઈએ, પરંતુ અન્ય મત મુજબ, બંને મ વાપરવા જોઈએ, જે વર્તમાન સમયમાં પ્રચલિત છે.

વિશેષતા – ઉત્તરાંગ પ્રધાન રાગ હોવાને કારણે આમાં તાર સપ્તકનો સા ઘણો ચમકે છે. શુદ્ધ મ નો ઉપયોગ માત્ર આરોહમાં એક ખાસ રીતથી કરવામાં આવે છે – સા મ, મ ગ, મ॑ ધ॒ સાં

ગાયન સમય – રાત્રિના છેલ્લા પહોરમાં પરંતુ વસંત ઋતુમાં તે દરેક સમયે ગાય શકાય છે.

આ રાગને પરજ રાગ થી બચાવવા માટે આરોહમાં નિ સ્વરનું લંઘન કરવામાં આવે છે-

સા ગ મ॑ ધ॒ સાં અથવા સા ગ મ॑ ધ॒ રેં॒ સાં

વિશેષ સ્વર સંગતીઓ-

૧) પ મ॑ ગ, મ॑ ऽ ગ

૨) મ॑ ધ॒ રેં સાં

૩) સા મ ऽ મ ગ, મ॑ ધ॒ રેં॒ સાં

 

Click below and enjoy classical raag Basant

https://www.youtube.com/results?search_query=raag+basant

ઘૂમર અને રાગ સારંગ

“પદ્માવતી” વિવાદાત્મક ફિલ્મ છે. મને પોતાને ઈતિહાસની ખબર નથી અને આમ પણ હું ફિલ્મ જોતો નથી. વર્ષોથી ફિલ્મ અને ક્રિકેટ સાથેનો નાતો જળવાયો નથી. પણ શાસ્ત્રીય સંગીત અને રાગો પર આધારિત સોંગ વિડિયો માણતો રહું છું.

.

ઘુમર ગીત અને એની કૉરિયોગ્રાફી ગમી ગઈ. એની શાસ્ત્રીય  છણાવટ કરતો વિડિયો મળ્યો. રસિક મિત્રો માટે એ રજુ કરું છું આશા છે કે આપને પણ ગમશે.

.

.

No. Title Lyrics Singer(s) Length
1. Ghoomar A. M. Turaz, Swaroop Khan Shreya Ghoshal, Swaroop Khan  

 

મહાન સંગીતકારની જીવનકથની

મહાન સંગીતકારની જીવનકથની

 

જેમને ફિલ્મી શાસ્ત્રીય સંગીતમાં રસ છે એવી દરેક વ્યક્તિએ ચોક્કસ પણે બૈજુબાવરાના ગીતો તો સાંભળ્યા જ  હશે. એમાં તાનસેન અને બૈજુની સંગીત સ્પર્ધાનું  દેશી રાગમાં ગવાયલું એક ગીત ફરીવાર સાંભળી લઈએ.

#

 

 

ખબર છે આના ગાયક કોણ હતા?

આ ડ્યુએટમાં  કંઠ આપનાર સંગીત કાર હતા  ઉસ્તાદ અમિર ખાન અને પંડિત ડી.વી. પુલસ્કર.

પણ આજે વાત કરવી છે.દત્તાત્રય વી પલુસ્કરની નહિ પણ એના સંગીત દિગજ્જ પિતા વિષ્ણુ દિગંબર પલુસ્કરની.

V.Pulaskara

વિષ્ણુ દિગંબર પલુસ્કર

આ હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતના અગ્રણી સંગીતકારનો જ્ન્મ મહારાસ્ટ્રના કુરુન્દવાડ નામના નાના ગામમાં ૧૮ ઓગસ્ટ ૧૮૭૨ના રોજ થયો હતો. પલુસ્કરને ઘરમાં સંગીતનું વાતાવરણ મળ્યું. કારણ કે તેમના પિતા દિગંબર ગોપાલ પાલુસ્કર ધાર્મિક સ્તોત્રો અને કીર્તનના સારા ગાયક હતા.  વિષ્ણુ દિગંબર પલુસુકરને બાળપણમાં એક કરુણાંતિકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

નજીકના શહેરમાં દત્તાત્રેય જયંતીની ઉજવણી દરમ્યાન એમના ચહેરા પર ફટાકડો ફૂટ્યો અને તેમની આંખને ઈજા થઈ. તાત્કાલિક સારવાર ન મળવાને કારણે એમણે દૃષ્ટિ ગુમાવી. સદ્ભાગ્યે પાછળથી તેમને સારવાર મળતાં આંશિક દૃષ્ટિ પાછી મળી હતી.

મિરાજના મહારાજાએ બાળક વિષ્ણુ દિગંબરની સંગીત પ્રત્યેની લગન અને સૂઝ નિહાળી ગ્વાલિયર ઘરાનાના સંગીતકાર ગુરુ બાલક્રિષ્નનબુઆ ઈચલકરણીકર પાસે સંગીત શીખવા મોકલ્યા. તેઓએ તેમના ગુરુ સાથેના સંબંધો બગડ્યા ત્યાં સૂધી બાર વર્ષ એમની પાસે સંગીતનું શિક્ષણ લીધું અને ૧૮૯૬માં છૂટા થયા.

છૂટા થયા પછી એમણે ભારતમાં સંગીત પ્રવાસ શરૂ કર્યો. ઉત્તર ભારતની અનેક હિન્દુસ્તાની સંગીત પ્રણાલિકાનો અભ્યાસ કર્યો. મથુરામાં આવી બ્રજ ભાષા શીખ્યા. ત્યાં ચંદન ચૌબાજી પાસે ધ્રુપદ શૈલીનું શિક્ષણ મેળવ્યું.

           . આ સમય દરમિયાન તેમણે બરોડા અને ગ્વાલિયરના રાજવી કુટુંબોનો સંપર્ક સાધ્યો. 

તેમણે નાણાં કમાવવા માટે જાહેર સંગીત કાર્યક્રમો પણ કર્યા. પલુસકર કદાચ જાહેર સંગીત કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવા માટેનું સૌપ્રથમ શાસ્ત્રીય ગાયક છે. આ પહેલાં શાસ્ત્રીય સંગીતના કાર્યક્રમો માત્ર રાજદરબાર અને મંદિરોમાં જ યોજાતા હતા.
મથુરા ચાલ્યા ગયા બાદ પલુસુકર લાહોર પહોંચ્યા અને  મે ૫, ૧૯૦૧ માં તેમણે ગંધર્વ વિદ્યાલયની સ્થાપના કરી. સંગીત શાળા માટે દાન ઉપરાંત એમને લોન પણ લેવી પડી હતી.

લાહોર બાદ તેમણે ૧૯૦૮-૦૯ના અરસામાં મુંબઇમાં ગાંધર્વ મહાવિદ્યાલયની સ્થાપના કરી.  વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ ઉપરાંત રહેવા જમવા અને અન્ય સગવડોનો ભાર પણ એઓ જ ઉપાડતા. કેટલાક વર્ષો પછી, આ શાળા નાણાકીય કારણોસર ચલાવવા માટે સક્ષમ ન રહી અને આ કારણે નાણાં ભેગા કરવાબ તેમણે અનેક જાહેર કાર્યક્રમો પણ આપ્યા. આમ છતાં; પલુસ્કરજીની મિલકત પણ જપ્ત થઈ ગઈ હતી.

મુંબઈ ઉપરાંત એમણે નાશિકમાં રામ-નામ-આધાર આશ્રમની સ્થાપના અને સંચાલન કર્યું.

એમનું અંગત કૌટુંબિક જીવન પણ યાતના મુક્ત ન હતું.  એમણે ૧૮૯૦ માં શ્રીમતી રામાબાઈ સાથે લગ્ન કર્યાં. એમના અગિયાર સંતાનોનું બાળ વયે જ અવસાન થયું હતું, બારમું સંતાન દત્તાત્રેય જ્યારે દશ વર્ષના હતા ત્યારે ૨૧ ઓગસ્ટ ૧૯૩૧માં શ્રી વિષ્ણુ દિગંબર પુલસ્કરનું નિધન થયું. ત્યાર પછી એક માત્ર સંતાન દત્તાત્રેયનું પણ યુવાવ્સ્થામાં જ ૧૯૫૫માં અકાળ અવસાન થયું. પત્ની રામાબાઈ પણ બે વર્ષ પછી ૧૯૫૭ માં મૃત્યુ પામ્યા.

વિષ્ણુ દિગંબર પલુસ્કરના વિશ્વવિખ્યાત  શિષ્યોમાં પંડિત ઓમકારનાથ ઠાકુર, પંડિત વિનાયક રાવ પટવર્ધન, પંડિત નારાયણ રાવ  વ્યાસ જી.આર. ગોખલે, બી.એ. દેવધર, વામનરાવ,  શંકર શ્રીપદ વોડા, વિષ્ણુદાસ શીરાલી,  અને તેમના પુત્ર ડી.વી. પલુસ્કર જેવા પ્રસિદ્ધ સંગીતકારોનો સમાવેશ થાય છે.

એમણે એમના જીવનકાળ દરમ્યાન સંગીતશાસ્ત્ર અંગે ૭૦ જેટલા પુસ્તકો પ્રસિદ્ધ કર્યા છે. રઘુપતિ રાઘવ રાજારામની સામુહિક ધૂન હોય કે પછી રામચરિત માનસનું સંગીતમય પ્રસારણ હોય, કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં રાષ્ટ્રીય ભાવનાત્મક વંદેમાતરમનું ગાન હોયકે ધાર્મિક અને સામાજિક ઉત્સવોના સંગીતના કાર્યક્રમો હોય; એમણે એમનું સમગ્ર જીવન સંગીતની સેવા અને સંવર્ધન માટે જ અર્પણ કર્યું હતું.

 એમણે શાસ્ત્રીય સંગીત પરિષદોનું આયોજન કરીને લોકપ્રિય બનાવવાનું સફળ અભિયાન ચલાવ્યું. તુલસી, કબીર, સુરદાસ વિગેરે ભક્ત કવિઓના કવિઓના પદોને જૂદા રાગોને શ્રૂંગાર-પ્રધાન ઠુમરીમાં રજુ કરી કરીને જાણીતા કર્યા હતા.

સંગીતવાદ્ય માટે પોતાનું વર્કશોપ ખોલ્યું હતું અને વાદ્ય પ્રદર્શનો પણ યોજ્યા હતા.

એમના જીવન પરની નીચેની એક સરસ ડોક્યુમેન્ટરી જાણવા માણવા જેવી છે.

 

Raag Jhinjhoti રાગ ઝીંઝોટી

saraswat

Raag Jhinjhoti રાગ ઝીંઝોટી

થાટ ખમાજ  જાતી ઔડવ – સંપૂર્ણ

વાદી સ્વર ग (G)        સંવાદી સ્વર  नी॒ (Ṉ)

સમય રાત્રીનો બીજો પ્રહર

આરોહ- सा रे म प ध सां

S R M P D Ṡ

અવરોહ- सां नी॒ ध प म ग रे ग सा ।

Ṡ Ṉ D P M G R G S

પકડ- ध सा रे म ग प म ग रे ग रे सा ।

D S R M G P M G R G R S

 

Jhinjhoti is a Hindustani classical music raga.

A famous rendition of this raga is Abdul Karim Khan‘s Thumri “Piya Bin Nahi Aavat Chain” which Bhimsen Joshi had heard as a child and which left a lasting impression on him. The famous ghazal “Gulon main rang bhare” by Mehdi Hasan Khan is also composed in Raga Jhinjhoti.

This Raga has a close resemblance to Raga Bagheshri; however, both hail from different thaats and listeners are often mistaken.

રાગ એક રંગ અનેક

રાગ ઝીંઝોટી પર આધારિત ગીત અતિ પ્રસિધ્ધ ભજનથી શરૂઆત કરીયે

Thumak Chalat Ramchandra, Baajat Paijaniya

 

 

 

So Ja Rajkumari So Ja
Film – Zindagi  – 1940
Music – Pankaj Malik / Singer – K.L. Saigal

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

અને આ પણ માણી લો

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chhup Gaya Koi Re Door Se Pukar Ke
Film – Champakali r – 1956
Music – Hemant Kumar    Singer) – Lata

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jaa Jaa Re Jaa, Balmava
Film – Basant Bahar   – 1956
Music  – Shankar, Jaikishan ) – Lata

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jaun Kahan Bata E Dil Film – Chhoti Bahen  – 1959
Music  – Shankar, Jaikishan /  – Mukesh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Koi Hamdam Na Raha, Koi Sahara Na Raha
Film – Jhumroo  – 1961
Music  – Kishore Kumar / ) – Kishore Kumar

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mere Maheboob Tujhe Meri Muhabbat Ki Qasam
Film – Mere Mehboob  – 1963
Music  – Naushad /  – Mohd. Rafi

 

 

 

 

 

 

 

 

Mose Chal Kiye Jaye Hai Re Hai Hai Dekho Saiyan Beiman
Film – Guide  – 1965
Music  – S.D. Burman  – Lata

 

 

 

 

 

 

 

Teri Ankhon Ke Siva Duniyan Mein
Film – Chirag  – 1969
Music  – Madan Mohan / – Mohd. Rafi

 

 

 

Tum Mujhe Yun Bhula Na Paoge
Film – Pagla Kahin Ka  – 1970
Music  – Shankar, Jaikishan /  – Mohd. Rafi

 

 

 

Raag Pahadi રાગ પહાડી.

saraswat

 Raag Pahadi

 એ નામનો એક રાગ. પખાજ થાટના સંપૂર્ણ પ્રકારના રાગમાં તેનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં શુદ્ધ તેમ જ કોમળ નિષાદનો પ્રયોગ થાય છે. તે સિવાય સર્વ શુદ્ધ સ્વરો છે. આ રાગમાં ક્વચિત આરોહ કે ગાંધારનો લોપ થાય છે. આ રાગનો વાદી સ્વર ષડ્જ અને સંવાદી સ્વર પંચમ છે. આ રાગ કોઈ પણ સમયે ગાવાનો પ્રચાર છે. આ રાગમાં કેટલેક સ્થળે ભૂપાલીનો ભાસ થાય છે. તેમાં અવરોહમાં સા નિ ધ પ ગ રિ સા સ્વરો આવે છે. તેનો ગ્રહ સ્વર ગ, વાદીસ્વર ધ, સંવાદી સ્વર રિ અને ન્યાસ સ્વર સા છે. સર્વ સમયે તે ગવાય છે. તે વીર, અદ્ભૂત અને કરુણરસ ઉત્પન્ન કરે છે. તે ચંચલ પ્રકૃતિવાળો મનાય છે.

જ્યારે બધા જ સ્વર શુધ્ધ વપરાયા હોય ત્યારે એને બિલાવલ થાઠમાં પણ ગણાયો છે. અઅ વિષયની ચોખવટ કોઈ જાણકાર પાસે મેળવવી જોઈએ.

Thaat – Bilawal Jaati – Audav – Audav

Vadi Swar – प (P) Samvadi Swar – सा (S)

Time – First half of the night.

Aaroh – सा रे ग म प नि सां।            Avroh – सां नी ध प नि॒ ध प म ग रे सा।

S R G M P N Ṡ                                Ṡ N D P Ṉ D P M G R S

રાગ પહાડી આધારિત તો અસંખ્ય ફિલ્મી ગીતો મળી આવે છે. નીચેના બધા ગીતો પહાડી રાગ પર આધારિત છે અને સહેલાઈથી યુ ટ્યૂબ પર મળી આવે છે. એમાંના થડાકની લિન્ક આપીબ છે.

Chaudavin Ka Chand Ho Ya Aftab Ho Film – Chaudavin Ka Chand Year – 1960

Do Sitaron Ka Zamin Pe Hai Milan Aaj Ki Rat  Film – Kohinoor Year – 1960

 

Kabhi Kabhi Mere Dil Men Film – Kabhi Kabhi Year – 1976

Karavate Badalte Rahe Sari Raat Ham Film – Aap Ki Kasam Year – 1974

O Dur Ke Musaphir Hamko Bhi Sath Le Le Film – Udan Khatola Year – 1955

Suhani Raat Dhal Chuki Film – Dulari Year – 1949

https://www.youtube.com/watch?v=1xTz9TA7L2s&list=PLAaPsDTKmVxoLcEf6YasLKK1YH97b1SLC

 

Hushn Pahadon Ka Film – Ram Teri Ganga Maili Year – 1985

Aaj Ki Raat Piya Dil Na Todo  Film – Bazi Year – 1950

Aaja Re Tujhko Mera Pyar Pukare  Film – Gumrah Year – 1963

Are Ja Re Hato Natakhat  Film – Navrang Year – 1959

Awaz De Kahan Hain  Film – Anmol Ghadi Year – 1946

Chahunga Main Tujhe Sanjh Savere Film – Dosti Year – 1964

Baharon Ki Manzil Rahi (a.k.a. Kabhi To Milegi)  Film – Aarti Year – 1962

Baharon Mera Jivan Bhi Sanvaro  Film – Aakhiri Khat Year – 1966

Chori Chori Koi Ae Film – Noori Year – 1979

Dil Pukare Are Are  Film – Jewel Thief Year – 1967

Dil Todnewale  Film – Son of India Year – 1962

Aage Bhi Jaane Na Tu Film – WaqtYear – 1965

Aaj Ki Raat Mere Dil Ki Salami Le Le Film – Raam Aur Shyam Year – 1967

Aaja Raja Leke Barat Aaja Film – Anmol Moti Year – 1969

Aaja Re, Aaja Re O Mere Dilvar Aaja Film – Noori Year – 1979

Awaz Mein Na Dunga…

Bata De Sakhi Kaun Gali Gayo Shyam   Film – Pakeezah  Year – 1972

Chal Ud Ja Re Panchi Film – Bhabhi Year – 1957

Chalo Dildar Chalo Film – Pakeezah Year – 1971

*Chup Gaya Badli Mein Film – Hum Aapke Dil Mein Rahte Hai Year – 1999

Dil Mein Ek Lahar Si Uthi Hai Abhi”  Film – (non-film song)

Din Hai Bahar Ke Tere Mere  Film – Waqt Year – 1965

Do Dil Dhadak Rahe Hain Aur Avaz Ek Hai Film – Insaf Year – 1956

Do Dil Tute Do Dil Hare Film – Heer Ranjha Year – 1970

Gaya Andhera Hua Ujala  Film – Chamka Chamka Subah Ka Tara Year – 1954

*Gudiya Hamse Ruthi Rahogi Film – Dosti Year – 1964

*Ham Jab Simata Ke Aapki Bahonmen Film – Waqt Year – 1965

*Hamne To Dil Ko Aapke Kadamon Pe Film – Mere Sanam Year – 1965

Hushn Pahadon Ka Film – Ram Teri Ganga Maili Year – 1985

Isharon Isharon Mein Dil Lenewale Film – Kashmir Ki Kali Year – 1964

Jaane Kya Dhundti Rahati Hain Film – Shola Aur Shabnam Year – 1961

Jaanewalon Zara Mud Ke Dekho Mujhe  Film – Dosti Year – 1964

Javaan Hai Muhabbat  Film – Anmol Ghadi Year – 1946

Jivan Se Na Har O Jeenewale Film – Door Ka Raahi Year – 1971

Jo Vada Kiya Vo Film – Taj Mahal  Year – 1963

Kahe Sataye Kaheko Rulaye Film – Qayamat Se Qayamat Tak Year – 1988

Kaise Jiyunga Main Ho Film – Sahibaan Year – 1993

Kaun Aya Ke Nigahon Mein Chamak Jag Uthi Film – Waqt Year – 1965

Koi Pyara Ki Dekhe Jadugari Film – Kohinoor  Year – 1960

Kora Kagaz Tha Man Mera  Film – Aradhana Year – 1969

Lag Jaa Gale Film – Woh Kaun Thi? Year – 1964

Mere Ankhon Mein Bas Gaya Koi Re  Film – Barsaat Year – 1949

Mohe Jana Hai Pike Nazariya (a.k.a. Sun Ri Sakhi Mohe Sajna)  Film – Nagin Year – 1954

Mori Atariya Pe Kagan Bole Film – Ankhen Year – 1950

Muft Huye Badnam Kisi Se Haay  Film – Baraat Year – 1960

Mujhe Tumse Muhabbat Hai Magar Film – Bachpan Year – 1963

Mushkil Hai Bahut Mushkil Film – Mahal Year – 1949

Nain Ka Chain Churakar Le Gayi Film – Chandramukhi Year – 1960

Neela Aasman So Gayaa Film – Silsila Year – 1981

Neele Gagan Ke Tale Film – Humraaz Year – 1967

Neele Parabton Ki Dhara Film – Aadmi Aur Insaan Year – 1969

Paayo Ji Maine Ram Ratan Dhan Paayo Lata

Parbaton Ke Pedon Par Shaam Ka Basera Hai Film – Shagun Year – 1964

Phulon Ke Rang Se Film – Prem Pujari Year – 1970

Preet Ye Kaisi Bol Re Duniya Film – Daag Year – 1952

Raat Ka Sama Jhume Chandrama  Film – Ziddi Year – 1964

Rahe Na Rahe Ham Mahaka Karenge Film – Mamta Year – 1966

Rula Ke Gaya Sapna Mera Film – Jewel Thief Year – 1967

Sainya Bina Ghar Suna Film – Aangan Ki Kali Year – 1979

Sajan Ki Galiyan Chod Chale Film – Bazaar Year – 1949

Sakhi Re Mera Man Uljhe Tan Dole Film – Chitralekha Year – 1964

Salamat Raho Film – Parasmani Year – 1963

Sare Jahanse Achcha Film – Apna Ghar Year – 1960

Savan Ka Mahina, Pavan Kare Sor Film – Milan Year – 1967

Savan Ke Jhule Pade Tum Chale Aao Film – Jurmaana Year – 1979

Sham Dhale Khidaki Tale Film – Albela Year – 1951

Tasvir Banaata Hun, Tasvir Nahin Banati Film – Baradari Year – 1955

Tere Bharose He Nandalala Film – (non-film song)

Tere Nainon Ne Chori Kiya Film – Pyaar Ki Jeet Year – 1948

Thukade Hain Mere Dil Ke Film – Mere Sanam Year – 1965

Tod Diya Dil Mera Tune Ai Bewafa Film – Andaz Year – 1949

Tora Man Bada Papi Sanvariya Re  Film – Ganga Jamuna Year – 1961

Tujhko Pukare Mera Pyar Film – Neel Kamal Year – 1968

Tum Mujhe Bhul Bhi Jao To Ye Haq Hai Tumko Film – Didi Year – 1959

Usko Nahin Dekha Hamne Kabhi Film – Dadi Maa Year – 1966

Vahan Kaun Hai Tera, Musaphir Jayega Kahan Film – Guide Year – 1965

Vo Dil Kahan Se Laun Film – Bharosa Year – 1963

*Vrindavan Ka Krishna Kanhaiya Film – Miss Mary Year – 1957

Yara Dildara Mera Dil Karta Film – Aadmi Aur Insaan Year – 1969

Yeh Barkha Bahar Sautaniya Ke Dwar Film – Maur Pankh Year – 1954

Ye Dil Aur Unki Film – Prem Parbat Year – 1973

Ye Vadiyan Phizaen Bula Rahi Hain Tumhe Film – Aaj Aur Kal Year – 1963

Zara Sun Hasina Film – Kaun Apna Kaun Paraya Year – 1963

સૌથી સરસ ગીત આ છે

રાગ ભટિયાર. Raag Bhatiyar

saraswat

રાગ ભટિયાર.

Raag Bhatiyar

Swar Notations

Swaras Both Madhyams, Rishabh Komal. Rest all Shuddha Swaras.
Jati Sampurna-Sampurna Vakra
Thaat Marwa
Vadi/Samvadi Shuddha Madhyam/Shadj
Time (3 AM – 6 AM): 4th Prahar of the Night : Ratri ka Chaturth Prahar
Vishranti Sthan S; m; P; D; – m; S;
Mukhya-Ang S m P ; P G r S ; S D N D ; N P ; D m ; P G ; P G r S ; M D S’ ;
Aaroh-Avroh S r S ; S m ; m D P ; S D ; D N P m ; P G ; M D S’ – S’ r’ N D P ; D N P m ; P G r S;

 

Raag Description: Raag Bhatiyar belongs to Marwa Thaat and also shows some glimpses of Raag Mand. S D ; N P ; D m ; P G these notes makes a distinct atmosphere for Raag Bhatiyar. This is a complex Raag full of Vakra character and can be learnt only from a Guru.

સૌજન્યઃ http://www.tanarang.com/english/bhatiyar_eng.htm

 

Aayo Prabhat

  • Film – Sur Sangam Year – 1985
  • Rag – Bhatiyar Tal – Punjabi Theka (Sitarkhani)
  • Music Director(s) – Laxmikant / Pyarelal
  • Singer(s) – Rajan Mishra / S. Janaki

 

Jaya Nandlala

Naina Neer Bahaye

  • Film – Water Year – 2005
  • Rag – Bhatiyar Tal – Kaherava
  • Music Director – A R Rahman
  • Singer – Sadhana Sargam

 

 

રાગ હંસધ્વનિ – Raag Hamsadhwani

  રાગ હંસધ્વનિ – Raag Hamsadhwani

આમ તો  આ રાગ કર્ણાટકી સંગીતમાંથી લેવામાં આવ્યો છે પણ હિન્દુસ્તાની સંગીતમાં પણ ખૂબ પ્રચલિત થયો છે. આ રાગ, રાગ સંકરાને મળતો રાગ છે પણ એમાં સંકરાની જેમ “ધ” લેવાતો નથી.

રાગ સંકરામાં N D S’ N – PD P G – G P RG RS વપરાય છે.

*

Thaat:  Bilawal                         Time:  6pm – 9pm
Aaroha: S – R – G – P – N – S
Avroha: S – N – P – G – R – S
Vaadi: S
Samvaadi: P
Pakad: R – G – P – R , G – P – N – P – G – R – S
Jaati: Audav – Audav

The Raag mood is very quickly established with the following Swaras combinations: ,N R G S ; G P G ; R P G ; N P G R ; G R G R S ; ,N ,P ,N R ,N ,P S

*

આ પ્રચલિત રાગ પર આધારિત અનેક ફિલ્મીગીતો દક્ષિણભારતની ફિલ્મોમાં છે જ્યારે બોલીવુડ ફિલ્મોમાં આ રાગ વધુ લેવાયો નથી એવું લાગે છે. પણ ખરેખર આ રાગ માણવા જેવો રાગ છે.

*

FILM SONGS IN RAG HAMSADHWANI

Ja Tose Nahin Bolun Kanhaiya

Comments – This is really a very good example of Hamsadhwani.  The basic theme of this piece was “borrowed” from “Vatapi Ganapathim”, which is a traditional Carnatic piece from Dixitar

O Chaand Jahaan Woh Jaaye

Karam Ki Gati Nyari

  • Film – Non Film Song “Chala Vahi Desh”
  • Music Director – Hridayanath Mangeshkar
  • Singer(s) – Lata Mangeshkar
  • Comments – This is a Meera Bhajan

 

 

 

 

 

 

 

Raag Kirwani – રાગ કિરવાની

saraswat

Raag Kirwani

Raga Kirwani is a south indian raga, assumed to have originated from the Carnatic system of music. It is a sampoorna raga. Songs in Kirwani raga have a meloncholy, heart-rending and sentimental feel. It is a harmonic minor raga with moods of love, devotion and sadness.

This raga is used in a great number of bhajans.
Moods: Shringar, Vir, Nostalgia

Jaati – Sampurna – Sampurna

Aaroh:   S  R  g  m  P  d  N  S’

Avaroh:  S’  N  d  P  m  g  R  S

Pakad:    ‘d  ‘N  S  R  g  m  P  d  P

Time – Anytime in Monsoonmidnight)

There is no strict VadiSamavadi, but Re, ga and dha are important.

Related ragas: Pilu Thaat: Kirwani cannot be fit into one of Bhatkhande‘s thaats;. Bhatkhande himself did not list it as such.[1]

******

FILM SONGS BASED ON RAG KIRWANI

Mera Dil Yeh Pukare Aaja

Ye Raat Bheegi Bheegi

Ye Raten Ye Mausam Nadi Ka Kinara

Neend Na Mujhko Aye

Kahe Jhum Jhum Raat Ye Suhani

  • Film – Love Marriage Year – 1959
  • Music Director(s) – Shankar, Jaikishan Singer(s) – Lata Mangeshkar

Tumhi Mere Mit Ho

  • Film – Pyase Panchhi Year – 1961
  • Music Director(s) – Kalyanji / Anandji
  • Singer(s) – Suman Kalyanpur, Hemant Kumar

Main Pyar Ka Rahi Hun

Yad Na Jaye, Bite Dinon

  • Film – Dil Ek Mandir Year – 1963
  • Music Director(s) – Shankar, Jaikishan Singer(s) – Mohd. Rafi

Ankhon Se Jo Utari

  • Film – Phir Wohi Dil Laaya Hoon Year – 1963
  • Music Director(s) – O.P. Nayyar Singer(s) – Asha Bhosle

Pukarta Chala Hun Main

  • Film – Mere Sanam Year – 1965
  • Music Director(s) – O.P. Nayyar  Singer(s) – Mohd. Rafi

Beqaraar Dil, Tu Gaye Jaa

Geet Gata Hun Main Gunagunata Hun Main

  • Film – Laal PathharYear – 1971
  • Music Director(s) – Shankar, Jaikishan Singer(s) – Kishore Kumar

Meri Bhigi-Bhigi Si Palakon Pe Rah Gaye

Kya Karun Sajani (a.k.a. Ka Karoon Sajani)

  • Film – Swami  Year – 1977
  • Music Director(s) – Rajesh Roshan Singer(s) – Yesudas,

 

Anewala Pal, Janewala Hai

Ek Radha Ek Meera

  • Film – Ram Teri Ganga Maili Year – 1985
  • Music Director(s) – Ravindra Jain Singer(s) – Lata Mangeshkar

Tose Naina Lage (a.k.a. Javeda Zindagi)

  • Film – Anwar Year – 2006
  • Music Director(s) – Pankaj Awasthi Singer(s) – Kshitij, Shilpa Rao

non-film song

Shola Tha Jal Bujha Hun

Para Para Hua Pairahan-E-Jaan

  • Ghulam Ali

E Husn-E-Beparvah Tujhe Shabnam Kahun, Shola Kahun

Be-Sabab Baat Badhaneki Zaroorat Kya Hai

  • Singh

 

 

Raag Adanaa (અડાણા)

Raag Adanaa (અડાણા)

saraswat

राग अडाना

આ પહેલાં આસાવરી થાટના બે રાગ આસાવરી અને જોનપૂરી પોસ્ટ કર્યા હતા. આજે રાગ અડાણા વિશે વિવિધ બ્લોગ પરથી સંકલન કરેલી માહિતી રજુ કરું છું

स्वर लिपि

स्वर आरोह में गंधार वर्ज्य। गंधार, धैवत व निषाद कोमल। शेष शुद्ध स्वर।
जाति षाढव – सम्पूर्ण वक्र
थाट आसावरी
वादी/संवादी षड्ज/पंचम
समय रात्रि का दूसरा प्रहर
विश्रांति स्थान प; नि१; – सा’; प; रे;
मुख्य अंग म प ध१ नि१ सा’ ; सा’ ध१ नि१ सा’ ; सा’ ध१ नि१ प ; म प ; ग१ म रे सा ;
आरोह-अवरोह सा रे म प ध१ नि१ सा’ – सा’ ध१ नि१ प ; म प ग१ म रे सा;

સૌજન્યઃ tarang.com

 

विशेष: राग अडाना के आरोह में गंधार वर्ज्य होने के कारण यह राग दरबारी कान्हड़ा से अलग दिखता है। राग अडाना विशेष कर मध्य और तार सप्तक में खिलता है। इस राग में गंधार और धैवत पर आंदोलन नहीं किया जाता। और इसी तरह गमक और मींड का भी उपयोग नहीं किया जाता इसीलिए इस राग की प्रकृति में चंचलता है।

आरोह में गंधार वर्ज्य है परन्तु अवरोह में ग१ म रे सा लिया जाता है जो की कान्हड़ा अंग का सूचक है। कभी-कभी अवरोह की तान लेते समय धैवत को छोड़ा जाता है जिससे सारंग अंग का आभास होता है जैसे – सा’ नि१ प म ग१ म रे सा। इस राग में आरोह का कोमल निषाद थोड़ा चढ़ा हुआ लगता है। यह स्वर संगतियाँ अडाना राग का रूप दर्शाती हैं –

सा रे म प ; ध१ नि१ प ; म प सा’ ध१ नि१ प ; म प ग१ म रे सा ;

રાગ શીખવા માટે નીચેની લિન્ક મદદરૂપ થઈ શકે

 

હવે થોડા ફિલ્મી ગીતો જે રાગ અડાના પર આધારિત છે.

 

Ai Dil Mujhe Aisi Jagah Le Chal

#

Jhanak Jhanak Paayal Baaje

  • Film – Jhanak Jhanak Paayel Baje  – 1955
  • Rag – Adana Tal – Tintal
  • Music Director – Vasant Desai – Singers – Amir Khan & and Chorus

#

Aap Ki Nazaron Ne Samjha

  • Film – Anpadh – Year – 1962
  • Rag – Adana ( + Darbaari Mix)
  • Tal – Rupaktal
  • Music Director – Madan Mohan Singer – Lata Mangeshkar

#

Manmohan Man Men Ho Tumhi

  • Film – Kaise Kahoon – 1964
  • Rag – Adana Tal – Tintal
  • Music Director – S. D. Burman
  • Singers – Mohd. Rafi, Suman Kalyanpur, S.D Batish

#

Radhike Tune Bansari Churaiye

    • Film – Beti Bete  – 1964
    • Rag – a mixture of Adana and Darbari Kanada
    • Tal – Tintal and Kaherava
  • Music Directors – Shankar, Jaikishan * Singer – Mohd. Rafi

Mata Kalika Bhajan by Pt. Jasraj and Tripti Mukherjee

 

Published on Jul 23, 2014

Listen to this energetic Maa Kali Bhajan in the powerful voice of the Maestro, Pt. Jasraj. Ably accompanying him is one of his foremost disciples, Tripti Mukherjee. Experience the power of Devi Maa!

Singer — Pandit Jasraj and Tripti Mukherjee
Album — Spiritual Legacy — Pandit Jasraj
Music — Pandit Maniramji
Lyrics — Maharana Jayvantsinghji Ranamalsinghji
Mata Kalika, Mahakal Maharani, Jagad Janani, Bhavani Bhavani Bhavani Khadagmunda Khappar Karadharni karadharni karadharni, Asuraharani, Jagnirbhay karani, Tarantarini Bhaktpalika Dayadani, Bhavani Bhavani Bhavani

 

#

 

 

 

Published on Oct 2, 2015

Pt Ajoy Chakraborty -Raag Adana Rama Chadho Raghuveera+Tan Kapataana Kahaam gayo jaga men +Jaisee Kariye vaisee bhariye- Source: From the collection of Mr.Farhat Said Khan & his son Mr.Rafat Said Khan.

https://www.youtube.com/watch?v=RtJAo1fJOao

#

Jay Thakkar – Flute – Raag Adana – Teentaal – Live in Concert

Raag Adana is a variant melody of Darbari Kanada. It is a late night Raag again. Unlike Darbari Kanada’s tendency to ruminate and contemplate in the lower octave notes at a slow, relaxed tempo, Adana tends to rise and rise, and rise at a great speed.
It is one of the favourite finale or encore melodies.

Tabla accompaniment – Atul Tade

#

Published on May 6, 2012

Ustad Rashid Khan’s Raag Adana at Shri Manik Prabhu Samsthan, Maniknagar in December 2011. Tabla: Shubhankar Bannerjee and Harmonium: Jyoti Goho.

 

 

#

Jugalbandi of Sitar and Vocal Debapriya Samanwaya Dev Sam (Raga Adana) Performance at International Music Festival, France

https://www.youtube.com/watch?v=KzuPs–8S6Q

 

@

Bade Ghulam Ali Khan- Hindustani Vocal- Raag-Adana

 

#

 Gundecha Brothers Dhrupad Raag Adana(Soolfakhta)_ Tokyo Summer Video.flv

https://www.youtube.com/watch?v=krqaP9llUTA

#

Pt.Nikhil Banerjee-Raga-Adana
https://www.youtube.com/watch?v=_-6FTLgR9bo

 

 

 

Raga Adana- Shubha Mudgal (Album: Maestro’s Choice)

આશાવરી થાટ – રાગ જોનપુરી (૨)

saraswat

 

આજે આસાવરી થાટનો બીજો મણકો રાગ જોનપુરી

aasawari

Jaunpuri

 

Thaat – Asavari   Jaati – shadav- sampurna

Vadi Swar – ध॒ (D ̱) Samvadi Swar – ग॒ (G̱) Anuvadi Swar – नि॒ (Ṉ)

Time – Second half of the day

Aaroh – सा, रे म, प ध॒ नि॒ सां ।

S, R M, P D ̱  Ṉ Ṡ

Avroh – सां नि॒ ध॒, प, म ग॒, रे सा ।

Ṡ Ṉ D ̱ , P, M G̱, R S

Pakad – म प ध॒ नि॒ ध॒ प, ध॒, नि॒ म प ग॒, रे म प ।

M P D ̱ Ṉ D ̱ P, D ̱ , Ṉ M P G̱, R M P

 

રાગ જોનપુરીના જાણીતા ફિલ્મી ગીતો અને થોડી શાસ્ત્રીય વાનગીઓ રજુ કરતાં પહેલાં કી બોર્ડ પર સિતાર મોડ પર ૧૬ બીટ્સ સાથે વગાડેલી એક ધૂન રજુ કરું છું. બસ, આર્થરાઈટિસની કસરત જ છે.

Ghunghat Ke Pat Khol kabir bhajan

  • Film – Jogan  – 1950
  • Rag – Jaunpuri Music Director – Bulo C. Rani
  • Singer(s) – Geeta Dutt –

આ શુધ્ધ જોન્પુરી નથી એમ મનાય છે.

 

#

Meri Yad Men Tum Na Ansu Bahana

  • Film – Madhosh  – 1951 Rag – Jaunpuri ( કે કદાચ આસાવરી )
  • Music Director – Madan Mohan Singer – Talat Mehmood

#

Jaye To Jayen Kahan Samjhe Ga Kaun Yahan

Dil Ched Koi Aisa Nagma

 

Chitanandan Aage Nachungi

#

Dil Mein Ho Tum Ankhon Me Tum

  • Film – Satyamev Jayate   – 1985 Rag – Jaunpuri
  • Music Director- Bappi Lehri Singer(s) – S. Janaki

#

Pal Pal Hai Bharee

  • Film – Swadesh  – 2004
  • Rag – ( Jaunpuri ) It is definitely not a pure Jaunpuri
  • Tal – Kaherava (Bhajan ka Theka)
  • Music Director – A.R. Rehman Singer – Alka Yadnik

00000000000000000000000000000000000000000000000000

મિત્રો, ૧૯૭૨માં અમેરિકાના રેડિયો સ્ટેશન પરથી આ પ્રસારિત થયું હતુ, અડધેથી સાભળ્યું અને તરત તે વખતે કેસેટ રેકોર્ડર પર ટેઇપ કર્યું  હતું. વર્ષો થઈ ગયા એ વાતને. મને ગમતી ટેઇપ ખોવાઈ ગઈ. આજે ફાંફા મારતા આ નીચેની લિન્ક મળી આવી. આશા છે કે આપને ગમશે.

Kalyani Roy & Ali Ahmed Hussain – Raag Jaunpuri (1968) – Tabla: Afaq Hussain Khan

 

#

Ajoy Chakrabarty-Jaunpuri-Anganwa-PrabhuMoheBharosaTiharo-SaberaSuhaavanLaage-Hindustani Music

 

 

#

Raga Jaunpuri – Ashwini Bhide

Raga Jaunpuri by Ashwini Bhide of the Jaipur Atrauli Gharana.
Vilambit – Maano Jara Itni Baat
Drut – Ab Payal Baajan Laagi Re Mori

 

#

Ustad Ali Akbar Khan – Raga Jaunpuri

 

#

D.V. Paluskar – Raga Jaunpuri

 

#

ustad bismillah khan shehnai, Rag Jaunpuri

 

 

#

Pt.Rajan Mishra and Pt.Sajan Mishra-raag jounpuri

 

#

 

Sanjeev Abhyankar raag Jaunpuri.

 

#

Jaunpuri – Lenneke van Staalen & Heiko Dijker

Live in Dordrecht, a beautiful Jaunpuri by Lenneke van Staalen & Heiko Dijker